"Cinius adıyla kurulan yayınevi, yeni yazarların kitaplarını yayınlıyor. Geniş dağıtım ağı ve güçlü reklam imkanlarıyla Cinius "Kişisel Destekli Yayıncılık" konseptini Türkiye'ye profesyonel anlamda getirdi. Bu konseptin en önemli özelliği yazarın kitabın maliyetin ödüyor olması; yayınevi ise yayın dünyasında çalışan deneyimli editörler ve tasarımcılarla kitabı profesyonel bir ürün haline getiriyor ve etkin bir şekilde pazarlıyor olması. Yayınevinden çıkan bazı kitaplar şimdiden piyasada dikkatleri üzerlerine toplamayı başarmış ve yayınevinin bu işte iddialı olduğunu göstermiştir.

Zeynep Gülbay, uzun yıllar yayıncılık işinde oldukları için yayın dünyasının ihtiyaçlarını ve gerçeklerini her yönüyle tanıdıklarını ifade ediyor. Yazarlarıyla her kitap için küçük ortaklıklar kuran yayıncı Gülbay, "İçinde bulunduğumuz sistem, ne yazık ki, sayısız güzel kitabın yayınlanamamasına neden oluyor. Yayınevleri, ticari kurumlar olarak, niyetleri ne kadar iyi olursa olsun, şirketi döndürecek, kar bırakacak kitaplar yayınlamak zorundalar," diyor. Bu uygulamayla, yayınevinin yazarla risk paylaşımı yapabildiğini belirten Zeynep Gülbay, alışıldık olanın tersini yaptıklarını; bu sayede de başka türlü hiç çıkmayacak sayısız araştırma ve inceleme kitabı, ilk roman, yerel ağızlarla yazılmış öykü kitapları ve başka türlü kolay kolay yayıncı bulamayacak bir dizi kitabı yayınlayabildiklerini ifade ediyor."

Zeynep Gülbay-Cinius yayınları Yayın Yönetmeni

Bu uygulama nereden aklınıza geldi?

Uzun yıllar yayıncılıkla uğraşan bir ekibiz, dolayısıyla yayın dünyasının ihtiyaçlarını içeriden görme şansımız oldu. İçinde bulunduğumuz sistem, ne yazık ki, sayısız güzel kitabın yayınlanamamasına neden oluyor. Yayınevleri, ticari kurumlar olarak, niyetleri ne kadar iyi olursa olsun, şirketi döndürecek, kâr bırakacak kitaplar yayınlamak zorundalar. Türkiye'de ne yazık ki kitap az okunuyor, bu da yayıncıların durumunu daha da zorlaştırıyor. Hele iş risk almaya gelince, iyice çekimser olmak durumunda kalıyorlar. Biz Cinius olarak yazarlarımızla risk paylaşımı yapıyoruz. Biz kitabınızı yayınlarız, her tür editöryel ve pazarlama hizmetini yürütürüz, ama bu işin masrafını siz öderseniz diyoruz. Elbette bunun doğal bir sonucu olarak satışlardan tüm karı da yazarlara bırakıyoruz. Yani yayınevi olarak alışıldık uygulamanın tam tersini yapıyoruz bir anlamda. Bu sayede de başka türlü hiç çıkmayacak sayısız kitabı yayınlayabiliyoruz.

Bu konuda bir ilk misiniz?

Tolstoy Savaş ve Barış için binlerce ruble ödemiş. T. S. Eliot, D.H. Lawrence, Rudyard Kipling, James Joyce, Mark Twain… hepsi bu yolla ilk kitaplarını yayınlamışlar.

Peki bu işi yapan yurtdışındaki yayınevlerinden bir farkınız var mı?

En büyük farkımız, "Paket program" uygulamıyor olmamız. Editöryel çalışmalardan kapak ve iç sayfa tasarımlarına kadar sürekli "kitaba göre" çalışıyoruz. Yani bilimsel bir kitapla bir şiir kitabının yayınlanma süreci apayrı, her biri nasıl bir çalışma yöntemi gerektiriyorsa, onu uyguluyoruz. Zaman zaman yazıların karakter seçiminde bile saatlerce yazarla görüştüğümüz ve örnekler üzerinde çalıştığımız oluyor.

Yazar adayı kitabını yayınlayan yazar, sonra hangi aşamalardan geçiyor?

Süreç isteyen için tamamen otomatik, isteyen için daha organik yürüyebiliyor. Kanada'dan, Almanya'dan kitaplarını, hatta ikinci kitabını bastırtan, hiç yüzünü görmediğimiz yazarlarımız var. Ama çoğu kişi yayıncısıyla tanışmak istiyor, onlarla da Cağaloğlu'ndaki yayınevi büromuzda oturup konuşarak anlaşıyoruz. Önce kitabın kaç adet basılacağını kararlaştırıyoruz. Ardından sözleşme imzalanıyor ve kitap editöre gönderiliyor. Editör metni gözden geçiriyor, o arada kitap için kapak tasarım çalışmaları yapılıyor. Her şey tamamlandıktan ve yazar tarafından onaylandıktan kitap basılıp satışa çıkıyor.

Cinius Yayınları'ndan başka bir yayınevine transfer olan bir yazarınız var mı?

Başka yayınevlerine transfer olan yazarlarımız var. Aynı şekilde başka yayınevlerinden bize geçen yazarlar var. Dediğim gibi, klasik bir yayınevine göre, biz yazara daha çok söz hakkı tanıyoruz ve en önemlisi eserinin haklarını ve kazancını hiçbir zaman sahiplenmiyoruz. Bu birçok yazara cazip geliyor. Buna ek olarak hızlıyız. Herhangi bir yayınevinde kabul edilseniz bile, kitabınızın yayınlanması bir iki yıl sürebiliyor. Bizde ise kitap aşağı yukarı bir ayda kitabevi raflarına ulaşmış oluyor.

Ülkemizde kitap okunmuyor, satılıyor gibi bir durum var. Buna katılıyor musun?

Bunu söylemek güç. Satılan bir kitap pekala sadece bir kütüphane süsü olabilir. Oluyordur da. Hatta sadece bunun için "tasarlanmış" kitaplar var. Ama eşit ölçüde satılan bir kitabı dört beş kişinin okuması diye bir durum da var.

Türkiye'deki kitap dünyasını nasıl değerlendiriyorsun?

Sayılar düşük. Ama bu, karamsar olmak için bir neden olmamalı. Yayıncılık, doğası gereği, karamsarlığa izin vermemeli. Sattığınız tek bir kitap bile özelde onu alan için, genelde de bütün kültürümüz için kalıcı bir kazanç anlamına geliyor. Mesele bu kazancın yeterli olup olmaması. Kötüye gitme diye bir durum yok, "yeterince iyi mi?" sorusu var sadece. Bunun da yanıtı, "Hayır, yeterince iyi değil, çok daha iyi olabilir."

Ülkemizde kitap dünyasını kimler belirliyor sence?

Büyük ölçüde dünyadaki eğilimler belirliyor artık. Harry Potter dünyayı kasıp kavurduğu gibi Türkiye'de de etkisini gösteriyor, ardından The Secret geliyor. Onu da başkaları izliyor. Bunun dışında Türkiye'de, özellikle İngiltere'de bir sorun olan, büyük sermayenin kitap sektörünü ele geçirmesi gibi bir durum söz konusu değil. Bizde küçük yayıncılar büyük işler başarabiliyor. Bunun sonucu olarak da sektörün görece küçük olan hacmine rağmen, alternatiflerin çok olduğu bir yayın dünyamız var.

Yayın yönetmenliği yaptığın Cinius Yayınları'nın misyonundan söz eder misin? Bu konuda Türkiye'de tek misiniz?

Biz bütün yazarlara kapımızı açık tutan yeni tür bir yayıncılık anlayışını deniyoruz. Kitap mı yazdınız, buyrun, biz basarız diyoruz. "Kitabım bir çıksa yer yer yerinden oynar, ama hiçbir yayınevi beni basmaya cesaret edemiyor," sözünü bütün yayıncılar bilir. Biz bu bahaneyi ortadan kaldırıyoruz. Kalemine güvenen gelsin diyoruz. Kapımız şairlere de, roman yazarlarına da, araştırmacılara da açık.

İkinci soruya gelince, evet, bu anlamda, tekiz. Bununla beraber, klasik bir yayınevi görünümü altında kitabını, maliyetini yazardan alarak bastıran yayınevleri var. Yazar kitabını yayınlatabilme umuduyla yayınevinin kapısını çalıyor, yayınevi reddettikten sonra, "Ama maliyetini siz karşılarsanız..." demeye başlıyor. Yazar da razı oluyor. Bunu etik olarak son derece yanlış buluyoruz. İnsanlar bir yayınevine hangi niyetle geliyorlarsa, karşılarında farklı bir şey bulmamalılar. O yüzden biz bu işi açık olarak. Destekli Kişisel Yayıncılık adı altında yapıyoruz. Çıkan kitabın herhangi bir yayınevinden çıkan bir kitaptan bir farkı olmuyor, ama arkasındaki motorun nasıl işlediğini de gizlemiyoruz. Kitabın satış şansını yazarla açık açık konuşuyoruz, ve sonunda kitabından kâr edip edemeyeceğini baştan söylüyoruz. Çünkü birçok dosyanın satış ihtimali çok düşük, yazar kitabını bastırmadan önce bunu bilmeli.

İkincisi yeni yeni yayınevi adları türemeye başladı. Birçoğu daha önce kitapla hiç işi olmamış, yayın dünyasını tanımayan, gidip iki tane kitap dağıtımcısıyla anlaşarak yayıncı olunabileceğini düşünen insanlar. Onlara karşı yazarların özellikle dikkatli olması gerekiyor. Bir kitap hazırlamak büyük bir organizasyon ve en önemlisi çevre ve deneyim gerektiriyor. Biz 1965'den beri kitap yayınlıyoruz, bunun sonucunda da piyasaya bir kitabın ne şekilde sunulması gerektiğini biliyoruz. Bu işi bilmeyen birine kitabını teslim eden yazar, ne yazık ki gerçek anlamda yayınlanmış bir yazar olmuyor.

SAYIM ÇINAR