G20’de Çin Tek İtirazcı: Ticaret Dengesizliklerine Karşı Ortak Tutum

G20 maliye bakanları ve merkez bankası başkanlarının ABD’deki toplantısında Çin dışındaki üyeler, küresel ticaret dengesizliklerini büyüten “piyasa dışı” politika ve uygulamalara karşı adım atılması konusunda ortak tutum benimsedi. Çin’in bazı bölümlere itiraz etmesi nedeniyle toplantı sonunda tam mutabakata dayalı ortak bildiri yerine dönem başkanı ABD’nin açıklaması yayımlandı.

31 Ağustos ve 1 Eylül’de Kuzey Carolina’nın Asheville kentinde düzenlenen toplantının sonuç metninde, aşırı ve kalıcı ekonomik dengesizliklerin büyümeyi olumsuz etkileyebileceği ve tedarik zincirlerinde kırılganlık yaratabileceği belirtildi. ABD Hazine Bakanlığı, metnin toplantıda bulunan G20 üyelerinin tamamı tarafından desteklendiğini, ancak Çin’in dört paragrafa itiraz ettiğini açıkladı.

Fazla Veren Ekonomilere İç Tüketim Çağrısı

G20 dönem başkanlığı açıklamasında, yüksek ve kalıcı dış ticaret fazlası veren ekonomilerin iç tüketimi sınırlayan ve büyümeyi ihracata aşırı bağımlı hale getiren bozulmaları ortadan kaldırması gerektiği ifade edildi. Kalıcı dış açık veren ülkelerden ise yurtiçi tasarrufları desteklemeleri ve mali konsolidasyona yönelmeleri istendi.

Metinde ayrıca küresel tedarik zincirlerinin normal işleyebilmesi için gereksiz ihracat kısıtlamalarından kaçınılması çağrısı yapıldı. Böylece toplantının sonuçları yalnızca ticaret fazlası veren ülkelere değil, küresel dengesizliklerin farklı taraflarına yönelik politika önerilerini de içerdi.

ABD’nin Eleştirilerinin Odağında Çin Var

Toplantıda kullanılan genel ifadelerde Çin’in adı doğrudan geçirilmedi ancak görüşmelerin önemli bölümünde Pekin’in ihracata dayalı ekonomik modeli tartışıldı. ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, piyasa temelli olmayan ekonomilerden gelen düşük fiyatlı ihracatın mevcut ölçekte sürdürülebilir olmadığını savundu ve G20 üyelerinin büyük bölümünün sorunun ele alınmasını istemesini önemli buldu.

ABD yönetimi, Çin ürünlerine uyguladığı yüksek gümrük vergilerinin ardından Pekin’in ihracatının başka pazarlara yönelmesinin diğer ülkelerdeki sanayi ve istihdam üzerinde baskı yaratabileceğini öne sürüyor. Çin’in toplam ihracatı temmuz ayında geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 23,9 arttı. Avrupa Birliği’nin Çin ile mal ticaretindeki açığı ise 2025’te 360,6 milyar euroya ulaştı.

IMF’den ABD’yi de Kapsayan Dengeleme Mesajı

Uluslararası Para Fonu Genel Müdürü Kristalina Georgieva, G20 toplantısında küresel dengesizliklerin azaltılması konusunda geniş bir görüş birliği bulunduğunu belirtti. IMF, çözümün yalnızca fazla veren ekonomilerin politikalarında değil, açık veren ülkelerin maliye politikalarında ve yapısal reformlarında da aranması gerektiğini vurguladı.

Georgieva, küresel büyümenin daha dengeli hale gelmesi için ülkelerin kendi sorumluluklarının yanında uluslararası iş birliğinin de gerekli olduğunu ifade etti. Böylece G20’de Çin’in ihracat politikalarına yönelik eleştiriler öne çıksa da toplantının resmi ekonomik çerçevesi, hem ticaret fazlalarının hem de kalıcı açıkların azaltılmasını kapsadı.