İngiltere’de Seçim Sistemi Tartışması: 98 İşçi Partili Vekilden Burnham’a Çağrı

İngiltere’de 98 İşçi Partili milletvekili, Avam Kamarası seçimlerinde kullanılan dar bölge çoğunluk sisteminin gözden geçirilmesi için Başbakan Andy Burnham’a baskıyı artırdı. Sekiz partiden ve bağımsızlardan toplam 185 milletvekilinin desteklediği girişim, mevcut sistemin yerine nispi temsil seçeneklerini değerlendirecek ulusal bir komisyon kurulmasını öngörüyor.

Girişim, parlamentoya sunulan Representation of the People Bill için hazırlanan bir değişiklik önerisiyle gündeme geldi. Milletvekilleri, kurulması istenen komisyonun çalışmalarını bir sonraki genel seçimden önce tamamlamasını ve olası yeni seçim sistemlerinin değerlendirilmesini istiyor.

Burnham’dan İlk 100 Günde Adım Atması İsteniyor

Seçim reformunu destekleyen milletvekilleri, Andy Burnham’ın başbakanlıktaki ilk 100 günü içinde komisyona destek vermesini talep ediyor. Burnham daha önce Westminster seçimlerinde nispi temsil sistemine geçilmesini desteklediğini açıklamıştı.

Başbakanlık ise Burnham’ın seçim reformunun İşçi Partisi’nin bir sonraki seçim programında yer almasına yönelik desteğini sürdürdüğünü belirtmekle birlikte, önerilen ulusal komisyona açık destek vermedi. Seçim sisteminin değiştirilmesi İşçi Partisi’nin 2024 genel seçim manifestosunda bulunmuyordu.

Teklifin bağlı olduğu yasa tasarısının kalan aşamalarının 2 Eylül’de parlamentoda yeniden ele alınması planlanıyor. Girişimin destekçileri, mevcut parlamentodaki İşçi Partisi çoğunluğunun seçim sisteminin geleceğini incelemek için kullanılmasını savunuyor.

2024 Seçim Sonuçları Tartışmayı Güçlendirdi

İngiltere’de uygulanan first past the post sisteminde ülke seçim bölgelerine ayrılıyor ve her bölgede en fazla oyu alan aday milletvekili seçiliyor. Partilerin ülke genelindeki oy oranları ile parlamentoda kazandıkları sandalye oranlarının aynı olması gerekmiyor.

2024 genel seçiminde İşçi Partisi ülke genelinde oyların yaklaşık üçte birini almasına rağmen 650 sandalyeli Avam Kamarası’nda 411 milletvekilliği kazanmıştı. Seçim reformunu savunanlar, çok partili siyasi yapının güçlenmesiyle oy oranı ile sandalye dağılımı arasındaki farkın daha belirgin hale geldiğini ileri sürüyor.

Nispi temsil sistemlerinde ise partilerin parlamentodaki sandalye sayısının aldıkları oy oranına daha yakın olması amaçlanıyor. Sistemin karşıtları, bunun tek parti çoğunluklarını zorlaştırabileceğini ve koalisyon hükümetlerinin daha sık ortaya çıkabileceğini savunuyor.

Milletvekilleri arasında yapılan bir YouGov araştırmasında katılımcıların yüzde 53’ü mevcut seçim sisteminin gözden geçirilmesini destekledi. İngiltere’de seçim sisteminin değiştirilmesi daha önce de tartışılmış, 2011’de yapılan referandumda alternatif oy sistemine geçiş seçmenler tarafından reddedilmişti.