Bici Bici Nasıl Yapılır? Adana Usulü Tarif ve Püf Noktaları

Bici bici, Adana mutfağına özgü, nişastayla hazırlanan soğuk peltenin üzerine ince rendelenmiş buz, gül suyu aromalı kırmızı şerbet ve pudra şekeri eklenerek yapılan geleneksel bir tatlıdır. Özellikle sıcak yaz günlerinde tüketilen bu lezzet, Adana’nın en tanınan sokak tatlıları arasında bulunuyor. Bici biciyi evde hazırlamak için temel olarak nişasta, su, buz, gül suyu ve pudra şekeri yeterli.

Canlı kırmızı rengi, kar gibi ince buzu ve yumuşak nişasta küpleriyle dikkat çeken bici bici, Adana’nın yemek kültüründe özel bir yere sahip. Üstelik Adana Bici Bici, 17 Eylül 2020 tarihinde Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından coğrafi işaretle tescil edildi.

Bici Bici Nedir?

Bici bici, Adana ve çevresinde özellikle ilkbahar ve yaz aylarında tüketilen soğuk bir tatlı. Diğer birçok tatlıdan farklı olarak fırında pişirilmiyor veya kızartılmıyor. Nişastalı pelte ocakta hazırlanıyor, ardından soğutularak buz ve aromalı şerbetle servis ediliyor.

Tatlının temel özelliği, farklı dokuların bir arada bulunması. Küçük küpler halinde kesilen yumuşak nişasta peltesi, üzerine eklenen ince buzla birleşiyor. Pudra şekeri tatlılık sağlarken gül suyu kendine özgü bir aroma kazandırıyor.

Geleneksel sunumda kırmızı renk önemli bir görsel unsur. Bunun için gıda kullanımına uygun renklendirici kullanılabiliyor. Ancak evde hazırlanan bici bicinin mutlaka kırmızı olması gerekmiyor.

Adana’da seyyar satıcılardan tatlıcılara kadar farklı noktalarda sunulan bici bici, özellikle sıcak havalarda tercih ediliyor.

Adana Usulü Bici Bici Malzemeleri

Evde yaklaşık 4-6 porsiyon bici bici hazırlamak için aşağıdaki malzemeler kullanılabilir. Tarif, Adana Bici Bici’nin coğrafi işaret tescilinde açıklanan geleneksel üretim yönteminin ev mutfağına uyarlanmış hali.

Nişastalı Pelte İçin

• Yarım su bardağı mısır nişastası (yaklaşık 100 ml hacminde)
• 1 litre su
• İsteğe bağlı çok az vanilya

Şerbet ve Servis İçin

• 500 ml soğuk içme suyu
• 1 çay kaşığı gıda kullanımına uygun gül suyu
• İsteğe bağlı birkaç damla kırmızı gıda boyası
• İnce rendelenmiş veya kar kıvamında kırılmış buz
• Tercihe göre pudra şekeri
• İsteğe bağlı muz, çilek veya kiraz

Geleneksel Adana Bici Bici tarifinde nişastalı pelteye şeker eklenmiyor. Tatlılık, servis sırasında kullanılan pudra şekerinden geliyor. Bu sayede herkes kendi damak zevkine göre şeker miktarını ayarlayabiliyor.

Bici Bici Nasıl Yapılır?

Bici bici hazırlarken en fazla dikkat gerektiren bölüm nişastalı peltenin kıvamını tutturmak. Pelte soğuyunca kesilebilecek yapıda olmalı, ancak sert veya lastiksi bir dokuya dönüşmemeli.

1. Nişastalı Pelteyi Hazırlayın

Öncelikle bir litre suyun yaklaşık 200 ml’sini ayırın. Mısır nişastasını bu soğuk suyla ayrı bir kapta karıştırarak tamamen çözünmesini sağlayın.

Kalan 800 ml suyu bir tencereye alın ve kaynamaya bırakın. Su kaynamaya başladığında nişastalı karışımı yavaşça tencereye ekleyin.

Topaklanma oluşmaması için sürekli karıştırın. Ocağın altını kısarak karışım koyulaşana kadar pişirmeye devam edin.

Coğrafi işaret tescilindeki yöntemde nişastalı karışım yaklaşık 6-7 dakika pişiriliyor. Karışımın koyulaşması, hafif saydamlaşması ve homojen bir yapı kazanması bekleniyor.

2. Pelteyi Soğutun

Hazırladığınız pelteyi hafifçe ıslatılmış, geniş ve sığ bir kaba veya tepsiye dökün. Üzerini spatulayla düzleştirerek her yerinin yaklaşık aynı kalınlıkta olmasını sağlayın.

İlk sıcaklığı çıktıktan sonra buzdolabına alın. Peltenin iyice soğuması ve kesilebilir kıvama gelmesi gerekiyor.

Geleneksel üretim tarifinde peltenin buzdolabında bir gün dinlendirilmesi öngörülüyor. Evde de bir gece önceden hazırlamak, sonraki gün servis işlemini kolaylaştırabilir.

3. Gül Sulu Şerbeti Hazırlayın

Soğuk içme suyuna gül suyunu ekleyin. Kırmızı renk elde etmek istiyorsanız gıda kullanımına uygun renklendiriciden çok az miktarda ilave ederek karıştırın.

Adana Bici Bici’nin geleneksel görünümünde koyu vişne rengi kullanılıyor. Ancak renklendirici miktarı abartılmamalı.

Hazırladığınız aromalı suyu buzdolabında soğutun. Gül suyu miktarını artırırken de dikkatli olun. Fazla kullanılması, tatlının aromasının gereğinden yoğun olmasına neden olabilir.

4. Pelteyi Küp Küp Doğrayın

Soğuyan nişasta peltesini buzdolabından çıkarın. Keskin bir bıçak yardımıyla önce şeritlere, ardından küçük küplere ayırın.

Küplerin yaklaşık aynı büyüklükte olması, tatlının kaşıkla daha kolay yenmesini sağlıyor. Kesme sırasında pelte çok yumuşaksa biraz daha soğutmak gerekebilir.

Hazırlanan pelte küplerini servis kaselerine paylaştırın.

5. Buz ve Şerbetle Servis Edin

Servisten hemen önce içilebilir nitelikteki sudan hazırlanmış buzu ince şekilde kırın veya rendeleyin. Buzun kar tanelerine benzeyen küçük parçalardan oluşması önemli.

Pelte küplerinin üzerine bol miktarda buz ekleyin. Ardından istediğiniz kadar pudra şekeri serpin ve soğuk gül aromalı şerbeti gezdirin.

İsterseniz muz, çilek veya kiraz gibi meyvelerle süsleyin. Bici bici, buz erimeden hemen servis edilmeli.

Bici Bici Yapmanın Püf Noktaları Nelerdir?

Evde hazırlanan bici bicinin kıvamı ve lezzeti, birkaç küçük ayrıntıya dikkat edilmesiyle iyileştirilebilir.

• Nişastayı önce soğuk suda açın: Doğrudan kaynar suya eklenen nişasta topaklanabilir.
• Pelteyi sürekli karıştırın: Böylece tencerenin dibine yapışmasını ve homojen olmayan bir kıvam oluşmasını önleyebilirsiniz.
• Yeterince soğutun: Tamamen soğumayan pelteyi küp şeklinde kesmek zorlaşır.
• Buzu çok ince hazırlayın: Büyük ve sert buz parçaları, geleneksel bici bici dokusunu vermez.
• Gül suyunu ölçülü kullanın: Fazla miktarda gül suyu tatlının dengesini bozabilir.
• Şekeri serviste ekleyin: Pudra şekerinin miktarını kişinin damak zevkine göre ayarlamak daha kolay olur.
• Buzu son anda koyun: Erken eklenen buz hızla eriyerek tatlının kıvamını değiştirebilir.

En önemli ayrıntılardan biri nişastalı peltenin çok sert olmaması. Bici bici, lokum gibi yoğun ve çiğnenen bir tatlıdan çok, buzla birlikte kolayca tüketilebilen yumuşak bir yapıya sahip olmalı.

Bici Bici Hangi Nişastayla Yapılır?

Bici bici yapımında nişasta kullanılıyor. Ev tariflerinde mısır nişastası veya buğday nişastasıyla karşılaşmak mümkün.

Ancak Türk Patent ve Marka Kurumunun 537 numaralı Adana Bici Bici coğrafi işaret tescilinde üretim için mısır nişastası belirtiliyor.

Tescil belgesindeki geleneksel üretim yöntemi, 600 ml mısır nişastası ve 6 litre su kullanılarak hazırlanan daha büyük bir pelte miktarını esas alıyor. Evde yapılan tarifte bu oran daha küçük miktarlara uyarlanabiliyor.

Buğday nişastası kullanıldığında da benzer bir tatlı hazırlanabilir. Ancak nişastaların özellikleri farklı olduğu için su oranı ve elde edilen pelte dokusu değişebilir.

Bici Bici Neden Kırmızı Renkte?

Adana bici bicisinin dikkat çeken özelliklerinden biri beyaz nişasta küpleriyle kırmızı şerbetin oluşturduğu görünüm.

Coğrafi işaret tescilinde, koyu vişne renginin gıda boyasıyla elde edildiği belirtiliyor. Şerbete genellikle gül suyu eklenerek aromatik bir tat kazandırılıyor.

Bununla birlikte kırmızı renklendirici, tatlının serinletici yapısını sağlayan temel malzeme değil. Bu özelliği asıl olarak ince rendelenmiş buz ve soğuk servis yöntemi oluşturuyor.

Evde boya kullanmadan da bici bici hazırlanabilir. Böyle bir durumda şerbet daha açık renkli veya renksiz olur.

Bici Bici İsmi Nereden Geliyor?

Bici bici adının kökeni, tatlının hazırlanışına ilişkin geleneksel bir anlatıya dayanıyor.

Türk Patent ve Marka Kurumunun coğrafi işaret belgesine göre isim, nişastanın parmaklar arasında sıkıştırılması sırasında çıkan sesten esinlenerek ortaya çıkmış.

Adana’nın sıcak iklimiyle özdeşleşen tatlının geçmişi eskiye uzanıyor. Ancak bici bicinin ilk kez hangi yılda veya kim tarafından yapıldığına ilişkin kesin bir tarih bulunmuyor.

Bu nedenle tatlının kökenini belirli bir Osmanlı sarayı tarifine veya tek bir kişiye dayandırmak mümkün değil.

Bici bici, zamanla Adana’daki sokak satıcılarının ve tatlıcıların hazırladığı, özellikle sıcak havalarda tüketilen yöresel bir lezzet olarak tanınmış.

Adana Bici Bici Coğrafi İşaretli mi?

Evet. Adana Bici Bici, 17 Eylül 2020 tarihinde 537 tescil numarasıyla mahreç işareti olarak tescil edildi.

Başvuru, Adana Ticaret Odası tarafından 14 Kasım 2019 tarihinde yapılmıştı. Tescil, tatlının Adana ile olan ün bağını ve geleneksel üretim özelliklerini korumayı amaçlıyor.

Coğrafi işaret belgesinde tatlının temel malzemeleri, nişastanın hazırlanışı, şerbetin özellikleri, buzun inceliği ve servis biçimi ayrıntılı şekilde açıklanıyor.

Tescilde, coğrafi işaretli Adana Bici Bici’nin bütün üretim aşamalarının Adana ili içinde gerçekleştirilmesi gerektiği de belirtiliyor.

Bu düzenleme, evde aynı tarzda tatlı hazırlanmasına engel değil. Ancak coğrafi işaretin ticari kullanımında tescil belgesindeki üretim koşullarına uyulması gerekiyor.

Bici Bici Adana’da Neden Bu Kadar Meşhur?

Adana, sıcak ve uzun yaz mevsimiyle bilinen şehirlerden biri. Bici bicinin bol buzla servis edilmesi, tatlıyı özellikle yüksek sıcaklıkların yaşandığı günlerde tercih edilen bir lezzete dönüştürüyor.

Geleneksel sokak sunumunda tatlı, kaseler içinde hazırlanıyor. Önceden soğutulmuş nişastalı küplerin üzerine buz, şerbet ve pudra şekeri ekleniyor.

Adana İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü de kenti ziyaret edenlerin tatmasını önerdiği yöresel ürünler arasında bici biciye yer veriyor. Bu yönüyle tatlı, Adana kebabı ve şalgam suyu gibi şehirle özdeşleşen lezzetlerin yanında anılıyor.

Bici bicinin yalnızca bir tatlı olarak değil, Adana’nın sokak kültürünün parçası olarak görülmesi de yöresel önemini artırıyor.

Bici Bici ile Karsambaç Arasındaki Fark Nedir?

Bici bici ve karsambaç, buzla hazırlanan geleneksel serinletici lezzetler arasında yer alıyor. Ancak içerikleri aynı değil.

Bici bicinin ayırt edici özelliği, nişastadan hazırlanan pelte küplerinin buz ve aromalı şerbetle birlikte sunulması.

Karsambaç ise genel olarak ince kar veya buzun pekmez ya da farklı tatlandırıcılarla bir araya getirilmesiyle hazırlanıyor. Kullanılan malzemeler ve sunum yöreye göre değişebiliyor.

Dolayısıyla bici bici, yalnızca üzerine şerbet dökülmüş buzdan oluşmuyor. Nişastalı pelte, tatlının kimliğini oluşturan temel malzemelerden biri.

Bici Bici Kaç Kalori?

Bici bicinin kalori miktarı kullanılan nişasta, pudra şekeri, şerbet ve meyve miktarına bağlı olarak değişiyor.

Temel tarifteki nişasta karbonhidrat içeriyor. Pudra şekeri ve şeker eklenmiş şerbetler de tatlının enerji miktarını artırıyor. Buz ve sade su ise enerji değerine anlamlı bir katkı sağlamıyor.

Bu nedenle tüm bici bici porsiyonları için tek bir kalori rakamı vermek doğru değil. Özellikle sokakta satılan büyük porsiyonlarla evde daha az pudra şekeri kullanılarak hazırlanan küçük porsiyonların besin değerleri aynı olmayabilir.

Bici bici, soğuk ve ferahlatıcı bir tatlı olsa da kullanılan şeker miktarına göre yüksek miktarda ilave şeker içerebilir. Şeker tüketimini sınırlamak isteyenler pudra şekerini azaltabilir veya ek şeker içermeyen aromalı suyla hazırlayabilir.

Bici Bici Bir Gün Önceden Yapılır mı?

Evet. Hatta nişastalı pelteyi bir gün önceden hazırlamak, kıvam alması açısından yararlı olabilir.

Coğrafi işaret tescilindeki geleneksel yöntemde pelte, soğutulduktan sonra buzdolabında bir gün dinlendiriliyor.

Ancak buz ve şerbetin önceden pelteyle birleştirilmesi uygun değil. Buz eriyerek tatlının dokusunu ve lezzetini değiştirebilir.

Evde hazırlarken pelteyi kapalı bir kapta buzdolabında saklayın. Şerbeti de ayrı şekilde soğutun. Buzu ise servis öncesinde hazırlayın.

Geleneksel üretim belgesinde bici bici ve şerbetinin günlük hazırlanıp tüketilmesi öngörülüyor. Özellikle nişastalı ve nemli bir ürün olduğu için uzun süre oda sıcaklığında bekletilmemesi ve hijyenik koşullarda hazırlanması önemli.

Bici Bici Hakkında Sık Sorulan Sorular

Bici Bici Sütle mi Yapılır?

Geleneksel Adana Bici Bici tarifinde süt kullanılmıyor. Nişastalı pelte, su ve nişastayla hazırlanıyor. Bu yönüyle sütlü muhallebiden farklı.

Bici Biciye Şeker Konur mu?

Geleneksel tescilli üretim yönteminde tatlılık, servis sırasında eklenen pudra şekerinden geliyor. Ev tariflerinde şerbetin içine şeker eklenebiliyor ancak bu zorunlu değil.

Bici Bici Neden Sertleşmez?

Pelte yeterince pişirilmemiş, nişasta oranı düşük kalmış veya karışım tam soğumamış olabilir. Nişastanın doğru ölçülmesi, iyi karıştırılması ve buzdolabında yeterince dinlendirilmesi önemli.

Bici Biciye Hangi Meyveler Konur?

Geleneksel sunumda meyve kullanılması isteğe bağlı. Muz, çilek ve kiraz gibi meyveler tercih edilebiliyor. Adana’da karpuzla hazırlanan farklı yorumlar da bulunuyor.

Bici Bici Buz Olmadan Yapılır mı?

Nişastalı pelte ve aromalı şerbet buz olmadan da tüketilebilir. Ancak ince rendelenmiş buz, geleneksel bici bicinin temel unsurlarından biri olduğu için buz kullanılmadığında aynı tatlı deneyimi elde edilmiyor.

Adana’nın coğrafi işaretli tatlısı bici bici, basit malzemelerle hazırlanan ancak doğru kıvam ve sunum gerektiren geleneksel bir lezzet. Nişastalı peltenin önceden hazırlanması, buzun kar gibi ince rendelenmesi ve gül aromalı şerbetin servis sırasında eklenmesi, evde Adana usulüne yakın bir bici bici hazırlamanın temel adımlarını oluşturuyor.