Evde Meme Muayenesi Nasıl Yapılır? Hangi Değişikliklere Dikkat Edilmeli

Meme kanserinde belirtiler her zaman belirgin bir kitle şeklinde ortaya çıkmayabiliyor. Düzenli evde meme muayenesi, kişinin meme dokusunun normal görünümünü ve yapısını tanımasına, olağan dışı bir değişikliği daha erken fark etmesine yardımcı olabiliyor. Ancak kişisel kontrol, doktor muayenesinin veya yaşa ve risk durumuna uygun mamografi taramasının yerini tutmuyor.

The Office dizisindeki Dawn Tinsley rolüyle tanınan 53 yaşındaki oyuncu Lucy Davis’in dördüncü evre meme kanseri tanısını açıklaması konuya yönelik farkındalığı yeniden gündeme getirdi. Davis, ilk fark ettiği belirtinin belirgin bir yumru değil, çok küçük ve sert bir nokta olduğunu ve bu değişikliği neredeyse kontrol ettirmeyeceğini anlattı.

Evde Meme Muayenesi Ne Zaman Yapılmalı?

Sağlık Bakanlığının Türkiye’deki kanser tarama programında kadınlara ayda bir kez kendi kendine meme muayenesi konusunda danışmanlık verilmesi öngörülüyor. İngiltere Ulusal Sağlık Sistemi de kişinin kendi normalini öğrenebilmesi için meme ve göğüs bölgesini yaklaşık ayda bir kontrol etmesini öneriyor.

Adet gören kişilerde memelerin yapısı ve hassasiyeti döngü boyunca değişebildiği için kontrolün adet bittikten yaklaşık bir hafta sonra yapılması tercih edilebiliyor. Adet görmeyen kişiler ise hatırlamayı kolaylaştırmak amacıyla her ay aynı günü seçebilir.

Meme Kontrolü Nasıl Yapılır?

Kontrole aynanın karşısında memelerin görünümünü inceleyerek başlanabilir. Önce kollar iki yanda, ardından yukarı kaldırılmış halde meme boyutunda, şeklinde, ciltte veya meme ucunda yeni bir değişiklik bulunup bulunmadığına bakılabilir.

Ardından parmakların düz kısmıyla meme dokusu dairesel hareketlerle kontrol edilebilir. Meme kontrolü sırasında köprücük kemiğine kadar uzanan göğüs bölgesi, memenin tamamı, koltuk altları ve meme uçlarının çevresi gözden geçirilmeli ve hissedilmelidir. Hafif ve daha güçlü basınç kullanılabilir ancak ağrı oluşturacak kadar sert bastırılmamalıdır.

Hangi Belirtilere Dikkat Edilmeli?

Memede, göğüs bölgesinde veya koltuk altında yeni bir kitle ya da şişlik dikkat edilmesi gereken değişiklikler arasında bulunuyor. Bunun yanında ciltte çukurlaşma veya portakal kabuğunu andıran görünüm, kızarıklık, meme şekli ya da boyutunda yeni değişiklik, meme ucunun içeri çekilmesi ve hamilelik ya da emzirme dışında ortaya çıkan akıntı da değerlendirilmesi gereken belirtiler arasında yer alıyor.

Meme veya koltuk altında geçmeyen ağrı, meme ucunda döküntü, yara veya alışılmışın dışında başka bir değişiklik görülmesi durumunda sağlık kuruluşuna başvurulması öneriliyor. Bu belirtilerin bulunması kişinin mutlaka kanser olduğu anlamına gelmiyor ancak nedeninin hekim tarafından değerlendirilmesi önem taşıyor.

Mamografi Taramasının Yerini Tutmuyor

Evde meme muayenesi bir farkındalık yöntemi olarak kullanılıyor ve tek başına kanser taraması yerine geçmiyor. Türkiye’deki Ulusal Meme Kanseri Tarama Programı kapsamında 40-69 yaş arasındaki kadınlara iki yılda bir mamografi uygulanıyor.

Tarama hizmetleri KETEM, Sağlıklı Hayat Merkezleri, Aile Sağlığı Merkezleri ve mobil tarama araçları üzerinden yürütülebiliyor. Kişisel veya ailevi meme kanseri öyküsü gibi risk faktörleri bulunan kişilerde ise tarama planının yaş ve bireysel risk durumuna göre hekim tarafından belirlenmesi gerekiyor.

Meme Kanseri Erkeklerde de Görülebiliyor

Meme kanseri belirtileri yalnızca kadınları ilgilendirmiyor. Hastalık erkeklerde daha nadir görülse de göğüste veya koltuk altında kitle, meme ucundan akıntı, meme ucunda değişiklik, ciltte yara ya da göğüs bölgesinin şeklinde olağan dışı değişiklikler görülebiliyor.

Yeni veya açıklanamayan bir değişiklik fark edildiğinde kendi kendine tanı koymak yerine sağlık profesyoneline başvurulması önem taşıyor. Erken değerlendirme, değişikliğin nedeninin belirlenmesine ve gerekli görülmesi halinde ileri tetkiklerin gecikmeden yapılmasına imkan sağlıyor.