BM Equal Earth Haritasını Destekledi: ABD Tek Ret Oyunu Verdi

Birleşmiş Milletler Genel Kurulu, kıtaların yüzölçümlerini Mercator projeksiyonuna göre daha doğru oranlarda gösteren Equal Earth harita projeksiyonunun kullanımını teşvik eden kararı kabul etti. Togo’nun öncülük ettiği tasarı 164 ülkenin desteğini alırken ABD karşı oy kullanan tek ülke oldu. Altı ülke ise çekimser kaldı. Karar, Mercator haritalarını yasaklamıyor ve ülkeler açısından hukuken bağlayıcı bir harita değişikliği getirmiyor.

Oylamada Estonya, Gürcistan, Litvanya, Moldova, Sırbistan ve Ukrayna çekimser kaldı. Afrika Birliği’nin desteklediği girişim, dünya haritalarında özellikle Afrika’nın gerçek yüzölçümünün daha doğru algılanmasını amaçlıyor.

Equal Earth Haritası Nedir?

Equal Earth, 2018’de Bojan Šavrič, Tom Patterson ve Bernhard Jenny tarafından geliştirilen eşit alanlı bir dünya haritası projeksiyonu. Bu yöntemde ülkelerin ve kıtaların birbirlerine göre yüzölçümü oranları korunuyor. Projeksiyon, görsel olarak Robinson haritasına benzerken alan büyüklüklerini doğru oranda göstermesiyle ayrılıyor.

Bu özellik, Mercator haritasında ortaya çıkan en belirgin alan bozulmalarından birini azaltıyor. Mercator projeksiyonunda kutuplara yaklaştıkça kara parçaları gerçekte olduğundan daha büyük görünürken ekvatora yakın bölgeler görece küçük algılanıyor.

Afrika ile Grönland Arasındaki Fark Neden Bu Kadar Büyük?

Mercator haritasında Grönland ile Afrika birbirlerine yakın büyüklükteymiş gibi görünebiliyor. Gerçekte ise Afrika’nın yüzölçümü Grönland’ın yaklaşık 14 katı. Equal Earth, alanları koruyan yapısı sayesinde bu farkı harita üzerinde çok daha gerçekçi biçimde gösteriyor.

Benzer biçimde Avrupa, Kanada ve Rusya gibi kuzey enlemlerindeki bölgeler Mercator projeksiyonunda gerçek yüzölçümlerine kıyasla daha büyük görünür. Equal Earth kullanıldığında bu bölgelerin Afrika, Güney Amerika ve diğer kara parçalarına göre oranları değişiyor.

Mercator Haritası Artık Yasak mı?

Hayır. BM Genel Kurulunun kararı Mercator projeksiyonunu yasaklamıyor. Karar, hükümetleri ve kurumları dünya haritalarında Equal Earth gibi alanları daha doğru gösteren projeksiyonları kullanmaya teşvik ediyor. Bu nedenle okullardaki bütün haritaların bir anda değiştirilmesi veya Mercator kullanımının sona ermesi söz konusu değil.

Mercator projeksiyonu 1569’da Gerardus Mercator tarafından özellikle denizcilik açısından kullanışlı olacak biçimde geliştirildi. Projeksiyon yön ve açıların korunmasında avantaj sağlarken bunun karşılığında özellikle yüksek enlemlerde yüzölçümlerini ciddi biçimde büyütüyor.

Equal Earth Tamamen Hatasız Bir Dünya Haritası mı?

Equal Earth kara parçalarının alan oranlarını koruyor, ancak hiçbir düz dünya haritası küresel Dünya’nın alan, şekil, mesafe ve yön özelliklerinin tamamını aynı anda kusursuz biçimde gösteremiyor. Equal Earth de alanı korurken şekil, yön ve mesafelerde belirli bozulmalar oluşturuyor.

Bu nedenle farklı amaçlarda farklı harita projeksiyonları kullanılmaya devam edebilir. BM kararının temel hedefi, özellikle eğitim, medya ve genel amaçlı dünya haritalarında kıtaların göreli büyüklüklerinin daha gerçekçi temsil edilmesini yaygınlaştırmak.

ABD Neden Karşı Oy Kullandı?

ABD, tasarının “ideolojik” bir yaklaşım taşıdığını savunarak karşı oy kullandı. Washington böylece oylamaya katılan ülkeler arasında kararı reddeden tek ülke oldu. Kararın destekçileri ise mevcut harita algısının özellikle Afrika’nın gerçek büyüklüğünü küçülttüğünü ve Equal Earth’ün coğrafi temsil açısından daha dengeli olduğunu savunuyor.