Evde Organik Gübre Nasıl Yapılır? Kompost Yapımı Rehberi

Evde organik gübre yapmak için sebze ve meyve kabukları, kahve telvesi, kuru yapraklar ve parçalanmış karton gibi organik atıkları uygun koşullarda bir araya getirmeniz yeterli. Kompost adı verilen bu yöntemde mikroorganizmalar, mutfak ve bahçe atıklarını zamanla koyu renkli, ufalanan ve toprak kokulu bir malzemeye dönüştürüyor. Elde edilen kompost, bahçe toprağını iyileştirmek ve saksı bitkilerinin yetiştirme harcına organik madde kazandırmak için kullanılabiliyor.

Kompost yapmak hem evsel atıkları değerlendirmeye hem de bahçede kullanılan bazı toprak iyileştiricilere duyulan ihtiyacı azaltmaya yardımcı oluyor. Ancak başarılı bir kompost için yalnızca yiyecek artıklarını bir kaba doldurmak yeterli değil. Kuru ve yaş malzemelerin dengelenmesi, hava dolaşımı ve nem kontrolü gerekiyor.

Türkiye Cumhuriyeti Tarım ve Orman Bakanlığı da organik atıklardan kompost üretimini, gıda ve bahçe artıklarının yeniden değerlendirilmesine yönelik yöntemlerden biri olarak tanımlıyor.

Peki, evde organik gübre nasıl yapılır, komposta hangi atıklar atılır ve hazırlanan gübre ne zaman kullanılabilir?

Kompost Nedir, Organik Gübreyle Aynı Şey mi?

Kompost, bitkisel ve diğer uygun organik maddelerin mikroorganizmalar tarafından kontrollü biçimde ayrıştırılmasıyla oluşan toprak iyileştirici malzemedir.

Günlük dilde ev yapımı organik gübre olarak da adlandırılıyor. Ancak kompost ile bitkilerin besin ihtiyacını karşılamak üzere üretilen gübreler arasında fark bulunuyor.

Kompost; toprağın yapısını, su tutma kapasitesini ve organik madde miktarını iyileştirebiliyor. Ayrıca azot, fosfor ve potasyum gibi bitki besin elementlerini de içeriyor.

Bununla birlikte kompostun besin içeriği, kullanılan hammaddelere ve olgunlaşma koşullarına bağlı olarak değişiyor. Bu nedenle bitkilerin bütün besin ihtiyacını karşılayacağı garanti edilemiyor.

ABD Çevre Koruma Ajansı (EPA), kompostu öncelikle toprak sağlığını geliştiren bir organik madde kaynağı olarak tanımlıyor.

Evde Kompost Yapmak İçin Gerekli Malzemeler

Kompost hazırlamak için pahalı ekipmanlara ihtiyaç yok. Bahçede kullanılacak bir kompost kutusu veya uygun şekilde hazırlanmış bir kap çoğu zaman yeterli.

Başlangıç için gerekli temel malzemeler şöyle:

• Hava dolaşımına uygun kompost kutusu veya haznesi
• Sebze ve meyve kabukları
• Kuru yapraklar ve küçük dallar
• Parçalanmış, kaplamasız karton veya kâğıt
• Kahve telvesi
• İsteğe bağlı olarak ezilmiş yumurta kabukları
• Nem kontrolü için su
• Karışımı havalandırmak için küçük bahçe küreği veya çatalı

Bahçesi bulunanlar, kompost kutusunu doğrudan toprağın üzerine yerleştirebilir. Bu yöntem, fazla suyun süzülmesine ve toprak canlılarının komposta ulaşmasına yardımcı olur.

Kapalı tabanlı bir kutu kullanılacaksa fazla nemin dışarı çıkabilmesi için uygun drenaj ve hava delikleri bulunmalı.

Eski kaynaklarda önerilen 250-300 litrelik kutular başlangıç için zorunlu değil. Kap boyutu, evde oluşan organik atık miktarına ve kullanılabilir alana göre seçilebilir.

Komposta Hangi Atıklar Atılır?

Kompost yapımında kullanılan malzemeler iki ana gruba ayrılıyor: karbon bakımından zengin kuru malzemeler ve azot bakımından zengin yaş veya yeşil malzemeler.

Yeşil Malzemeler: Azot Kaynakları

Yeşil malzemeler mikroorganizmaların çoğalması için gerekli azotun sağlanmasına katkıda bulunuyor.

Evde kullanılabilecek başlıca örnekler:

• Sebze kabukları ve sebze artıkları
• Meyve kabukları ve uygun meyve artıkları
• Kahve telvesi
• Taze biçilmiş çimler
• Yumuşak yeşil bitki parçaları
• Küçük miktarlarda taze bahçe atıkları

Kahve telvesi kahverengi görünmesine rağmen kompost yapımında genellikle azot kaynağı olan yeşil malzemeler arasında değerlendiriliyor.

Yumurta kabukları da komposta eklenebiliyor. Ancak temel işlevleri azot sağlamak değil; parçalanmaları sırasında mineral katkıda bulunmak. Ezilmeleri ayrışmayı kolaylaştırabiliyor.

Kahverengi Malzemeler: Karbon Kaynakları

Kahverengi malzemeler, kompost mikroorganizmaları için karbon kaynağı oluşturuyor ve karışımın fazla ıslanmasını önlemeye yardımcı oluyor.

Başlıca örnekler:

• Kurumuş ağaç yaprakları
• Küçük, parçalanmış kuru dallar
• Saman
• Kaplamasız ve küçük parçalara ayrılmış karton
• Parlak olmayan, temiz ve parçalanmış kâğıt
• Kimyasal işlem görmemiş odun yongaları
• Az miktarda işlenmemiş ağaç talaşı

Kompost kutusuna yalnızca mutfak atıkları doldurmak, fazla nem ve kötü koku oluşmasına yol açabilir. Bu nedenle kuru yaprak ve karton gibi malzemelerin düzenli olarak eklenmesi önemli.

Komposta Hangi Yiyecekler ve Maddeler Atılmaz?

Ev tipi kompost kutuları, bütün organik atıkları güvenli şekilde ayrıştırabilecek sıcaklıklara ulaşmayabiliyor.

Bu nedenle özellikle açık havada veya küçük ölçekli ev kompostunda aşağıdaki maddelerden kaçınılmalı:

• Çiğ veya pişmiş et ve balık artıkları
• Et kemikleri
• Süt, peynir ve diğer süt ürünleri
• Yemeklik yağlar ve yoğun yağ içeren artıklar
• Evcil hayvan dışkısı ve kedi kumu
• Hastalık taşıdığı düşünülen bitkiler
• Tohumlanmış veya istilacı yabancı otlar
• Boya, vernik ya da kimyasal koruyucu uygulanmış ahşap
• Parlak kaplamalı ve plastik içerikli kâğıtlar
• Plastik meyve etiketleri
• Herbisit uygulanmış çim ve bitki artıkları

Et, balık ve süt ürünleri koku oluşturabilir ve kemirgenlerle diğer hayvanları kompost alanına çekebilir.

Ayrıca ev tipi kompost kutularının çoğu, zararlı mikroorganizmaların veya yabancı ot tohumlarının tamamını etkisiz hale getirecek sıcaklıkları sürekli olarak sağlayamıyor.

Önemli: Üzerinde kompostlanabilir yazan plastik benzeri ürünler ve tek kullanımlık ambalajlar, ev tipi kompostta mutlaka ayrışacakları anlamına gelmiyor. Bunlar için ürünün özel olarak evde kompostlamaya uygun olduğunun doğrulanması gerekiyor.

Evde Organik Gübre Nasıl Yapılır? Adım Adım Kompost Hazırlama

Evde kompost hazırlarken en önemli unsurlar karbon ve azot dengesi, yeterli hava ve uygun nem.

1. Adım: Kompost Kabını Hazırlayın

İlk olarak bahçede kolay ulaşılabilen, su birikmeyen bir yer belirleyin.

Kompost kutusunun aşırı yağmurdan ve kurutucu güneşten korunması yararlı. Kısmen gölgeli bir konum, sıcaklık ve nem değişimlerini azaltabilir.

Plastik, ahşap veya metalden yapılmış kompost kutuları kullanılabilir. Ancak kabın hava alabilmesi önemli.

Kapalı bir plastik kutu kullanılıyorsa hava delikleri ve fazla suyun uzaklaşmasını sağlayacak bir düzen oluşturulmalı.

2. Adım: Kuru Malzemelerle Taban Oluşturun

Kutunun alt bölümüne küçük dallar, kuru yapraklar veya odun yongaları ekleyin.

Yaklaşık 10-15 santimetrelik gevşek bir başlangıç katmanı, hava dolaşımına ve fazla suyun süzülmesine yardımcı olabilir.

Kullanılan parçalar çok büyük olmamalı. Kalın dallar ve iri odun parçaları uzun sürede ayrıştığından mümkün olduğunca küçültülmeli.

3. Adım: Sebze ve Meyve Atıklarını Ekleyin

Hazırladığınız kuru katmanın üzerine küçük parçalara ayrılmış sebze ve meyve artıklarını yerleştirin.

Patates kabukları, havuç artıkları, elma kabukları ve benzeri bitkisel mutfak atıkları kullanılabilir.

Malzemeleri küçük doğramak, mikroorganizmaların çalışabileceği yüzey alanını artırarak ayrışmayı hızlandırabilir.

Yeni eklenen mutfak atıklarını yüzeyde açık bırakmak yerine kuru yaprak veya başka kahverengi malzemelerle örtün.

Bu uygulama hem kokuyu hem de sinek ve kemirgenlerin dikkatini çekme olasılığını azaltmaya yardımcı oluyor.

4. Adım: Kuru ve Yaş Malzeme Dengesini Sağlayın

Başarılı kompost için kuru ve yaş malzemelerin oranı önemli.

EPA, ev tipi kompostta yaklaşık 2-3 ölçü kahverengi malzemeye karşılık 1 ölçü yeşil malzeme kullanılmasını öneriyor.

Örneğin:

• 2-3 kova kuru yaprak ve parçalanmış karton
• 1 kova sebze, meyve ve diğer uygun yaş atıklar

Bu ölçüler hacim bakımından yaklaşık bir başlangıç rehberi. Kullanılan malzemelerin yapısına ve nemine göre oranı değiştirmek gerekebilir.

Kompostlama biliminde sıkça geçen yaklaşık 30:1 karbon-azot oranı ise malzemelerin kimyasal bileşimiyle ilgili. Evde uygulanan 3:1 hacim oranıyla aynı ölçü değil.

5. Adım: Nem Seviyesini Kontrol Edin

Kompostun içeriği tamamen kuru olmamalı. Ancak içinden su akacak kadar ıslak olması da istenmiyor.

En kolay kontrol yöntemlerinden biri nemli sünger benzetmesi.

Elinize aldığınız karışım, suyu sıkılmış nemli bir sünger gibi hissedilmeli.

Karışım çok kuruysa azar azar su ekleyip karıştırın. Fazla ıslaksa kuru yaprak, parçalanmış karton veya uygun başka karbon kaynakları ilave edin.

Sürekli ıslak kalan kompostta oksijen azalabilir. Bu durum kötü kokuya ve ayrışma sürecinin yavaşlamasına neden olabilir.

6. Adım: Kompostu Düzenli Havalandırın

Kompost yapımında görev alan mikroorganizmaların önemli bir bölümü oksijene ihtiyaç duyuyor.

Bu nedenle karışımı belli aralıklarla karıştırmak yararlı.

Ev tipi bir kompost kutusunda yaklaşık haftada bir veya birkaç haftada bir karıştırma yapılabilir. Gerekli sıklık, kullanılan sisteme ve karışımın durumuna göre değişir.

Kompost fazla ıslak veya kötü kokuluysa daha fazla kuru malzeme eklemek ve havalandırmak gerekebilir.

Döner tamburlu kompost kutularında ise karıştırma işlemi sistemin kendi mekanizmasıyla gerçekleştiriliyor.

7. Adım: Kompostun Olgunlaşmasını Bekleyin

Uygun sıcaklık, nem, hava ve malzeme dengesi sağlandığında ayrışma zamanla ilerler.

Kompostun görünümü değişir, belirgin yiyecek artıkları kaybolur ve malzeme koyu renkli, ufalanabilir bir yapıya dönüşür.

Kompostun tam olgunlaşmadan kullanılması bitki kökleri açısından istenmeyen koşullar oluşturabileceğinden son aşamanın tamamlanması önemli.

Kompost Kaç Ayda Hazır Olur?

Kompostun hazır olma süresi kullanılan yönteme göre değişiyor.

EPA’ya göre iyi yönetilen bir bahçe kompostu yaklaşık üç-beş ayda kullanılabilir hale gelebiliyor. Bakımsız bırakılan karışımlarda ayrışma bir yıl veya daha uzun sürebiliyor.

İngiltere Kraliyet Bahçıvanlık Derneği (RHS) ise özellikle yavaş işleyen ev kompostlarının olgunlaşmasının altı ay ile iki yıl arasında değişebileceğini belirtiyor.

Süreyi etkileyen başlıca faktörler:

• Malzemelerin küçük veya büyük parçalardan oluşması
• Kuru ve yaş malzeme oranı
• Karışımın nem seviyesi
• Havalandırma sıklığı
• Ortam sıcaklığı
• Kompost yığınının büyüklüğü
• Kullanılan kompostlama yöntemi

Sıcak havalarda ayrışma genellikle daha hızlı ilerlerken kış aylarında yavaşlayabilir.

Bu nedenle evde hazırlanan kompostun kesin olarak dört veya altı ayda hazır olacağı söylenemez.

Kompostun Hazır Olduğu Nasıl Anlaşılır?

Olgun kompostun en belirgin özellikleri görünümü, dokusu ve kokusu.

Hazır kompost genellikle:

• Koyu kahverengi veya siyaha yakın renktedir.
• Nemli orman toprağını andıran bir kokuya sahiptir.
• Ufalanan, gevşek ve homojen bir yapı gösterir.
• İçerisindeki eski sebze ve meyve artıkları büyük ölçüde tanınmaz hale gelmiştir.
• Karıştırıldığında yeniden belirgin biçimde ısınmaz.

Ayrışma tamamlandıktan sonra kompostun bir süre dinlendirilmesi, yani olgunlaştırılması gerekir.

EPA, aktif ayrışmanın ardından en az dört haftalık bir son olgunlaşma süreci öneriyor.

Kompostun içinde hâlâ iri dal parçaları veya yumurta kabuğu parçaları bulunuyorsa bunlar elenip yeni kompost karışımına eklenebilir.

Kompost Neden Kötü Kokar?

Uygun biçimde hazırlanan kompostun çürük yumurta veya ağır çöp kokusu oluşturması beklenmiyor.

Sağlıklı kompost, genellikle nemli toprak kokusuna sahip oluyor.

Kompost kutusundan kötü koku geliyorsa bunun nedeni çoğunlukla fazla nem, oksijen yetersizliği veya yaş malzemelerin aşırı miktarda kullanılması.

Kompost Çürük Yumurta Gibi Kokuyorsa

Karışım fazla ıslak kalmış ve oksijen azalmış olabilir.

Kuru yaprak veya parçalanmış karton ekleyip karışımı havalandırmak yardımcı olabilir.

Kompost Amonyak Gibi Kokuyorsa

Azot bakımından zengin malzemeler fazla kullanılmış olabilir.

Bu durumda kuru yaprak, saman veya parçalanmış karton eklenerek denge yeniden kurulabilir.

Kompost Çok Yavaş Ayrışıyorsa

Karışım çok kuru, soğuk veya karbon bakımından fazla zengin olabilir.

Nem seviyesi kontrol edilmeli, gerektiğinde uygun miktarda yaş malzeme eklenmeli ve karışım havalandırılmalı.

Kompostta Sinek veya Böcek Oluşursa Ne Yapılmalı?

Kompostta bazı ayrıştırıcı canlıların bulunması doğal. Ancak yoğun sinek oluşumu, atıkların açıkta kalması veya dengenin bozulmasıyla ilişkili olabilir.

Özellikle meyve sineklerini azaltmak için yeni eklenen mutfak artıklarının üstü kuru yaprak veya parçalanmış kartonla kapatılmalı.

Kompost kabının kapağı uygun biçimde kapatılmalı; ancak havalandırma delikleri tamamen engellenmemeli.

Ayrıca kutuya fazla miktarda yaş mutfak atığı yüklenmemeli.

Kemirgenleri çekebilecek et, balık, süt ürünü ve yağlı yemek artıkları ev tipi komposta eklenmemeli.

Balkonda Organik Gübre Yapılır mı?

Evet. Bahçesi olmayan kişiler de balkonda veya uygun iç mekân sistemlerinde kompost hazırlayabilir.

Ancak açık bahçe kompostu için kullanılan yöntemlerin tamamı küçük bir balkon kutusuna doğrudan uygulanmamalı.

Özellikle apartman ortamında kötü koku, fazla suyun akması ve sinek oluşumu gibi sorunların önlenmesi gerekiyor.

Balkonda kompost hazırlamak isteyenler için iki seçenek öne çıkıyor:

Küçük Hacimli Kompost Kutusu

Balkon için hava alabilen ve fazla suyu kontrollü biçimde uzaklaştırabilen bir kompost kutusu kullanılabilir.

Kutu doğrudan aşırı güneş alan bir noktaya konulmamalı. Alt bölümde biriken suların zemine veya komşu balkonlara akmaması için uygun bir toplama düzeneği bulunmalı.

Küçük hacimli kompostlar büyük yığınlar kadar ısınmayabilir. Bu nedenle ayrışma süresi uzayabilir.

Ayrıca malzeme dengesinin korunması özellikle önemli.

Solucan Kompostu

Vermikompost olarak da adlandırılan solucan kompostu, küçük yaşam alanları için değerlendirilebilecek yöntemlerden biri.

Bu sistemde uygun kompost solucanları ve mikroorganizmalar, organik atıkların ayrıştırılmasına yardımcı oluyor.

EPA, özellikle Eisenia fetida gibi kompost solucanlarının kullanıldığı sistemlerin ev içinde veya balkonda kurulabileceğini belirtiyor.

Ancak sıradan bahçe solucanları, kompost sistemleri için her zaman uygun değil.

Solucanların yaşayabileceği nem, sıcaklık, hava ve besin koşullarının sağlanması gerekiyor.

Doğru yönetilen solucan kompostu belirgin kötü koku oluşturmadan çalışabilir. Ancak sisteme gereğinden fazla gıda atığı eklenmesi sorunlara neden olabilir.

Mutfak Atıkları Doğrudan Saksı Toprağına Gömülür mü?

Kompost hazırlamakla taze mutfak atıklarını doğrudan saksıya gömmek aynı işlem değil.

Meyve ve sebze kabukları toprağa gömüldüğünde ayrışmaya devam eder. Bu süreçte mantar oluşumu, sineklenme, kötü koku ve geçici besin dengesizlikleri görülebilir.

Özellikle küçük ev saksılarında taze organik atık kullanmak, bitkinin yetiştiği ortamı olumsuz etkileyebilir.

Bu nedenle ev bitkilerinde taze mutfak atıkları yerine tamamen olgunlaşmış ve elenmiş kompost tercih edilmeli.

Evde Yapılan Organik Gübre Saksı Çiçeklerinde Nasıl Kullanılır?

Olgun kompost, bazı saksı bitkilerinin yetiştirme harcına organik madde kazandırmak amacıyla kullanılabilir.

Ancak bütün saksıyı ev yapımı kompostla doldurmak her bitki için uygun değil.

Özellikle ev bitkilerinde köklerin yeterli hava alabileceği ve fazla suyun uzaklaşabileceği bir yetiştirme ortamı gerekiyor.

Maryland Üniversitesi’nin yetiştirme ortamı rehberi, olgun kompostun uygun saksı harçlarına karıştırılabileceğini belirtiyor.

Başlangıç için elenmiş ve tamamen olgunlaşmış kompost, bitkinin ihtiyaçlarına uygun havadar saksı harcına sınırlı miktarda karıştırılabilir.

Örneğin bir ölçü olgun kompost ile iki ölçü uygun saksı harcından oluşan karışım, bazı yetiştirme ortamları için kullanılabilecek oranlardan biri. Ancak bu karışım bütün bitkilere uygulanacak kesin bir tarif değil.

Kaktüs, sukulent ve hassas köklü bitkiler gibi özel drenaj ihtiyacı bulunan türlerde yetiştirme harcının özellikleri ayrıca dikkate alınmalı.

Evde hazırlanan kompost yeterince ayrışmamışsa veya kirleticiler içeriyorsa saksı bitkilerinde kullanılmamalı.

Saksı yüzeyinde beyaz bir tabaka oluşması durumunda ise bunun her zaman küf olduğu düşünülmemeli. Saksı toprağındaki beyaz tabakanın küf mü, kireç mi olduğunun nasıl anlaşılacağı ayrı olarak değerlendirilebilir.

Kompost Bahçe Toprağına Nasıl Eklenir?

Olgun kompost, bahçe toprağının organik madde içeriğini artırmak amacıyla kullanılabilir.

EPA, kompostun bahçe toprağının üst katmanına karıştırılabileceğini veya uygun miktarda yüzey örtüsü olarak uygulanabileceğini belirtiyor.

Kompost, toprak yapısının iyileşmesine, nemin tutulmasına ve besin maddelerinin zaman içinde bitkiler tarafından kullanılmasına katkı sağlayabiliyor.

Ancak kullanılacak miktar toprağın yapısına, mevcut organik madde düzeyine, kompostun özelliklerine ve yetiştirilecek bitkilere bağlı.

Kompostu bitkilerin gövdelerine kalın bir yığın halinde dayamamak ve aşırı miktarda kullanmamak önemli.

Yoğun sebze üretiminde yalnızca kompost kullanmak, bitkilerin bütün besin gereksinimlerini karşılamayabilir.

Meyve ve Sebze Kabuklarından Organik Gübre Yapılır mı?

Evet. Meyve ve sebze kabukları ev kompostunda kullanılabilecek temel organik atıklar arasında.

Ancak yalnızca kabukları bir kovaya koymak, sağlıklı kompost oluşacağı anlamına gelmiyor.

Bu atıkların kuru yaprak, karton veya başka karbon kaynaklarıyla dengelenmesi, yeterince hava alması ve uygun nemde tutulması gerekiyor.

Portakal, mandalina ve limon gibi turunçgillerin kabukları da klasik bahçe kompostunda küçük parçalara ayrılarak kullanılabilir. Ancak fazla miktarda tek bir malzeme eklemek yerine farklı atıkların dengeli kullanılması daha uygun.

Solucan kompostunda ise turunçgil kabukları gibi asitli atıkların kullanımı daha sınırlı tutulmalı.

Evde Organik Gübre Yapımı Hakkında Sık Sorulan Sorular

Evde En Kolay Organik Gübre Nasıl Yapılır?

Sebze ve meyve artıklarıyla kuru yaprak veya parçalanmış kartonları uygun bir kompost kutusunda birleştirmek, başlangıç için kolay yöntemlerden biri. Yaklaşık iki-üç ölçü kuru malzemeye karşılık bir ölçü yaş malzeme kullanılabilir. Karışım hafif nemli tutulmalı ve düzenli havalandırılmalı.

Kompost Gübre Kaç Günde Olur?

Klasik ev kompostunun birkaç günde hazır olması beklenmez. İyi yönetilen bazı sistemler yaklaşık üç-beş ayda olgun kompost üretebilir. Daha yavaş işleyen sistemlerde süreç bir yıl veya daha uzun sürebilir.

Muz Kabuğundan Organik Gübre Yapılır mı?

Muz kabukları komposta eklenebilir. Ancak muz kabuğunu suda bekletmek veya doğrudan saksıya gömmek, dengeli ve olgun bir kompost oluşturmakla aynı şey değil. Muz kabukları diğer uygun organik atıklarla birlikte kompostlanabilir.

Yumurta Kabuğu Komposta Konur mu?

Evet. Ezilmiş yumurta kabukları komposta eklenebilir. Ancak parçalanmaları uzun sürebilir. Kompostun içinde küçük kabuk parçalarının kalması, karışımın diğer bölümlerinin ayrışmadığı anlamına gelmeyebilir.

Kahve Telvesi Organik Gübre Olur mu?

Kahve telvesi kompostta azot kaynağı olarak kullanılabilir. Ancak tek başına kahve telvesini yoğun miktarda saksı yüzeyine dökmek yerine kuru malzemelerle dengeli kompost karışımına eklemek daha uygun.

Çay Posası Komposta Eklenir mi?

Çay yaprakları komposta eklenebilir. Ancak çay poşetlerinin tamamı kâğıttan yapılmıyor. Plastik veya farklı sentetik malzemeler içeren poşetler komposta konulmamalı.

Kompost Yaparken Toprak Eklemek Gerekir mi?

Klasik kompost için mutlaka toprak eklemek gerekmiyor. Ayrışmayı sağlayan mikroorganizmalar uygun organik malzemelerde zaten bulunabiliyor. Bazı özel sistemlerde ise az miktarda toprak veya hazır kompost kullanılabilir.

Kompost Neden Isınmıyor?

Karışım çok küçük, fazla kuru, soğuk veya azot bakımından yetersiz olabilir. Kompostun ısınmaması her zaman işlemin tamamen durduğu anlamına gelmiyor. Özellikle küçük ve yavaş işleyen ev kompostları belirgin sıcaklık artışı göstermeden de ayrışabiliyor.

Kompostun İçinde Beyaz Küf Olması Normal mi?

Ayrışma sırasında bazı mantarlar ve beyazımsı ipliksi yapılar görülebilir. Bu durum tek başına kompostun bozulduğunu göstermez. Ancak yoğun kötü koku, aşırı ıslaklık veya olağandışı kirlenme varsa karışımın koşulları yeniden değerlendirilmeli.

Kompost Yapmak İçin Solucan Gerekir mi?

Hayır. Klasik kompost, mikroorganizmalar sayesinde solucan kullanılmadan da üretilebilir. Solucan kompostu ise farklı ve özel bir kompostlama yöntemi.

Ev Yapımı Kompost Her Bitkide Kullanılır mı?

Olgun kompost birçok bitkinin yetiştirme ortamında kullanılabilir. Ancak bütün bitkiler aynı toprak yapısını istemiyor. Kullanım miktarı bitki türüne, mevcut toprağa ve kompostun özelliklerine göre ayarlanmalı.

Evde Kompost Yaparken En Önemli Nokta Nedir?

Evde organik gübre yapmanın temelinde yalnızca atıkları bir araya getirmek değil, ayrışma için doğru koşulları oluşturmak bulunuyor.

Kuru yaprak, karton ve küçük dallar karbon sağlarken sebze ve meyve artıkları ile kahve telvesi azot kaynağı olarak görev yapıyor. Mikroorganizmalar da uygun nem ve oksijen koşullarında bu malzemeleri zaman içinde parçalıyor.

Yaklaşık iki-üç ölçü kuru malzemeye karşılık bir ölçü yaş malzeme kullanmak, başlangıç için pratik bir yöntem.

Kompostun kötü kokmaması için yiyecek artıkları kuru malzemeyle örtülmeli; karışım fazla ıslanmamalı ve düzenli olarak havalandırılmalı.

Olgunlaşan kompost bahçe toprağına veya uygun saksı harçlarına eklendiğinde organik madde kazandırabilir. Böylece mutfak ve bahçe artıklarının bir bölümü atık olmaktan çıkarak yeniden değerlendirilebilir.