Çin Tibet Sel Felaketiyle İlgili “Binlerce Kişi Öldü” Paylaşımlarına Ceza Verdi
Çin polisi, Tibet’teki sel ve heyelan felaketi hakkında doğrulanmamış can kaybı rakamları paylaşan kullanıcılara ceza verdi. Afet görüntülerinin de silindiği bildiriliyor.
Çin, Tibet Özerk Bölgesi’ndeki Gyirong sınır kapısını vuran büyük sel ve heyelan felaketinin ardından sosyal medyadaki afet paylaşımlarına yönelik denetimi sıkılaştırdı. Polis, “Çin tarafında 3 binden fazla kişi öldü” ve “binlerce kişi bir anda hayatını kaybetti” gibi doğrulanmamış iddiaları paylaşan kullanıcılara idari ceza verildiğini açıkladı.
Tibet’teki siber güvenlik polisi, 30 Ağustos’ta Gyirong’daki felaketle ilgili 10 ayrı “çevrim içi söylenti” vakasını kamuoyuna duyurdu. Yetkililer, söz konusu paylaşımların can kaybı ve kayıp sayılarını gerçeğe aykırı biçimde büyüttüğünü, kamuoyunu yanılttığını ve kurtarma çalışmalarını olumsuz etkileyebileceğini savundu. Çin Kamu Güvenliği Bakanlığına bağlı birimler de vakaları “Temiz İnternet 2026” operasyonu kapsamında değerlendirdi.
Çin’in Resmi Bilançosu 16 Ölü, 546 Kayıp
Çin makamlarının açıkladığı son resmi verilere göre Tibet’in Gyirong bölgesinde 16 kişi hayatını kaybetti, 546 kişi ise kayıp. Kayıplar arasında 261 yabancı bulunuyor. Nepal tarafında ise can kaybı 900’ü aşarken binlerce kişiyi arama çalışmaları sürüyor.
Polisin açıkladığı örnekler arasında “Çin tarafında 3 binden fazla kişi öldü”, “yaklaşık 500 kişi öldü, kayıpların tamamı da ölmüş olabilir” ve “kayıp sayısı 826’ya yükseldi” şeklindeki gönderiler yer aldı. Yetkililer bu rakamların resmi bilgilerle örtüşmediğini belirterek paylaşım sahiplerine idari yaptırım uyguladı.
Sel Görüntülerinin de Sosyal Medyadan Silindiği Bildirildi
Denetimin yalnızca yanlış olduğu belirtilen ölüm sayılarına yönelik olmadığına ilişkin haberler de bulunuyor. Avustralya ABC, Gyirong sınır kapısını sel ve çamur akıntısının vurduğu anları gösteren bazı videoların Çin sosyal medya platformlarından kaldırıldığını bildirdi. Felaket bölgesindeki bazı yerel medya kuruluşlarının yayımladığı görgü tanığı röportajlarının da daha sonra erişimden kaldırıldığı aktarıldı.
Çin devlet medyasındaki haberlerde ağırlıklı olarak arama-kurtarma çalışmaları, asker ve ekiplerin bölgeye sevki ile yolların yeniden açılması üzerinde duruluyor. Tibet’e yabancı gazetecilerin girişinin özel izne bağlı olması ise bölgedeki hasarın ve can kaybının bağımsız kaynaklar tarafından doğrulanmasını güçleştiriyor. ABC, afetin ardından bölgeye giriş için yaptığı izin başvurularının kabul edilmediğini bildirdi.
Afetle İlgili Yanlış Bilgiye Hapis Cezası da Öngörülüyor
Çin’in kamu düzeni mevzuatı, afet, salgın veya güvenlik durumları hakkında kasten yanlış bilgi yayarak kamu düzenini bozan kişilere gözaltı ve para cezası uygulanmasına imkan tanıyor. Ağır vakalarda ceza hukuku kapsamında yanlış afet bilgisi oluşturmak veya bilerek yaymak nedeniyle hapis cezası da verilebiliyor.
Çin makamları uygulamayı afet döneminde yanlış bilginin yayılmasını ve toplumsal paniği önlemeye yönelik bir tedbir olarak tanımlarken, bağımsız haber ve görüntülerin de çevrim içi ortamdan kaldırılması ülkedeki afet bilgilerinin şeffaflığı ve kamuoyunun bilgiye erişimi konusunda yeni tartışmalara yol açıyor.
