Trump’tan Hürmüz Boğazı İçin “Amerikan Toprağı” Çıkışı

ABD Başkanı Donald Trump, İran ile gerilimin merkezindeki Hürmüz Boğazı hakkında tartışma yaratan açıklamalarını sürdürdü. Trump, stratejik su yolunu “Amerikan toprağı” olarak gördüğünü söylemesinin ardından üzerinde “Yeni Amerikan Toprağı” ifadesinin bulunduğu Hürmüz Boğazı haritasını Truth Social hesabında yeniden paylaştı.

23 Ağustos’taki paylaşımda İran ile Umman arasında, Basra Körfezi’nin girişinde bulunan boğaz bir daire içine alınarak gösterildi. Trump aynı haritayı 18 Ağustos’ta da paylaşmış, birkaç gün önce ise boğazı ABD toprağı ilan edebileceğine ilişkin açıklamalar yapmıştı.

Trump “Amerikan Toprağı” İfadesini Yineledi

Trump, 21 Ağustos’ta Güney Carolina’nın Myrtle Beach kentindeki bir etkinlikte yaptığı konuşmada da Hürmüz Boğazı’nı “Amerikan toprağı” olarak gördüğünü söyledi. ABD’nin bölgedeki kontrolüne vurgu yapan Trump, daha önce bu yaklaşımını İran’a uygulanan deniz ablukasıyla ilişkilendirmişti.

Trump’ın açıklamalarına karşın Hürmüz Boğazı’nın hukuki statüsünde ABD lehine bir değişiklik ilan edilmiş değil. Beyaz Saray’dan daha önce yapılan açıklamada, Trump’ın boğazı ABD toprağı ilan etmeye ilişkin ilk sözlerinin şaka niteliğinde olduğu belirtilmişti.

İran’dan Trump’ın Açıklamalarına Tepki

İran yönetimi, Trump’ın boğazla ilgili söylemlerine tepki gösterdi. İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Kazım Garibabadi, ABD Başkanı’nın açıklamalarını reddederken Tahran yönetimi boğaz üzerindeki haklarına ilişkin tutumunu sürdüreceğini bildirdi.

ABD ile İran arasında yaklaşık altı aydır devam eden çatışma ve gerilim nedeniyle Hürmüz Boğazı’ndaki deniz trafiği ciddi biçimde azaldı. İki taraf arasında ateşkes veya kalıcı bir anlaşmaya yönelik görüşmelerde de henüz sonuç alınmış değil.

Petrol Sevkiyatı Savaş Öncesinin Altında

Hürmüz Boğazı, küresel enerji ticaretinin en kritik geçiş noktalarından biri olarak kabul ediliyor. Savaş öncesinde boğazdan günde 20 milyon varilin üzerinde petrol geçerken ABD Enerji Bakanı Chris Wright, son dönemde bu miktarın yedi günlük ortalamada yaklaşık 8 milyon varile gerilediğini açıkladı.

Gemi takip verilerine göre 20 Ağustos Perşembe günü boğazdan yalnızca dört emtia gemisi geçti. Bunların arasında büyük ham petrol tankerleri veya sıvılaştırılmış doğal gaz tankerleri bulunmadı. İran ise izin verilmeyen petrol tankerlerini hedef alabileceği yönündeki tehdidini sürdürüyor.

ABD İran’a Yeni Yaptırımlara Hazırlanıyor

ABD-İran gerilimi yalnızca Hürmüz Boğazı’yla sınırlı kalmıyor. Washington yönetimi İran ekonomisine yönelik yeni ve kapsamlı yaptırımlar açıklamaya hazırlanırken, önlemlerin Tahran’ın önemli ticaret ortaklarını da etkileyebileceği belirtiliyor.

Trump, İran’ın bir anlaşma yapmak istediğini ancak Washington açısından kabul edilebilir şartlara henüz hazır olmadığını savundu. İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ise çatışmanın sona erdirilmesini destekleyen açıklamalar yaptı. Tarafların mevcut durumda resmî bir barış görüşmesi yürüttüğüne ilişkin açıklama bulunmuyor.