İzlanda AB ile Müzakereleri Yeniden Başlatmayı Oylayacak

İzlanda’da seçmenler, ülkenin Avrupa Birliği ile üyelik müzakerelerini yeniden başlatıp başlatmamasına karar vermek üzere 29 Ağustos 2026’da referanduma gidecek. Oylama doğrudan AB üyeliği anlamına gelmiyor. “Evet” sonucunun çıkması halinde müzakereler yeniden açılacak ve olası üyelik anlaşması daha sonra ikinci bir halk oylamasına sunulacak.

Referandum öncesindeki yarış oldukça yakın. 21-25 Ağustos tarihlerinde yapılan son kamuoyu araştırmasında müzakerelerin yeniden başlamasını destekleyenlerin oranı yüzde 51,3, karşı çıkanların oranı ise yüzde 48,7 olarak ölçüldü.

Euro ve Hayat Pahalılığı Tartışmanın Merkezinde

AB ile yeniden görüşme yapılmasını destekleyenlerin başlıca ekonomik gerekçelerinden biri İzlanda kronunun oynaklığı. Küçük ve dalgalanmalara açık para biriminin yüksek faizler ve hayat pahalılığı üzerindeki etkisi ülkede uzun süredir tartışılıyor.

AB üyeliğinin gerçekleşmesi halinde İzlanda’nın ilerleyen dönemde euroya geçebilmesi de destekçilerin öne çıkardığı başlıklardan biri. Üyelik karşıtları ise para politikası üzerindeki ulusal kontrolün azalacağı ve AB kurallarının ülkenin ekonomik hareket alanını sınırlayacağı görüşünde.

İzlanda halen Avrupa Ekonomik Alanı üzerinden AB tek pazarına büyük ölçüde erişebiliyor ve birçok Avrupa Birliği kuralını uyguluyor. Ülke aynı zamanda Schengen bölgesinde ve Avrupa Serbest Ticaret Birliği’nde yer alıyor ancak AB kurumlarında oy hakkına sahip değil.

Balıkçılık AB Üyeliğinin En Zorlu Başlığı

Referandum kampanyasındaki en hassas konulardan biri balıkçılık sektörünün geleceği. İzlanda’nın ihracatında büyük ağırlığa sahip olan sektör, ülkenin ekonomik yapısının yanı sıra ulusal egemenlik tartışmalarında da önemli bir yere sahip.

Üyelik karşıtları, AB’nin Ortak Balıkçılık Politikası kapsamında balıkçılık kotaları ve İzlanda sularına erişim konusunda Brüksel’in daha fazla söz sahibi olmasından endişe ediyor. Destekçiler ise üyelik görüşmelerinde İzlanda’nın özel koşullarına uygun istisna ve düzenlemelerin müzakere edilebileceğini savunuyor.

Trump’ın Grönland Açıklamaları Güvenlik Tartışmasını Güçlendirdi

İzlanda’nın AB ile ilişkilerini yeniden değerlendirmesinde jeopolitik gelişmeler de rol oynuyor. ABD Başkanı Donald Trump’ın Grönland üzerindeki kontrol talebini tekrarlaması, Kuzey Atlantik ve Arktik bölgesindeki güvenlik tartışmalarını artırdı.

NATO üyesi olmasına rağmen kendi ordusu bulunmayan İzlanda, Kuzey Atlantik’teki stratejik konumu nedeniyle ABD ve Avrupa ile güvenlik ilişkilerine büyük önem veriyor. Rusya’nın bölgedeki askeri faaliyetleri ve Arktik’te Çin dahil büyük güçlerin artan ilgisi de ülkenin dış politika tercihlerini yeniden gündeme taşıdı.

İzlanda AB üyeliği için 2009’da başvurmuş ve müzakereler daha sonra başlamıştı. Görüşmeler 2013’te durduruldu. Mevcut hükümet, göreve geldikten sonra üyelik müzakerelerinin yeniden başlatılıp başlatılmaması konusunda halkın karar vermesini koalisyon programına aldı.

29 Ağustos’taki referandumdan “evet” çıkması halinde üyelik görüşmelerinin 2026 sonuna doğru yeniden başlaması mümkün olacak. Müzakerelerde anlaşmaya varılması halinde ise İzlandalı seçmenler ülkenin AB’ye gerçekten katılıp katılmayacağı konusunda ikinci kez sandığa gidecek.