Rusya, Goethe-Institut’un Ülkedeki Faaliyetlerini Sonlandırıyor

Rusya, Almanya ile yaşanan son diplomatik gerilimin ardından Goethe-Institut’un ülkedeki faaliyetlerine son verme kararı aldı. Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov, kararın Almanya’nın Berlin’deki Rus Evi kültür merkezine yönelik adımına karşılık alındığını açıkladı.

Lavrov, Vladivostok’taki Doğu Ekonomi Forumu kapsamında yaptığı açıklamada Almanya’nın Rus kültür merkezine yönelik kararının karşılıksız kalmayacağını söyledi. Goethe-Institut da Rusya’daki çalışmalarının sona ermesinin Alman-Rus kültürel ilişkilerinde bir dönemin kapanması anlamına geldiğini belirtti.

Kararın Arkasında Leipzig’deki İHA Olayı Var

Almanya hükümeti 1 Eylül’de, Leipzig/Halle Havalimanı’nda ağustos ayında yaşanan patlayıcı yüklü İHA olayından Rusya’yı sorumlu tuttuğunu açıklamıştı. Berlin yönetimi bunun ardından Rusya’nın Bonn Başkonsolosluğunu kapatma ve Berlin’deki Rus Evi’nin faaliyetlerini düzenleyen anlaşmayı sona erdirme kararı aldı. Bonn’daki konsolosluğun 18 Eylül’de kapanması planlanıyor.

Rusya ise Leipzig’deki olayla bağlantısı bulunduğu yönündeki suçlamaları reddetti. Moskova yönetimi, Almanya’nın kendisine yönelttiği suçlamaların temelsiz olduğunu savunurken Lavrov, Goethe-Institut’a yönelik kararı Berlin’in attığı adımlara doğrudan karşılık olarak nitelendirdi.

Goethe-Institut 1990’lı Yıllardan Beri Rusya’daydı

Goethe-Institut’un resmi kayıtlarında Rusya’daki ağı Moskova, St. Petersburg ve Novosibirsk olarak gösteriliyor. Kurumun Rusya’daki faaliyetleri Sovyetler Birliği’nin dağılmasının ardından 1990’lı yıllarda başlamış, Novosibirsk merkezi ise 2009’da ağa katılmıştı.

Goethe-Institut Başkanı Gesche Joost, Rusya’daki faaliyetlerin sonlandırılmasının özellikle Almanca öğrenenler, kütüphanelerden yararlananlar ve kültürel programlara katılanlar açısından olumsuz sonuç doğuracağını söyledi. Kurumun Rusya’daki çalışmaları 2023’ten bu yana personel azaltımı dahil çeşitli kısıtlamalarla karşı karşıya kalmıştı.

Almanya Karara Tepki Gösterdi

Almanya Dışişleri Bakanı Johann Wadephul, Rusya’nın kararını “çok üzücü” ve “haksız” olarak nitelendirdi. Wadephul, Goethe-Institut’un iki ülke toplumları arasında kültürel iletişim açısından önemli bir işlev gördüğünü ve kapatma kararının zaten gergin olan ikili ilişkilere daha fazla zarar vereceğini belirtti.

Goethe-Institut kararı, Ukrayna savaşı sonrasında giderek bozulan Almanya-Rusya ilişkilerinde diplomatik ve kültürel temas kanallarının da daraldığı yeni bir aşamaya işaret ediyor. Berlin’in Rus Evi ve Bonn Başkonsolosluğu hakkındaki kararlarının ardından Moskova’nın da Alman kültür kurumlarını hedef almasıyla iki ülke arasındaki karşılıklı tedbirler genişlemiş oldu.