Ukrayna’daki Yolsuzluk Soruşturmaları ABD Yardımlarının Denetimini Gündeme Taşıdı
Zelenskiy yönetimindeki üst düzey isimlere yönelik soruşturmalar sürerken, ABD’nin Ukrayna’ya sağladığı milyarlarca dolarlık desteğin denetimi yeniden tartışılıyor.
Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy’nin yakın çevresindeki üst düzey isimleri kapsayan yolsuzluk soruşturmaları sürerken, ABD’nin Kiev’e sağladığı milyarlarca dolarlık desteğin nasıl denetlendiği yeniden gündeme geldi. ABD’nin Şubat 2022 ile Mart 2026 arasında Ukrayna için 67,8 milyar dolarlık savunma malzemesi ve hizmeti taahhüt ettiği belirtilirken, Amerikan yardımının mevcut yolsuzluk dosyalarıyla bağlantılı olduğuna ilişkin doğrulanmış bir bulgu bulunmuyor.
ABD’nin Ukrayna’ya yönelik daha geniş savaş harcamaları ise doğrudan Kiev’e aktarılan yardımdan daha kapsamlı. Operation Atlantic Resolve ve Ukrayna’ya yönelik ABD müdahalesi kapsamında Kongre tarafından tahsis edilen toplam kaynak Mart 2026 itibarıyla yaklaşık 195 milyar dolara ulaştı. Bu tutar, Ukrayna’ya gönderilen silahların yerine ABD stoklarının yenilenmesini, Avrupa’daki Amerikan askeri faaliyetlerini, ekonomik desteği ve insani programları da kapsıyor.
ABD Yardımları Çok Katmanlı Denetime Tabi
Ukrayna’ya sağlanan Amerikan desteği Savunma, Dışişleri ve diğer federal kurumların müfettişlikleri tarafından denetleniyor. ABD’nin resmi Ukraine Oversight yapılanması, güvenlik yardımlarından doğrudan bütçe desteğine kadar farklı programlarda denetim, soruşturma ve performans incelemeleri yürütüyor.
Eski ABD Dışişleri Bakanlığı yetkilisi Carrie Filipetti, Amerikan yardımının denetiminde 20’den fazla federal kurumun rol aldığını belirterek mevcut mekanizmaların ABD kaynaklarının kötüye kullanılmasını önlemeye yönelik olduğunu söyledi. Ancak ABD Sayıştayı GAO da savaş koşullarının sahadaki yardım programlarının izlenmesini zorlaştırabildiğine ve bazı denetim sistemlerinin geliştirilmesi gerektiğine daha önce dikkat çekti.
Zelenskiy’nin Çevresinde Soruşturmalar Arttı
Ukrayna’daki siyasi baskının merkezinde ise ülkenin bağımsız yolsuzlukla mücadele kurumlarının yürüttüğü dosyalar bulunuyor. Zelenskiy, 19 Ağustos’ta Cumhurbaşkanlığı Ofisi Başkan Yardımcısı Iryna Mudra’yı görevden aldı. Mudra doğrudan şüpheli olarak açıklanmazken, soruşturmanın Cumhurbaşkanlığı Ofisi’ndeki başka bir üst düzey yetkiliyi de kapsadığı bildirildi.
Zelenskiy’nin eski özel kalem müdürü ve en yakın siyasi isimlerinden Andriy Yermak da Kasım 2025’te, yolsuzlukla mücadele ekiplerinin konutunda arama yapmasının ardından görevinden ayrılmıştı. Soruşturma, devletin nükleer enerji sektöründe yaklaşık 100 milyon dolarlık rüşvet ve komisyon düzeni kurulduğu iddiasına odaklanıyordu. Yermak o aşamada resmi olarak şüpheli ilan edilmemişti.
Eski başbakan yardımcısı ve eski Washington Büyükelçisi Olha Stefanishyna hakkında da ağustos ayında yasa dışı zenginleşme ve mal varlığını eksik beyan etme şüphesiyle soruşturma başlatıldı. Stefanishyna suçlamaları reddetti.
ABD Yardımıyla Yolsuzluk Dosyaları Arasında Bağ Kurulmadı
Mevcut soruşturmalar Kiev yönetimindeki yolsuzluk sorununu yeniden öne çıkarsa da ABD tarafından sağlanan askeri veya ekonomik yardımın bu dosyalarda kötüye kullanıldığına ilişkin doğrulanmış bir bağlantı açıklanmadı. Zelenskiy de yolsuzlukla mücadele kurumlarının kendisine yönelik bir suçlama veya soruşturması bulunmadığını savunuyor.
Ukrayna’nın yolsuzlukla mücadelede göstereceği ilerleme, yalnızca Batılı mali ve askeri desteğin denetimi açısından değil, ülkenin Avrupa Birliği ve NATO ile entegrasyon hedefleri bakımından da yakından izleniyor.
