Ukrayna’nın M&Ms Operasyonu: Moskova Havalimanları İçin Bin İHA’lık Plan
Ukrayna’nın Moskova havalimanlarını yapay zekâ destekli İHA’larla hedef alacak M&Ms adlı bir operasyon planladığı, ancak planın askıya alındığı bildirildi.
Ukrayna’nın Rusya üzerindeki baskıyı artırmak amacıyla M&Ms Operasyonu kod adlı geniş çaplı bir insansız hava aracı planı hazırladığı öne sürüldü. The Atlantic’in plan hakkında doğrudan bilgi sahibi iki kaynağa dayandırdığı habere göre hedef, Moskova’daki havalimanlarının faaliyetlerini yapay zekâ destekli İHA’larla aksatarak Rus yönetimi üzerindeki siyasi baskıyı artırmaktı.
Moskova Havalimanları Hedef Alınacaktı
İddiaya göre plan, 2026’nın başlarında Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski’ye sunuldu. Operasyon kapsamında Moskova ve çevresindeki havalimanlarına çok sayıda küçük ve düşük maliyetli İHA gönderilmesi, böylece Rus hava savunmasının zorlanması ve sivil hava trafiğinin uzun süreli olarak kesintiye uğratılması öngörülüyordu.
Planın en kapsamlı senaryosunda bir gecede bin kadar İHA’nın kullanılabileceği belirtildi. Amaç doğrudan Rus siyasi elitini hedef almak yerine, başkentin uluslararası hava bağlantılarını kesintiye uğratarak Kremlin üzerindeki baskıyı artırmak ve ateşkes görüşmelerinin önünü açmaktı.
İHA’larda Yapay Zekâ Kullanılması Planlandı
Haberde, operasyonda kullanılacak araçların Rus elektronik harp sistemlerinden daha az etkilenmesi için yapay zekâ destekli İHA sistemlerinden yararlanılmasının planlandığı aktarıldı. İHA’ların önceden yüklenen rota ve hedef verilerinden yararlanarak büyük ölçüde otonom biçimde ilerlemesi öngörülüyordu.
Planın bu yönü, sivil hedeflerin yanlışlıkla vurulması ve insan kontrolü olmadan gerçekleştirilebilecek saldırıların hukuki ve etik sonuçları konusunda soru işaretleri doğurdu. Zelenski’nin de özellikle siviller açısından oluşabilecek riskler konusunda çekincelerini dile getirdiği bildirildi.
Plan Temmuz Ayında Askıya Alındı
M&Ms Operasyonu için hazırlıkların bir süre devam ettiği ancak planın uygulamaya geçirilmediği belirtildi. Habere göre operasyonun geliştirilmesinde önemli rol oynayan dönemin Ukrayna Savunma Bakanı Mihailo Fedorov’un temmuz ayında görevden ayrılmasının ardından çalışma durduruldu.
Planın daha sonra yeniden gündeme alınıp alınmadığına ilişkin doğrulanmış bir bilgi bulunmuyor. Ukrayna makamları da haberin yayımlanmasının ardından operasyonun ayrıntılarına ilişkin kapsamlı resmi bir açıklama yapmadı.
Amaç Rus Elitleri Üzerindeki Baskıyı Artırmaktı
Haberde operasyonun temel amacının, Moskova’nın uluslararası hava ulaşımını kesintiye uğratarak savaşın etkilerini Rusya’daki siyasi ve ekonomik elitler açısından daha görünür hale getirmek olduğu aktarıldı. Yabancı hava yolu şirketlerinin güvenlik gerekçesiyle Moskova uçuşlarını azaltmasının veya durdurmasının bu baskıyı artırabileceği hesaplandı.
Bununla birlikte Ukrayna’nın İHA planının hiçbir zaman uygulanmadığı ve açıklanan ayrıntıların ismi paylaşılmayan kaynakların aktardığı bilgilere dayandığı belirtiliyor. Bu nedenle operasyonun kapsamı ve Ukrayna yönetimi içinde hangi aşamaya kadar onay aldığı bağımsız olarak kesinleştirilmiş değil.