ABD-İran Gerilimi: Washington’dan Yeni Yaptırımlar, Tahran’dan Misilleme Uyarısı

Washington yönetimi, İran’ın nükleer ve füze programları, siber faaliyetleri ve petrol ticaretiyle bağlantılı olduğu belirtilen yaklaşık 60 kişi, kuruluş ve gemiyi yaptırım listesine aldı. ABD-İran gerilimi yeni ekonomik tedbirlerle yükselirken Tahran, yaptırımlara karşılık vereceğini duyurdu. Pakistan ise çatışmanın sona erdirilmesi ve Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılması amacıyla yürüttüğü temaslarda ilerleme sağlandığını açıkladı.

ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, 24 Ağustos’ta açıklanan yaptırımların İran’ın uluslararası finansman ve ticaret ağlarını hedef aldığını bildirdi. Washington’un Operation Economic Outcast adını verdiği kampanya kapsamında dijital varlıklar, teknoloji, altın, havacılık ve denizcilik sektörleri de olası ikincil yaptırımların kapsamına alındı.

Washington İran’ın Ekonomik Bağlarını Hedef Alıyor

ABD yönetimine göre yeni yaptırımlar, İran’ın yasaklı teknolojilere erişimine, petrol gelirlerine ve askeri programlarının finansmanına katkı sağladığı öne sürülen ağlara yönelik. Yaptırım kapsamındaki bağlantıların Birleşik Arap Emirlikleri, Hong Kong, Çin, Singapur, İsviçre ve Avrupa’da faaliyet gösteren şirketler ile gemileri de kapsadığı belirtildi.

Bessent, İran ile ticari ve mali ilişkilerini sürdüren ülke ve şirketlerin ABD’nin dolar temelli finans sistemine erişimlerinin riske girebileceği uyarısında bulundu. Ancak Washington bu aşamada hangi ülkelerin doğrudan hedef alınacağını veya daha ağır yaptırımların ne zaman uygulanabileceğini açıklamadı.

İran’dan Misilleme Açıklaması

İran Ekonomi Bakanı Ali Madanizadeh, ülkesinin yeni ABD yaptırımlarına karşı hazırlıklı olduğunu belirterek ekonomik alanda karşılık verilebileceğinin mesajını verdi. İran Devrim Muhafızları adına yapılan bir açıklamada ise ülkenin altyapısının hedef alınması durumunda ABD’nin bölgedeki çıkarlarına karşı askeri karşılık verilebileceği ifade edildi.

Tahran yönetimi ayrıca Çin ve Rusya’nın Washington’un baskı politikasını kabul etmediğini savunuyor. İran yaptırımları, çatışmanın diplomatik yollarla sona erdirilmesine yönelik görüşmelerde ilerleme sağlanamadığı bir dönemde devreye alındı.

Pakistan Arabuluculuk Temaslarını Sürdürüyor

Pakistan yönetimi, İran ile yapılan son görüşmelerde çatışmanın daha fazla tırmanmasının önlenmesi, Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılması ve savaşın sona erdirilmesi konularında önemli ilerleme kaydedildiğini bildirdi. Pakistan Genelkurmay Başkanı Asim Munir’in Tahran ziyaretinde İran yönetimiyle bölgesel güvenlik ve müzakere yoluyla çözüm seçenekleri ele alındı.

Pakistan İçişleri Bakanı Mohsin Naqvi, İran Cumhurbaşkanı’nın hükümetinin yaklaşımını görüşmelerde açık biçimde aktardığını ve taraflar arasında yapıcı bir görüş alışverişi gerçekleştiğini belirtti. Munir’in Tahran temaslarından önce ABD Başkanı Donald Trump ile de görüştüğü bildirildi.

Hürmüz Boğazı Krizin Merkezinde

Diplomatik görüşmelerin önemli başlıklarından birini küresel enerji ticareti açısından kritik öneme sahip Hürmüz Boğazı oluşturuyor. Savaş öncesinde dünya petrol ve sıvılaştırılmış doğal gaz akışının yaklaşık beşte biri bu güzergâhtan geçerken çatışmalarla birlikte deniz trafiği büyük ölçüde azaldı.

ABD ile İran arasında haziran ayında savaşı sona erdirmeyi amaçlayan geçici bir anlaşma imzalanmış, ancak Islamabad Memorandumu olarak anılan süreç kısa süre içinde sekteye uğramıştı. Son haftalarda büyük çaplı karşılıklı saldırılar görülmemesine rağmen kalıcı bir siyasi uzlaşma konusunda henüz sonuç alınamadı.