İsrail-Gazze Savaşında Son Durum: 7 Ekim 2023’ten Bugüne Ne Oldu?

İsrail-Gazze savaşı, 7 Ekim 2023’te Hamas öncülüğündeki silahlı grupların İsrail’in güneyine düzenlediği saldırıyla başladı ve yaklaşık üç yıl içinde bölgenin en yıkıcı çatışmalarından birine dönüştü. Ekim 2025’te ABD arabuluculuğunda sağlanan ateşkes büyük çaplı savaşı önemli ölçüde durdursa da Eylül 2026 itibarıyla Gazze’de İsrail saldırıları ve silahlı olaylar tamamen sona ermiş değil. Hamas’ın silahsızlandırılması, İsrail ordusunun tamamen çekilmesi, Gazze’nin gelecekte kim tarafından yönetileceği ve yeniden inşa süreci çözülemeyen başlıca konular olmaya devam ediyor.

7 Ekim 2023: Hamas’ın Saldırısı Savaşı Başlattı

Hamas öncülüğündeki silahlı gruplar 7 Ekim 2023 sabahı Gazze’den İsrail’e yoğun roket ateşi başlattı ve sınırı aşarak İsrail’in güneyindeki yerleşimlere, askeri noktalara ve Nova müzik festivaline saldırdı. İsrail verilerine göre saldırılarda yaklaşık 1.200 kişi öldürüldü ve 251 kişi Gazze’ye rehin olarak götürüldü.

İsrail saldırının ardından Hamas’a savaş ilan etti. Gazze’ye yoğun hava bombardımanı başladı, bölgeye yönelik kuşatma sıkılaştırıldı ve Ekim 2023’ün sonunda İsrail kara birlikleri Gazze’nin içine girdi. İsrail, savaşın hedeflerini Hamas’ın askeri ve yönetim kapasitesinin ortadan kaldırılması ile rehinelerin geri getirilmesi olarak açıkladı.

Kasım 2023: İlk Ateşkes ve Rehine Takası

Katar, Mısır ve ABD’nin arabuluculuğunda Kasım 2023’te yaklaşık bir hafta süren geçici ateşkes sağlandı. Bu dönemde 105 rehine serbest bırakılırken İsrail yaklaşık 240 Filistinli mahkum ve tutukluyu bıraktı. Gazze’ye insani yardım girişinde de geçici artış yaşandı.

Ateşkesin sona ermesinin ardından çatışmalar yeniden başladı. İsrail operasyonlarını Gazze’nin kuzeyinden Han Yunus ve diğer güney bölgelerine doğru genişletti. Yüz binlerce Filistinli savaş boyunca birden fazla kez yer değiştirmek zorunda kaldı.

2024’te Savaş Gazze’nin Güneyine Yayıldı

2024’ün ilk aylarında İsrail ordusunun operasyonları özellikle Han Yunus’ta yoğunlaştı. Gazze’nin kuzeyi ve merkezinden kaçan çok sayıda sivil bu dönemde Mısır sınırındaki Refah’a sığınmıştı.

İsrail Mayıs 2024’te Refah operasyonunu başlattı. İsrail birlikleri daha sonra Gazze ile Mısır arasındaki yaklaşık 14 kilometrelik Philadelphia Koridoru’nun kontrolünü ele geçirdi. İsrail, bölgenin Hamas’ın silah kaçakçılığı açısından önemli olduğunu savundu. Operasyon insani yardım kuruluşları ve birçok ülkenin yoğun eleştirisine yol açtı.

Gazze Savaşı Uluslararası Mahkemelere Taşındı

Güney Afrika, İsrail’i Gazze’de Soykırım Sözleşmesi’ni ihlal etmekle suçlayarak Uluslararası Adalet Divanı’na başvurdu. Mahkeme Ocak 2024’te İsrail hakkında geçici tedbirler aldı ve Gazze’deki Filistinlilerin Soykırım Sözleşmesi kapsamındaki haklarının korunması için önlemler alınmasını istedi.

Mahkeme Mayıs 2024’te Refah’taki şartların ağırlaşması üzerine ek tedbir kararı verdi. Dava esastan sonuçlanmış değil ve mahkeme İsrail’in soykırım gerçekleştirdiğine ilişkin nihai hüküm vermedi. İsrail suçlamaları reddediyor ve askeri operasyonlarının Hamas’a karşı meşru müdafaa kapsamında olduğunu savunuyor.

Uluslararası Ceza Mahkemesi ise Kasım 2024’te İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ve dönemin Savunma Bakanı Yoav Gallant hakkında Gazze savaşıyla bağlantılı olduğu ileri sürülen savaş suçları ve insanlığa karşı suçlar nedeniyle yakalama kararı çıkardı. İsrail, mahkemenin yetkisini ve suçlamaları reddetti.

2024’te Hamas’ın Üst Düzey İsimleri Öldürüldü

Savaş sırasında Hamas’ın üst yönetimi ağır kayıplar verdi. Hamas’ın askeri kanadının lideri Muhammed Deif, İsrail’in Temmuz 2024’te Han Yunus bölgesinde düzenlediği saldırıda öldürüldü. Hamas’ın siyasi lideri İsmail Haniye aynı ay Tahran’da öldürüldü.

İsrail ordusu 17 Ekim 2024’te Hamas lideri Yahya Sinvar’ın Refah bölgesindeki bir operasyon sırasında öldürüldüğünü açıkladı. Sinvar, İsrail tarafından 7 Ekim saldırısının başlıca planlayıcılarından biri olarak gösteriliyordu. Buna rağmen savaşın sona ermesi için hemen bir anlaşmaya varılamadı.

19 Ocak 2025: İkinci Büyük Ateşkes Başladı

Aylar süren müzakerelerin ardından İsrail ile Hamas arasında 19 Ocak 2025’te üç aşamalı bir ateşkes yürürlüğe girdi. İlk altı haftalık aşamada 33 İsrailli rehinenin serbest bırakılması karşılığında yaklaşık 2 bin Filistinli mahkum ve tutuklunun bırakılması planlandı.

Ateşkes sırasında İsrail kuvvetlerinin bazı bölgelerden çekilmesi, Gazze’ye insani yardım girişinin artırılması ve yerinden edilmiş Filistinlilerin kuzeye dönmesi konusunda adımlar atıldı. Ancak anlaşmanın ikinci aşamasına ilişkin görüşmeler sonuçlandırılamadı.

18 Mart 2025: Ateşkes Çöktü, Büyük Saldırılar Yeniden Başladı

Yaklaşık iki aylık görece sakinliğin ardından İsrail 18 Mart 2025’te Gazze’ye geniş çaplı hava saldırılarını yeniden başlattı. Gazze’deki sağlık makamları yalnızca ilk gün saldırılarda 400’den fazla kişinin öldüğünü bildirdi.

İsrail, operasyonların kalan rehinelerin serbest bırakılması ve Hamas üzerindeki askeri baskının artırılması amacıyla gerçekleştirildiğini açıkladı. Hamas ve İsrail ateşkesin çökmesinden birbirlerini sorumlu tuttu. Takip eden aylarda çatışmalar yeniden yoğunlaştı.

Ağustos 2025: Gazze’de Kıtlık İlan Edildi

Uluslararası gıda güvenliği değerlendirme sistemi IPC, Ağustos 2025’te Gazze vilayetinde kıtlık koşullarının oluştuğunu resmen açıkladı. Raporda yaklaşık 514 bin kişinin kıtlık koşullarıyla karşı karşıya olduğu ve durumun diğer bölgelere yayılabileceği belirtildi.

Birleşmiş Milletler yetkilileri insani yardımın kesintisiz ve büyük ölçekte bölgeye ulaştırılması çağrısı yaptı. İsrail ise kıtlık değerlendirmesini reddetti ve raporda Hamas kaynaklı verilerin kullanıldığını savundu.

Ekim 2025: Trump’ın Planıyla Yeni Ateşkes

ABD Başkanı Donald Trump yönetiminin hazırladığı 20 maddelik plan çerçevesinde Ekim 2025’te İsrail ile Hamas arasında yeni bir anlaşmaya varıldı. Ateşkes 10 Ekim 2025’te başladı ve anlaşmanın ilk aşamasında İsrail birlikleri bazı bölgelerden çekildi.

Plan; rehinelerin serbest bırakılması, Filistinli mahkumların tahliyesi, Hamas’ın silahsızlandırılması, İsrail’in aşamalı şekilde Gazze’den çekilmesi, uluslararası destekli geçici bir yönetim kurulması ve Gazze’nin yeniden inşasını öngörüyordu.

Son Sağ İsrailli Rehineler Serbest Bırakıldı

13 Ekim 2025’te Hamas, elinde bulunan son 20 sağ İsrailli rehineyi serbest bıraktı. İsrail de anlaşma kapsamında yaklaşık 2 bin Filistinli tutuklu ve mahkumu bıraktı. Ölen rehinelerin cenazelerinin teslimine yönelik süreç daha sonra devam etti.

Rehinelerin serbest bırakılması savaşın en önemli dönüm noktalarından biri oldu. Ancak anlaşmanın Hamas’ın silahsızlandırılması ve İsrail ordusunun tamamen çekilmesiyle ilgili sonraki aşamaları kısa sürede siyasi anlaşmazlıklara takıldı.

2026’da Ateşkes Var Ancak Gazze’de Ölümler Sürüyor

Eylül 2026 itibarıyla Ekim 2025’te oluşturulan ateşkes çerçevesi yürürlükte kalmaya devam ediyor ancak Gazze’de silahlı çatışmalar tamamen durmuş değil. İsrail, Hamas’ın yeniden örgütlenmesini engellemek amacıyla sınırlı operasyonlar düzenlediğini söylüyor. Hamas ise bu operasyonların ateşkes ihlali olduğunu savunuyor.

Reuters’ın 6 Eylül 2026 tarihli haberine göre ateşkesin başlamasından bu yana Gazze’deki sağlık makamları 1.300’den fazla Filistinlinin öldürüldüğünü bildirirken İsrail aynı dönemde silahlı saldırılarda dört askerinin öldüğünü açıkladı.

2026’daki müzakerelerin merkezinde Hamas’ın silah bırakması, İsrail kuvvetlerinin tamamen çekilmesi, Gazze’deki güvenliği kimin sağlayacağı ve geçici Filistin yönetiminin nasıl oluşturulacağı bulunuyor. Gazze’nin yeniden inşasının finansmanı ve denetlenmesi de henüz çözüme kavuşmuş değil.

İsrail-Gazze Savaşında Kaç Kişi Öldü?

7 Eylül 2026 itibarıyla Gazze’deki sağlık makamlarının bildirdiği toplam Filistinli can kaybı 73 bini aşmış durumda. Bu rakam siviller ile silahlı grup üyelerini tek bir toplam içinde veriyor ve savaş koşulları nedeniyle bütün ölümlerin bağımsız olarak anlık doğrulanması mümkün değil. Birleşmiş Milletler de güncel savaş bilançosunda Gazze Sağlık Bakanlığı verilerini kaynağını belirterek kullanıyor.

İsrail’in resmi verilerine göre 7 Ekim 2023 saldırısında yaklaşık 1.200 kişi öldürüldü ve 251 kişi rehin alındı. Savaş boyunca ayrıca yüzlerce İsrail askeri Gazze operasyonlarında hayatını kaybetti.

Gazze’deki Yıkım Ne Boyutta?

Savaş, Gazze’nin konut, sağlık, eğitim, yol, su, kanalizasyon ve tarım altyapısında büyük yıkıma yol açtı. Eylül 2026 itibarıyla bölgede yaklaşık 61 milyon ton enkaz bulunduğu tahmin ediliyor. Filistinli makamlar 8 binden fazla kişinin cenazesinin halen enkaz altında olabileceğini belirtiyor.

Gazze’deki nüfusun büyük bölümü savaş boyunca tekrar tekrar yerinden edildi. 2026’da da barınma, temiz su, sağlık hizmetleri ve gıdaya erişim ciddi sorun olmaya devam ediyor. Tarım alanlarının önemli bölümüne erişilemiyor ve yeniden inşa sürecinin yıllar sürmesi bekleniyor.

Savaş Neden Henüz Tamamen Bitmiş Sayılmıyor?

Ekim 2025 anlaşması büyük çaplı çatışmayı durdurmuş olsa da kalıcı siyasi çözüm henüz sağlanmadı. İsrail, Hamas’ın askeri kapasitesini koruduğu bir düzenlemeyi kabul etmeyeceğini söylüyor. Hamas ise İsrail’in Gazze’den tamamen çekilmesini ve kalıcı ateşkes güvencesi verilmesini istiyor.

Gazze’nin savaş sonrasında kimin tarafından yönetileceği de temel anlaşmazlıklardan biri. ABD planı Hamas’ın yönetimde rol almamasını, teknokrat bir Filistin yönetimi kurulmasını ve uluslararası bir güvenlik mekanizması oluşturulmasını öngörüyor. Bu yapının yetkileri, Filistin Yönetimi’nin rolü ve uluslararası gücün niteliği konusunda görüşmeler sürüyor.

7 Eylül 2026 itibarıyla tablo, büyük çaplı savaşın yerini kırılgan bir ateşkese bıraktığını ancak İsrail-Gazze çatışmasının siyasi ve güvenlik boyutlarının çözülemediğini gösteriyor. Kalıcı barış için Hamas’ın silahsızlandırılması, İsrail’in çekilmesi, Gazze’nin yönetimi, insani yardım ve yeniden inşa başlıklarında tarafların anlaşması gerekiyor.