Kirazlı Altın Madeni’nde Yürütmeyi Durdurma: Mahkemeden ÇED İhlali Vurgusu

Çanakkale’nin Bayramiç ilçesindeki Kirazlı Altın ve Gümüş Madeni sahasına ilişkin davada yürütmeyi durdurma kararı verildi. Çanakkale 2. İdare Mahkemesi, ÇED taahhütlerine aykırı olduğu belirtilen faaliyetlerin durdurulması talebine idarenin yanıt vermemesinin hukuka aykırı olduğuna hükmederek, faaliyetlerin sürmesi halinde çevre ve insan sağlığı açısından telafisi güç veya imkansız zararların ortaya çıkabileceğine işaret etti.

Dava, maden sahasında toprak düzleme, şantiye kurulumu ve yol açma çalışmalarının sürdüğünün tespit edilmesinin ardından Çanakkale Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğüne yapılan başvuruyla başladı. Sahadaki faaliyetlerin sonlandırılması ve araçlarla teçhizatın çıkarılması talebine yanıt verilmemesi üzerine oluşan zımni ret işlemi yargıya taşındı.

ÇED’de 45 Bin 650 Ağaç Öngörüldü, Bilirkişi 230 Bin 314 Ağaç Tespit Etti

Mahkeme kararında, Kirazlı projesine ilişkin önceki yargı tespitleri ve bilirkişi raporları da dikkate alındı. ÇED raporunda en fazla 45 bin 650 ağacın kesileceği belirtilmesine karşın bilirkişi raporlarında sahada 230 bin 314 ağacın kesildiği tespit edildi. ÇED sınırlarının dışında kalan 20 hektardan fazla alanda da kesim yapıldığı belirtildi.

Mahkeme, geniş bir orman alanındaki kaybın yalnızca teknik bir eksiklik olarak değerlendirilemeyeceği sonucuna vardı. Kararda, kesilen ağaçlarla birlikte zarar gören habitatın aynı nitelik, orman yapısı ve karbon stoku ile yeniden oluşturulmasının fiilen mümkün olmadığı yönündeki tespitlere yer verildi.

Mahkeme İdarenin Denetim Yükümlülüğüne İşaret Etti

Kararda, idarenin ÇED kapsamında verilen taahhütlerin uygulanıp uygulanmadığını izlemek ve denetlemekle yükümlü olduğu belirtildi. Mahkeme, bu yükümlülüğün idarenin tercihine bırakılmış bir yetki olmadığı, gerekli koşullar oluştuğunda önlem alınması gerektiği değerlendirmesinde bulundu.

Çanakkale 2. İdare Mahkemesi bu gerekçelerle dava konusu işlemin yürütmesini durdurdu. Kararın ardından sahadaki faaliyetlerin mahkeme kararına uygun biçimde durdurulması gerektiği yönünde çağrılar yapıldı.

Yürütmeyi Durdurma Nihai Karar Anlamına Gelmiyor

Yürütmeyi durdurma kararı, davada henüz nihai hüküm verildiği anlamına gelmiyor. İdari yargıda bu karar, dava konusu işlemin uygulanmasının yargılama sürerken geçici olarak durdurulmasını sağlıyor. Kirazlı sahasına ilişkin hukuki süreç esastan verilecek kararla devam edecek.

Kirazlı Altın ve Gümüş Madeni projesi uzun süredir ÇED süreçleri, ruhsatlar, ağaç kesimleri ve Kazdağları ekosistemine etkileri nedeniyle çeşitli davalara konu oluyor. Son karar ise doğrudan sahada ÇED taahhütlerine aykırı olduğu ileri sürülen faaliyetlerin sürdürülmesine karşı açılan davayla ilgili.