İngiltere’de Erken Tahliye Edilen Mahkumların Cezaevine Dönüşü Yüzde 28 Arttı

İngiltere ve Galler’de cezaevlerindeki aşırı doluluğu azaltmak amacıyla erken tahliye edilen mahkumların yeniden cezaevine gönderilme oranındaki artış tartışma yarattı. BBC’ye konuşan cezaevi yöneticileri, aynı mahkumların yeniden suç işledikleri veya tahliye şartlarını ihlal ettikleri için kısa sürede geri döndüğünü belirterek sistemde “döner kapı” etkisi oluştuğunu söyledi.

Mart 2026’da sona eren 12 aylık dönemde tahliye koşullarının ihlali veya yeni risklerin ortaya çıkması nedeniyle 51 bin 419 kişi yeniden cezaevine gönderildi. Bir önceki dönemde 40 bin 259 olan sayı böylece yüzde 28 arttı. Adalet Bakanlığının 2026’nın ilk çeyreğine ilişkin verileri de geri çağırmaların yüksek seviyelerde kalmaya devam ettiğini gösteriyor.

70 Binden Fazla Mahkum Erken Tahliye Edildi

2024’te cezaevlerindeki kapasite krizini hafifletmek amacıyla başlatılan erken tahliye programı kapsamında Mart 2026’ya kadar 70 binden fazla mahkum serbest bırakıldı. Ancak İngiltere ve Galler’deki cezaevlerinde halen yaklaşık 87 bin kişi bulunuyor ve kullanılabilir boş yer sayısı 2 bin civarında seyrediyor.

BBC’ye konuşan bir cezaevi yöneticisi, erken tahliye edilen kişilerin yeniden suç işleyerek veya serbest bırakılma koşullarına uymayarak geri dönmesinin cezaevi kapasitesi üzerindeki baskıyı artırdığını söyledi. Bir başka yönetici ise kapasite sorunu ve geri dönüşler çözülemezse ceza adaleti sisteminin işleyişinin ciddi biçimde zorlanabileceği uyarısında bulundu.

Yeni Tahliye Sistemi Ekimde Başlayacak

Hükümet, 1 Ekim 2026’dan itibaren yeni “Progression Model” sistemini devreye sokmaya hazırlanıyor. Yeni düzenlemede standart süreli hapis cezası alan bazı mahkumlar, davranışlarına bağlı olarak cezalarının daha erken bir aşamasında yoğun toplum denetimine geçebilecek. Kuralları ihlal eden veya cezaevinde kötü davranış gösterenlerin ise daha uzun süre içeride tutulması mümkün olacak.

Hükümet, kamuoyunda oluşan tepkilerin ardından tecavüz, belirli çocuklara yönelik cinsel suçlar, organize çocuk istismarıyla bağlantılı suçlar ve hukuka aykırı öldürme suçlarından hüküm giyenleri yeni sistemin kapsamı dışında bıraktı. Son değişiklikle, polis memuru Andrew Harper’ın ölümünden hüküm giyen kişilerin de erken tahliye kapsamına girmeyeceği açıklandı.

30 Ağustos’ta yayımlanan resmi tahminlere göre yeni sistemin ilk aşamasında yaklaşık 700 mahkumun mevcut tarihlerinden önce tahliye edilmesi bekleniyor. Uygulamanın Haziran 2027’ye kadar 10 aşamada devreye alınması planlanıyor.

Cezaevlerinde Doluluk Yüzde 97’nin Üzerinde

Cezaevi yöneticileri yalnızca tahliye sistemine değil, tesislerdeki fiziki koşullara ve personel yetersizliğine de dikkat çekiyor. Bazı tek kişilik hücrelerin iki mahkum tarafından kullanıldığı, kapasite sıkıntısı nedeniyle mahkumların ülkenin farklı bölgelerindeki cezaevlerine gönderildiği ve bunun cezaevleri içindeki gerilimleri artırabildiği belirtiliyor.

Adalet Bakanlığı ise geri çağırmanın kamu güvenliğini korumak için gerekli bir araç olduğunu savunuyor. Hükümet ayrıca 14 bin yeni cezaevi kapasitesi oluşturmayı, elektronik takibi genişletmeyi ve tahliye edilen kişilere yönelik denetimi güçlendirmeyi planlıyor.