BM: Küresel Isınmada 1,5 Derece Sınırı Önümüzdeki Yıllarda Aşılacak

Birleşmiş Milletler Çevre Programı (UNEP), küresel sıcaklık artışının 1,5 derece sınırını önümüzdeki birkaç yıl içinde aşmasının artık kaçınılmaz görüldüğünü açıkladı. Kurumun 2 Eylül’de yayımladığı yeni rapor, sıcaklık artışını mümkün olduğunca sınırlayıp daha sonra yeniden 1,5 derecenin altına indirmeyi hedefleyen yeni bir yol haritası ortaya koydu.

Paris Anlaşması’nın temel hedeflerinden biri olan 1,5 derece, sanayi öncesi döneme kıyasla uzun vadeli küresel sıcaklık artışını ifade ediyor. UNEP, bu seviyenin aşılmasının iklim mücadelesinin sona erdiği anlamına gelmediğini ancak sınırın üzerinde geçirilen her yılın ve ilave her sıcaklık artışının insanlar ile ekosistemler üzerindeki riskleri büyüttüğünü belirtti.

En İyimser Senaryoda Bile 1,8 Derece

Rapordaki en iyimser senaryoya göre ülkelerin iddialı iklim politikalarını uygulaması halinde küresel sıcaklık artışının yüzyılın ortalarında yaklaşık 1,8 derecede zirve yapması bekleniyor. Mevcut hükümet politikalarının sürmesi durumunda ise 2100 yılına kadar sıcaklık artışının yaklaşık 2,6 dereceye ulaşabileceği öngörülüyor.

UNEP’in önerdiği yaklaşım “aşım, zirve ve düşüş” olarak tanımlanıyor. Buna göre sera gazı emisyonlarının hızlı ve kalıcı biçimde azaltılmasıyla sıcaklık artışının ulaşacağı en yüksek seviye sınırlandırılacak, ardından net sıfırdan net negatif emisyonlara geçilerek atmosferden karbondioksit uzaklaştırılması yoluyla küresel sıcaklıkların yeniden düşürülmesi hedeflenecek.

Gecikmenin Bedeli Her Beş Yılda En Az 0,1 Derece

Raporun yazarlarından iklim bilimci Joeri Rogelj’e göre emisyonların azaltılmasında yaşanacak her beş yıllık gecikme, küresel ısınmanın ulaşacağı zirveye en az 0,1 derece daha ekleyebilir. Bu nedenle rapor, 1,5 derecenin üzerinde ne kadar yükseğe çıkılacağının ve bu seviyede ne kadar süre kalınacağının kritik olduğunu vurguluyor.

UNEP, 1,5 derecenin üzerindeki sıcaklıklarda aşırı hava olaylarının şiddetlenmesi, gıda ve su güvenliğinin bozulması, insan sağlığı üzerindeki etkilerin artması, ekosistem kayıpları ve kıyı bölgelerinde daha büyük zararlar bekliyor. Grönland ve Batı Antarktika buz tabakalarının istikrarsızlaşması, Amazon yağmur ormanlarının zarar görmesi ve Atlantik’teki büyük okyanus dolaşım sisteminin bozulması gibi geri döndürülmesi güç eşiklerin aşılması riski de sıcaklığın yükselmesi ve aşım süresinin uzamasıyla artıyor.

Karbonun Atmosferden Çekilmesi de Gerekecek

Sıcaklıkların yeniden 1,5 derecenin altına indirilebilmesi için yalnızca yeni emisyonların azaltılması yeterli görülmüyor. UNEP, atmosferdeki karbondioksitin ağaçlandırma ve diğer karbon giderme yöntemleriyle uzaklaştırılmasının da gerekli olacağını belirtiyor. Ancak bu teknolojilerin, emisyon azaltımının yerine geçmemesi gerektiğinin altı çiziliyor.

UNEP İcra Direktörü Inger Andersen, 1,5 derece hedefinin değişmediğini, ancak dünyanın artık bu hedefe sınırın üstüne çıktıktan sonra yeniden aşağı inme yaklaşımıyla ulaşmaya çalışması gerektiğini belirtti. Rapora göre hızlı emisyon azaltımı ile iklim değişikliğine uyum politikalarının birlikte uygulanması, hem sıcaklık artışının zirvesini hem de 1,5 derecenin üzerinde kalınacak süreyi azaltmak açısından belirleyici olacak.