ÖDP bölünüyor mu? - Renkhaber, Online Haberler, Son Dakika

ÖDP bölünüyor mu?
Özgürlük ve Dayanışma Partisi'nde Ufuk Uras'ın AKP çizgisinde bir tutum izlemesi huzursuzluklara neden oldu

Özgürlük ve Dayanışma Partisi'nin yeni bir yol ayrımına geldiğini belirtmeden önce, gelişmelere kısaca göz atmakta yarar var:

ÖDP 1996 yılında kuruldu. Parti, 12 Eylül sonrasında dağılmış sol kuvvetleri toplamak ve sosyalizm için birleşik bir güç oluşturmak niyetindeydi. Örneğin 1980 öncesinin Kurtuluş ya da Dev-Yol gibi militan hareketleri ile Birikim Dergisi gibi liberal sol çevreler bir arada partide politika üretmeye çalıştı.

Ancak teoride iyi/olumlu gözükenler pratikte olmadı. Taraflar sürekli tartışma yaşadı. Ve bu nedenle parti bir süre sonra grupların iç tartışmalarına gömüldü. Bu içe dönüklük Türkiye'de yaşanan önemli gündemler ile de kopuşu başlattı.

Ardından ayrılıklar, kopuşlar geldi. Cezaevlerinde ölüm oruçları ile başlayan süreçte Kurtuluş çevresinin başını çektiği Söz ve Eylem Platformu ile Ertuğrul Kürkçü'nün başını çektiği Ekmek ve Gül Platformu partiden ayrıldı. Bu ayrılış sonrası partide Dev-Yol hareketi ile liberal sol çevreler yalnız kaldı. Bu hareketler arasında belirli bir uyum da vardı. Dev-Yol'un 1980 öncesinden beri gelen radikal demokrat söylemi ile liberal solun özgürlükçülük söylemi belirli oranda çakışıyordu. Ancak işte bu durum da şimdilerde ÖDP'yi yeni bir yol ayırımına getirdi.

Önümüzdeki günlerde yaşanacak muhtemel ayrılığın nedeni Ufuk Uras'ın Dev-Yol'u aşan liberal politikalarının olacağı söyleniyor.

Bilindiği gibi Uras, AKP ile Ulusalcılar/Cumhuriyetçiler arasında yaşanan çatışmada AKP'nin temsil ettiği siyasete yakın politikalar üretiyordu. Bu durum ise partinin gövdesini oluşturan Dev-Yol kanadı arasında tepkiyle karşılanıyor.

Bu ayrışmanın ilk ortaya çıkışı 12 Şubat 2007 tarihinde yapılan ÖDP 5. Olağan Kongresi'yle oldu. Parti Genel Başkanlığı seçimlerinin yapıldığı kongreye Dev-Yol'un desteklediği Alper Taş tek aday olarak girdi. Ancak kongreye bir gün kala Ufuk Uras Alper Taş'a karşı genel başkanlığa aday oldu. 2002 yılında ÖDP'nin seçim başarısızlığı nedeniyle istifa eden Uras, parti geleneklerine aykırı bir hareketle parti kurullarıyla tartışmadan karşı inisiyatif geliştirmişti.

Kongre partideki bütünlüğü bozmadı. Ne kadar parti ile uzlaşarak olmasa da Uras parti kongresi tarafından seçildi. Ancak 2007 seçimlerinde Uras'ın parti kurullarına ve politikalarına aykırı ikinci bir hareketi daha oldu. ÖDP, bu seçimlere parti olarak girme kararı almış ve kendisini tüm bölgelerde buna göre hazırlamıştı. Ufuk Uras partinin genel başkanı olmasına rağmen buna aykırı bir hamle ile DTP'nin desteği ile kurulan Bin Umut Bağımsız Aday Platformu'nun adayı olarak seçime girdi. Uras, partinin seçime girme kararını parti başkanı olarak yok saymış ve İstanbul 1. Bölge'den bağımsız aday olmuştu. Uras seçimi kazanarak milletvekili oldu.
Uras'ın partinin en önemli unsuru olan ve partinin ana gövdesini oluşturan Dev-Yol ile zıtlaşması bununla da sonlanmadı. Uras'ın TBMM çatısı altındaki faaliyetlerine ve demeçlerine de parti içinden sert eleştiriler gelmeye başladı 'meclis performansı AKP destekçisi politikalarının dışına çıkmıyor doğrudan ya da dolaylı yöntemler ile AKP'nin yanında yer alıyor.'

Ufuk Uras, seçim döneminin en önemli ayrışması olan Cumhurbaşkanlığı seçimlerinde genel kurula AKP, MHP, BBP, DSP ile beraber katıldı. Ufuk Uras, oylama sonrasında Anadolu Ajansı'na şu açıklamayı yaptı: 'Cumhurbaşkanı seçiminde oyumu attıktan sonra, Abdullah Gül'ü ve Erdoğan'ı kutladım. İlk defa karşılaşınca, kendisi dedi ki 'Televizyonlarda gözüktüğünüz gibi değilsiniz, biraz kilolu buldum sizi' Ben de 'Globalleşiyoruz işte, ne yapalım' dedim. İlk karşılaşmamız böyle oldu'. Aynı açıklamanın devamında Uras, Anadolu Ajansı muhabirinin Küba'ya ilişkin sorularına da ilginç cevap verdi. Uras, Küba'yı demokratik bulmadığını, tek partili olmasının özgürlükleri engellediğini söylüyor ve Küba'nın demokratik bir yapıya evrilmesi gerektiğini söyledi. Kısacası Uras'ın AKP'yi demokratik bulup Küba'yı demokratik olmamakla eleştirmesi parti içinde yine dalgalanmalara neden oldu.

Cumhurbaşkanının verdiği resepsiyonlara ve yemeklere tam katılım gösteren Ufuk Uras'ın, resepsiyonları protesto eden muhalefeti eleştirmesi ve bu demeçlerin AKP'de sempatiyle karşılanması da ÖDP'yi zora soktu. Uras 23 Nisan'da Uras ÖDP'den gelen benzeri eleştirileri pek umursamadı. Abdullah Gül'ün yemek davetine katılmayan Deniz Baykal'ı "Ulusal Egemenlik Bayramı'nda iktidar ile muhalefet yan yana gelmeyecek de ne zaman gelecek" sözleri ile eleştirildi. Sürekli CHP'yi ise "istikrarı bozmakla" suçladı. Türban oylamasında da meclise giden Uras, oylamaya katıldı ancak yasa değişikliğini yetersiz bulduğu için boş oy kullandı. Uras'a göre türban üniversitelere girmeliydi. Türban kişisel bir haktı. Onu engellemeye çalışmak inanç özgürlüğünü kısıtlamaktı.

Uras, Fethullah Gülen hakkında Yargıtay'ın beraat kararı vermesini ise şaşırtıcı bir şekilde yorumladı: "Yargının verdiği karara saygılı olmalıyız Fethullah Hoca'ya hayırlı olsun". Avrupa Parlamentosu'nun Türkiye'deki gelişmeleri anlamak için parlamento da Mesut Yılmaz ile konuşmaya davet ettiği Uras kürsüden Mesut Yılmaz ile tartışıyordu. Mesut Yılmaz, AKP'nin adım adım iktidarı ele geçiren dinci bir yapı kurduğunu söylerken, Uras, Mesut Yılmaz'ın söylediği gibi bir tehlikenin olmadığını, Türkiye'de "totaliter laiklik ile demokratik laiklik çatışması" olduğunu söyledi. Uras'a göre Cumhuriyetçiler/Ulusalcılar totaliter laikliği, AKP demokratik laikliği temsil ediyordu.

ÖDP'nin "yayın organı" BirGün'ün "yiyin birbirinizi" başlığını atmasına rağmen Ergenekon operasyonunda Ufuk Uras açıkça hükümeti destekledi. Uras'a göre bu operasyon ile AKP, çeteleri temizliyordu ve sonuna kadar gitmeliydi. Ufuk Uras, ÖDP'nin katılmadığı, Fethullah Gülen Cemaati ile Batıcı solun kesişimi olan "Darbeye karşı Dur De" hareketinin eylemlerine de katıldı. Hareketin yürüyüşünde en ön sırada Nazlı Ilıcak, Abdurrahman Dilipak gibi isimler ile kol kola yürüdü. Uras'a göre ordunun içinde AKP karşıtı olan ve bunu söylemleri ile gösteren eğilimler temizlenmeliydi. Uras bu performansı ile Taraf ve Zaman gazetesine röportaj verdi, Nazlı Ilıcak tarafından 24 Haziran tarihinde Sabah Gazetesinde "örnek solcu" olarak gösterildi. Ilıcak'a göre "Ufuk Uras gibi düşünen solcular, hem ülkemizin, hem demokrasinin önünü açabilir" idi. Ufuk Uras'ın meclis çalışmalarının da Zaman Gazetesinde sık sık manşetten övülmesi gözlerden kaçmıyordu.

Ufuk Uras'ın Fethullah Gülen Cemaati ve AKP-MHP-BBP ile bu uyumu da ÖDP'de gerginliği artırdı. Dev-Yol kanadının önemli isimlerinden İnönü Alpat, 1 Temmuz 2008 tarihinde sendika.org sitesinde yazdığı makalede Uras'ı açıkça eleştirdi. Nazlı Ilıcak'ın Ufuk Uras'ı neden desteklediğini sorguladı. Ayrıca Fethullah Hoca'ya karşı Uras'ın yumuşak üslubunun kabul edilemez olduğunu söyledi.

BirGün gazetesi ile liberal Taraf gazetesi arasındaki tartışma doğrudan Ufuk Uras'ı ilgilendiriyordu. Ufuk Uras'ı desteklediğini her fırsatta duyuran Taraf Gazetesi, Dev-Yol çevresinin en önemli ismi Oğuzhan Müftüoğlu'nu ırkçılık ile itham etti, ÖDP'yi Hrant Dink'in ölümünü kullanmakla suçladı.

Taraf Liberalleri ÖDP içinde bir ayrım gözetiyorlar, açıkça Ufuk Uras'ı bu eleştirilerin dışında tutuyorlardı. İşte bu tartışma Dev-Yol kanadının liberallere karşı sert tepkisinin en önemli göstergesi oldu. Özellikle Dev-Yol'un önemli isimlerinden Melih Pekdemir BirGün gazetesinde hem liberalleri hem de soldaki uzantılarını yerden yere vurdu. Uras'ın adını doğrudan vermese de sol gösterip sağ vuranları eleştirdi. AKP ve cemaatler ile uyumlu solculuğun artık bitirilmesi gerektiğini belirten Pekdemir, Uras'ın temsil ettiği liberal sola karşı açıkça mücadele çağrısında bulundu. Habertürk televizyonunda 21 Temmuz 2008 tarihinde düzenlenen Basın Kulübü programında "Ergenekon ve sol" tartışılırken, Ufuk Uras, Oral Çalışlar ile bir kolda, Melih Pekdemir ise Gazeteci Hikmet Çetinkaya ve TKP Genel Başkanı Aydemir Güler ile diğer kolda oturuyordu. ÖDP yöneticisi Melih Pekdemir, kendi partisinin genel başkanı Ufuk Uras'a karşı görüş bildirmekten kaçınmadı ve liberal sola karşı zehir zemberek açıklamalarda bulundu.

Tüm bu gelişmelerin sonucu açıktı. Artık ÖDP içinde iki farklı siyaset vardı. Biri Ufuk Uras'ın başını çektiği AKP ile uyumlu liberal siyaset, diğeri ise Dev-Yol kanadının temsil ettiği AKP karşıtı sol siyaset.

Öğrendiklerimize göre Dev-Yol kanadı önümüzdeki seçimlerde AKP'ye muhalefet eden sol ile yan yana gelmek için kolları sıvadı. Bunun için TKP ve Halkevleri ile görüşmeler sürdürülüyor. Yerel seçimlerde bu üç yapı ve kendilerine katılacak diğer partilerle ortak sol adaylar çıkaracaklar. Seçim söylemlerinde ise açık bir AKP karşıtlığı yer alacak.

Dev-Yol kanadı bu ittifakı, partiyi bölebileceğini bilerek gerçekleştiriyor. Dev-Yol'a göre parti içinde tartışmak yerine, böyle bir ittifak üzerinden politika yürütmek sonuçta bölünme olsa dahi doğru seçenek. Bugüne kadar yaşanan gelişmeler gösteriyor ki AKP'ye karşı etkili bir sosyalist seçenek oluşuyor. Bununla beraber ÖDP'de liberaller devrimciler ayrışması partiyi bölüyor.