Türkiye’de Yasal Evlenme Yaşı Kaç? 16 Yaşında veya 17 Yaşında Evlenilebilir mi?

Türkiye’de evlenme yaşı konusunda 16, 17 ve 18 yaş için farklı kurallar uygulanıyor. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’na göre genel evlenme yaşı 17’dir. Ancak 17 yaşını dolduran kişi henüz ergin olmadığı için yasal temsilcisinin iznine ihtiyaç duyar. 16 yaşını dolduran kişi yalnızca olağanüstü bir durum ve pek önemli bir sebep bulunması halinde hâkim kararıyla evlenebilir. 18 yaşını dolduran ve kısıtlı olmayan kişi ise anne veya baba izni almadan evlenebilir.

Bu nedenle “Türkiye’de evlenme yaşı 18’dir” veya “16 yaşında aile izniyle evlenilebilir” şeklindeki genellemeler hukuki durumu tam olarak yansıtmıyor. Yaşa göre hem evlenme ehliyeti hem de gerekli izin türü değişiyor.

Türkiye’de Yasal Evlenme Yaşı Kaç?

Türk Medeni Kanunu’nun 124. maddesine göre kadın veya erkek 17 yaşını doldurmadıkça kural olarak evlenemez. Kanunda kadın ve erkek için farklı bir evlenme yaşı belirlenmemiştir.

Yaşa göre temel uygulama şu şekilde özetlenebilir:

• 18 yaşını dolduranlar: Kısıtlı değillerse yasal temsilci izni olmadan kendi kararlarıyla evlenebilir.
• 17 yaşını dolduranlar: Yasal temsilcilerinin izniyle evlenebilir.
• 16 yaşını dolduranlar: Yalnızca olağanüstü durum ve pek önemli bir sebep varsa hâkim izniyle evlenebilir.
• 16 yaşını doldurmayanlar: Türk Medeni Kanunu’ndaki evlenme yaşı istisnasından yararlanamaz.

17 Yaşında Evlenilebilir mi?

Evet. 17 yaşını doldurmuş bir kişi yasal temsilcisinin izniyle resmi olarak evlenebilir. Bunun nedeni, Türk Medeni Kanunu’na göre erginliğin normal olarak 18 yaşın doldurulmasıyla başlamasıdır.

Türk Medeni Kanunu’nun 126. maddesi, küçüğün yasal temsilcisinin izni olmadan evlenemeyeceğini düzenliyor. Bu nedenle 17 yaşındaki kişinin yalnızca kendi evlenme iradesini açıklaması yeterli değildir.

Evlendirme işlemleri sırasında küçük olan kişinin yasal temsilci izninin belgelendirilmesi gerekir. Türk Medeni Kanunu’nun 136. maddesi de küçük veya kısıtlı kişinin başvuru sırasında yasal temsilcisinin imzası onaylanmış yazılı izin belgesini sunmasını öngörür.

17 Yaşında Evlilik için Aile İzni Gerekir mi?

Evet. 17 yaşını doldurmuş ancak henüz 18 yaşını tamamlamamış kişi açısından yasal temsilci izni gereklidir.

Buradaki hukuki kavram “aile izni”nden daha geniş olan yasal temsilci iznidir. Kişinin velayet veya vesayet durumuna göre yasal temsilcinin kim olduğu değişebilir.

Yasal temsilci haklı bir neden bulunmadığı halde evliliğe izin vermiyorsa Türk Medeni Kanunu’nun 128. maddesi devreye girebilir. Bu durumda hâkim, yasal temsilciyi dinledikten sonra şartların oluştuğuna karar verirse evlenmeye izin verebilir.

Bu durum, 16 yaşındaki bir kişinin olağanüstü evlenme izni istemesinden farklıdır. 17 yaşındaki kişide yaş şartı sağlanmıştır; uyuşmazlık yasal temsilcinin izin vermemesinden kaynaklanır.

16 Yaşında Evlenmek Mümkün mü?

16 yaşını doldurmuş olmak tek başına evlenmek için yeterli değildir. Türk Medeni Kanunu’nun 124. maddesi, hâkime yalnızca “olağanüstü durumlarda ve pek önemli bir sebeple” 16 yaşını doldurmuş kişinin evlenmesine izin verme yetkisi tanıyor.

Dolayısıyla 16 yaşındaki bir kişi yalnızca anne ve babasının onayıyla resmi nikâh yaptıramaz. Bu yaşta evlilik için mahkeme kararı gerekir.

Kanun, hangi durumların “olağanüstü” veya hangi sebeplerin “pek önemli” kabul edileceğini tek tek sıralamıyor. Hâkim başvuruyu somut olayın özelliklerine göre değerlendirir. Bu nedenle ailelerin evliliği istemesi veya tarafların evlenmek konusunda anlaşmış olması tek başına otomatik olarak izin verilmesi anlamına gelmez.

Mahkeme 16 Yaşındaki Bir Kişinin Evlenmesine Hangi Durumlarda İzin Verebilir?

Türk Medeni Kanunu hâkime geniş ancak sınırsız olmayan bir değerlendirme alanı bırakıyor. İzin verilebilmesi için iki temel koşulun birlikte bulunması gerekiyor:

• Olağanüstü bir durum bulunması.
• Pek önemli bir sebebin bulunması.

Hâkim, yalnızca kişinin 16 yaşını doldurup doldurmadığına bakmaz. Başvurudaki sebebin gerçekten olağanüstü ve önemli olup olmadığını somut olay üzerinden değerlendirir.

Kanuna göre olanak bulunduğu ölçüde karar verilmeden önce anne ve baba veya vasi de dinlenir. Ancak onların görüşü, hâkimin değerlendirmesinin yerine geçmez.

Bu nedenle “şu durum varsa mahkeme kesin evlenme izni verir” şeklinde genel bir kural bulunmuyor. Her başvuru kendi koşulları içinde değerlendirilir.

Hâkim İzni Nasıl Alınır?

16 yaşını dolduran kişinin istisnai evlenme izni için mahkemeye başvurulması gerekir. Başvuruda olağanüstü durumun ve pek önemli sebebin ne olduğu ortaya konulur. Mahkeme gerekli incelemeyi yapar ve uygun gördüğü kişileri dinleyebilir.

Mahkemenin evlenmeye izin vermesi nikâhın kendiliğinden gerçekleştiği anlamına gelmez. İzin kararından sonra resmi evlenme işlemleri için evlendirme memurluğuna başvurulması ve diğer yasal şartların da tamamlanması gerekir.

18 Yaşında Aile İzni Gerekir mi?

Türk Medeni Kanunu’na göre erginlik 18 yaşın doldurulmasıyla başlar. Bu nedenle 18 yaşını doldurmuş ve kısıtlı olmayan bir kişi evlenmek için anne veya babasının iznini almak zorunda değildir.

Evliliğin kişinin kendi özgür iradesine dayanması gerekir. Ayrıca yaş dışında ayırt etme gücü ve kanundaki diğer evlenme koşullarının da sağlanması gerekir.

18 yaşını doldurmuş ancak hukuken kısıtlı olan kişiler açısından ise farklı bir kural bulunur. Türk Medeni Kanunu’nun 127. maddesine göre kısıtlı kişi yasal temsilcisinin izni olmadan evlenemez.

15 Yaşında Resmi Nikâh Mümkün mü?

Hayır. 15 yaşındaki bir kişinin Türk Medeni Kanunu’nun 124. maddesine dayanarak resmi nikâh yapması mümkün değildir. Kanundaki istisnai hâkim izni yalnızca 16 yaşını doldurmuş kişiler için öngörülmüştür.

Başka bir ifadeyle 15 yaşındaki kişi için anne-baba izni de hâkim izni de kanundaki evlenme yaşı şartını karşılamaz.

Bir küçüğün mahkeme kararıyla ergin kılınması konusu da evlenme yaşıyla aynı şey değildir. Evlenme konusunda Türk Medeni Kanunu’nun özel olarak belirlediği yaş sınırları uygulanır.

Yasal Temsilci İzni Ne Anlama Geliyor?

Yasal temsilci izni, henüz ergin olmayan veya kanun gereği temsil altında bulunan kişinin evlenebilmesi için hukuken yetkili temsilcisinin onay vermesidir.

17 yaşındaki bir kişinin evlenmesinde bu izin, evlendirme işleminin yasal şartlarından biridir. İzin verilmemesi halinde kişi kendi başına bu şartı yok sayarak resmi nikâh işlemini tamamlayamaz.

Ancak yasal temsilci haklı bir sebep olmadan izin vermiyorsa Türk Medeni Kanunu’nun 128. maddesi uyarınca hâkime başvurulması mümkündür. Hâkim, yasal temsilciyi dinledikten sonra başvuruyu değerlendirir.

Evlenme Yaşı ile Ceza Hukukundaki Yaş Sınırları Aynı mı?

Hayır. Medeni hukuktaki evlenme yaşı ile ceza hukukunda çocukların cinsel dokunulmazlığını koruyan hükümler farklı hukuki konulardır.

Türk Medeni Kanunu’nun 16, 17 ve 18 yaş için düzenlediği kurallar kişinin resmi olarak evlenme ehliyetiyle ilgilidir. Türk Ceza Kanunu’ndaki yaşa bağlı hükümler ise farklı fiilleri, farklı şartları ve farklı hukuki sonuçları düzenler.

Bu nedenle “evlenmesine izin verilebiliyor olması” ile ceza hukuku bakımından belirli bir davranışın hukuka uygun olması aynı anlama gelmez. Somut olaylarda iki alanın hükümleri ayrı ayrı değerlendirilmelidir.

Evlenmek Kişiyi Ergin Kılar mı?

Evet. Türk Medeni Kanunu’nun 11. maddesine göre erginlik normal olarak 18 yaşın doldurulmasıyla başlar ancak evlenme de kişiyi ergin kılar.

Bu hüküm, 17 yaşında yasal temsilci izniyle veya 16 yaşında kanundaki istisnai şartlar kapsamında hâkim izniyle geçerli biçimde evlenen kişinin evlilikle birlikte ergin hale gelmesi sonucunu doğurur.

Sık Sorulan Sorular

Türkiye’de normal evlenme yaşı 17 mi, 18 mi?

Türk Medeni Kanunu açısından olağan evlenme yaşı 17’dir. Ancak 17 yaşındaki kişi küçük olduğu için yasal temsilci iznine ihtiyaç duyar. 18 yaşını dolduran ve kısıtlı olmayan kişi ise başka bir kişinin izni olmadan evlenebilir.

16 yaşında anne ve baba izin verirse evlenilebilir mi?

Hayır. Anne ve babanın onayı tek başına yeterli değildir. 16 yaşını dolduran kişinin evlenebilmesi için olağanüstü durum ve pek önemli bir sebep bulunması ve hâkimin izin vermesi gerekir.

17 yaşında mahkeme kararı şart mı?

Kural olarak hayır. 17 yaşını doldurmuş kişinin yasal temsilcisi izin veriyorsa ayrıca olağanüstü evlenme izni kararı gerekmez. Yasal temsilcinin haklı sebep olmadan izin vermemesi halinde ise mahkemeye başvuru gündeme gelebilir.

18 yaşında anne-baba karşı çıkarsa nikâh yapılabilir mi?

Evet. 18 yaşını doldurmuş, ayırt etme gücüne sahip ve kısıtlı olmayan kişi açısından anne veya babanın izni evlenmenin şartı değildir.

15 yaşında hâkim kararıyla evlenilebilir mi?

Hayır. Türk Medeni Kanunu’nda hâkimin istisnai evlenme izni verebileceği alt sınır 16 yaşın doldurulmasıdır.

16 yaşındaki herkese mahkeme evlenme izni verir mi?

Hayır. Kanun 16 yaşını doldurmayı tek başına yeterli görmez. Olağanüstü bir durum ve pek önemli bir sebep bulunması gerekir ve nihai değerlendirmeyi hâkim yapar.

Buradaki bilgiler Türkiye’deki genel hukuki çerçeveyi açıklamak amacıyla hazırlanmıştır. Evlenme izni, velayet, vesayet veya somut bir uyuşmazlıkta hangi işlemin yapılması gerektiği olayın özelliklerine göre değişebileceğinden gerektiğinde bir hukuk uzmanından destek alınabilir.