İran Benzine Zam Yapıyor: 110 Litrenin Üzerindeki Fiyat İki Katına Çıkacak

İran hükümeti, savaş ve yaptırımların ağırlaştırdığı akaryakıt sıkıntısına karşı benzin fiyatlarında yeni bir artışa gidiyor. 8 Eylül’den itibaren aylık 110 litrelik sübvansiyonlu kotayı aşan tüketimde benzinin litre fiyatı 50 bin riyalden 100 bin riyale çıkarılacak. Böylece yüksek tüketimde uygulanan üçüncü kademe fiyat iki katına çıkacak.

Hükümet Sözcüsü Fateme Mohacerani, ilk iki sübvansiyonlu kademede fiyatların değişmeyeceğini açıkladı. Sürücüler aylık ilk 60 litre benzini litre başına 15 bin riyalden, sonraki 50 litreyi ise 30 bin riyalden almaya devam edecek. 110 litrenin üzerindeki tüketimde yeni fiyat uygulanacak.

Sübvansiyonlu 110 Litrelik Kota Korunacak

İran hükümeti fiyat artışının özellikle yüksek miktarda benzin tüketen kullanıcıları hedeflediğini belirtiyor. Mohacerani’ye göre ülkedeki sürücülerin yaklaşık yüzde 85’inin ihtiyacı mevcut 110 litrelik aylık sübvansiyonlu kota içerisinde karşılanıyor.

Hükümet, yeni fiyatlandırmadan elde edilecek ilave gelirin vatandaşların geçim koşullarını desteklemek için kullanılacağını açıkladı. Gelirin hangi destek programları üzerinden dağıtılacağına ilişkin ayrıntı ise paylaşılmadı.

İran’da Benzin Açığı Büyüyor

Fiyat artışının arkasında İran’ın giderek büyüyen benzin arz açığı bulunuyor. İranlı yetkililerin son açıklamalarına göre ülkede günlük benzin açığı yaklaşık 14-15 milyon litreye ulaşmış durumda.

2026 İran takviminin ilk beş aylık dönemine ilişkin verilerde günlük ortalama benzin tüketimi yaklaşık 132 milyon litre, yerli üretim ise 122 milyon litre seviyesinde gerçekleşti. İran büyük petrol rezervlerine sahip olmasına rağmen rafineri kapasitesi ve yüksek iç tüketim nedeniyle benzin ihtiyacının bir bölümünü ithalatla karşılıyor.

Savaş ve ABD Ablukası Yakıt Sıkıntısını Ağırlaştırdı

İran’ın benzin arzındaki yapısal açık savaş öncesinde de bulunuyordu. Ancak ABD ve İsrail ile devam eden çatışma, yaptırımlar ve ABD’nin deniz ablukası yakıt ithalatını ve petrol gelirlerini daha da baskı altına aldı.

ABD’nin İran petrol ticaretine yönelik baskısının yoğunlaşmasıyla ülkenin ham petrol ihracatı da sert biçimde geriledi. İran’ın yakıt ithalatını finanse etmesini zorlaştıran bu tablo, iç piyasadaki arz sıkıntısının derinleşmesine neden oldu.

Başkent Tahran’ın yanı sıra İsfahan ve bazı diğer kentlerde fiyat artışı öncesinde akaryakıt istasyonlarında kuyruklar oluştuğu bildirildi. Sürücülerin yeni tarife yürürlüğe girmeden önce mevcut fiyatlardan yakıt almak için istasyonlara yöneldiği belirtildi.

Hükümet Tüketimi Azaltmaya Çalışıyor

Mohacerani, artan tüketimin arz ile talep arasındaki dengeyi bozduğunu belirterek yeni fiyatlandırmanın yakıt arzının sürdürülebilirliğini korumayı amaçladığını söyledi. Hükümet aynı zamanda toplu taşımanın geliştirilmesi ve araçların CNG ile LPG kullanımına dönüştürülmesi gibi yöntemlerle benzin tüketimini azaltmayı planlıyor.

İran yönetimi açısından benzin fiyatları siyasi olarak da hassas bir konu. Kasım 2019’da yapılan ani akaryakıt zammı ülke çapında protestolara yol açmış, gösteriler daha geniş hükümet karşıtı eylemlere dönüşmüştü.

Bu nedenle yeni düzenlemede düşük ve orta tüketim grubundaki sübvansiyonlu fiyatların korunması tercih edildi. Zam yalnızca aylık 110 litrelik kotanın üzerinde kullanılan benzine uygulanacak.

Yeni Benzin Fiyatları Ne Zaman Geçerli Olacak?

Yeni tarife 8 Eylül 2026 Salı günü yürürlüğe girecek. Buna göre İran’daki bireysel sürücüler için aylık benzin fiyatlandırması üç kademeli olarak uygulanacak:

• İlk 60 litre: Litre başına 15 bin İran riyali
• Sonraki 50 litre: Litre başına 30 bin İran riyali
• 110 litrenin üzerindeki tüketim: Litre başına 100 bin İran riyali

Böylece ilk 110 litrede mevcut sübvansiyon sistemi korunurken kotanın üzerindeki benzinin fiyatı önceki 50 bin riyal seviyesinden 100 bin riyale yükselmiş olacak.