Annemi nasıl öldürebilirim? - Renkhaber, Online Haberler, Son Dakika

1971'de Stanford Üniversitesi'nin bodrumunda bir hapishane simülasyonu yaratıldı. Amaç, sıradan insanların özel koşullarda nasıl değişebildiklerinin 'laboratuvar ortamında' incelenmesiydi. Öğrenciler arasından zihnen ve bedenen sağlıklı 30 kişi seçildi, gardiyanlarla mahkumlar yazı-turayla belirlendi.

Gelin görün ki; fiziksel şiddet ve cinsel taciz yüzünden işler kısa sürede çığırından çıkacak, bodrum bir çeşit cehennem olacak, 15 gün sürmesi planlanan deney altıncı gün bitmeden sonlandırılacaktı.

Deneyi yöneten psikiyatr Philip Zimbardo olanları sonradan Amerikalı askerlerin Iraklı mahkumlara uyguladıkları sistematik işkenceyle karşılaştırdı. Ona göre, insanoğlunun Stanford'da olduğu gibi 'sebepsiz' eziyet kabiliyeti de, Abu Gureyb'deki gibi 'devletin çıkarları adına' eziyet kabiliyeti de aynı kapıya çıkıyordu. Abu Gureyb'in hakiki mimarları da George Bush yönetimi ve askerleri o koşullar altında yaşamaya zorlamanın sonuçlarının farkında olanlardı...

Annesini boğduktan sonra satırla parçalayan çocuğun haberini okuyunca hatırladım Stanford Hapishane Deneyi'ni... Birkaç gündür ne annenin kıyameti çıkıyor aklımdan, ne çocuğun cehennemi...

Yani artık bir Pierre Riviere'imiz var ama tabii bir Michel Foucault'muz olmadığından, kimse bize eksiksiz bir tablo sunmaya tenezzül etmiyor ve tıpkı olaydaki anne gibi haber de 'parça parça' çıkıyor karşımıza... (Foucault 17 yaşında bir Fransız köylüsünün hapishanede tuttuğu notları yüz yıl sonra bir çeşit arkeoloji çalışmasıyla ortaya çıkararak 'Annemi, Kız Kardeşimi ve Erkek Kardeşimi Katleden Ben: Pierre Riviere' adıyla kitaplaştırmıştı.)

Mümin F. de 17 yaşındaymış. İçine kapanıkmış; çok müzik dinliyor, iyi resim yapıyormuş. Annesiyle anlaşamadığı için 'bu ülkeden gitmek' istiyormuş. İdolü Hannibal Lecter'mış.

Buraya kadar herhangi bir yeniyetme gibi görünüyor; 'kötü' zevkleri olan, birey muamelesi görmeyen, tercihleri eleştirilen, anlaşılmayan...

Şimdiyse sıradanlık sınırını çoktan aştı. Facebook'ta kurduğu 'Annemi nasıl öldürebilirim?' grubu hakikaten acayip. Cinayetten birkaç gün önce, üyelere annesini öldürmekte kullanabileceği üç ayrı yöntem sunmuş ve en uygun olanını seçmelerini istemiş. İşin üzücü yanı, 'cani' ve 'satanist' diyerek ötekileştirdiğimiz bu çocuğun anketini cevaplayanlar olmuş. Katlanılmaz ağırlıktaki bir suça kağıt üstünde kolayca ortak olunabilmesi ürpertici, gazetelerde buna değinilmiyor.

Mümin F.'nin anne baba katli konusundaki tek örnek olmadığı da aşikâr. Şiddetin her türlüsünü başımıza sardırdığımız gibi sekiz kişiden birinin vurularak öldüğü bir ülkede yaşadığımız bilgisine de sahibiz. Buna rağmen, kültürel, tarihi, ekonomik ve siyasi deneyimlerimizin hepsinin geriye izler bıraktığını, çocukların dört bir yandan gelen bu ağır etkiler altında büyüdüğünü, ruhlarının ve zihinlerinin biteviye hırpalandığını unutmayı tercih ediyoruz.

Hem sonra böyle bir şeye ilk kez tanık oluyormuşuz gibi yapmanın ne âlemi var, aile içi cinayet kavramı bize o kadar da yabancı değil. Osmanlı'da, hanedanın devamlılığını sağlamak adına cinayet meşrulaştırılmamış mıydı? Ana babalar evlatlarını, evlatlar birbirlerini öldürmemişler miydi?

Demek ki sorumluluğun tamamını 17 yaşında bir çocuğun üzerine yıkmak yerine, geçmişin izlerini silip sağlıklı bir toplum oluşturmanın yolunu aramamız, başta eğitim, hukuk, psikiyatri olmak üzere toplumsal kurumları yeniden gözden geçirmemiz şart.

Çünkü hastalık söz konusuysa eğer, enfeksiyonu üreten ve yayılmasını sağlayan mekanizmada aksayan şeyler de var demektir. Daha kötüsü, gitgide kuvvetlenen öfkemizi bu şekilde beslemeye devam edersek, sadece bir paranoya toplumuna dönüşmekle kalmayacağız, birkaç kuşak sonra, anne-çocuk ilişkisi de bizim hep görmeyi istediğimiz, hâlâ var sandığımız o sevecen ilişki olmaktan çıkıp vahşi bir şey haline gelecek...

Biz ise bütün bunlara pek kulak asmayıp, katillere 'katil' deyip geçiyor ve onların bizden tamamen bağımsız, apayrı varlıklar olduklarına inanmayı yeğliyoruz. Şimdilik içimiz rahat.

Akşam