Petrol Piyasasında Yeni Risk: Suudi Hattındaki Kesinti Küresel Arzın Yüzde 4’ünü Tehdit Ediyor

Küresel petrol piyasasında yeni bir arz riski ortaya çıktı. Suudi Arabistan’ın drone saldırılarının ardından kapattığı Doğu-Batı petrol boru hattının devre dışı kalması uzarsa küresel petrol arzının yaklaşık yüzde 4’üne denk gelen günlük 4 milyon varillik akış etkilenebilir. Hat, Hürmüz Boğazı’nı kullanmadan Suudi petrolünü Kızıldeniz kıyısındaki Yanbu limanına taşıyan kritik güzergahlardan biri.

Suudi Arabistan hattaki hasarın boyutu veya sistemin ne zaman tamamen yeniden faaliyete geçeceği konusunda henüz ayrıntılı bir takvim açıklamadı. Reuters’a konuşan sektör kaynakları onarım süresine ilişkin farklı tahminler verirken, bir kaynak çalışmaların beş ila altı haftaya kadar uzayabileceğini, bir başka kaynak ise hattın daha erken ve kısmen yeniden devreye alınabileceğini belirtti.

Yanbu’daki Petrol Stokları 5-7 Gün Yetebilir

Doğu-Batı hattının kapatılmasının kısa vadede Suudi petrol ihracatını tamamen durdurması beklenmiyor. Sektör kaynaklarına göre Yanbu limanındaki mevcut stoklar ihracatın yaklaşık 5-7 gün sürdürülmesine imkan verebilir.

Suudi Arabistan’ın Mısır’daki Ain Sukhna ve Sidi Kerir limanlarında da müşterilere birkaç gün daha sevkiyat yapılmasına yardımcı olabilecek petrol stokları bulunuyor. Ancak boru hattının yeniden çalışmaya başlamaması halinde bu stokların da zamanla tükenmesi bekleniyor.

Hat Neden Küresel Petrol Piyasası İçin Önemli?

Yaklaşık 1.200 kilometre uzunluğundaki Doğu-Batı hattı, Suudi Arabistan’ın doğudaki petrol sahalarını Kızıldeniz kıyısındaki Yanbu’ya bağlıyor. Böylece petrol tankerleri Hürmüz Boğazı’ndan geçmeden dünya pazarlarına sevkiyat yapabiliyor.

Hat son aylarda günlük yaklaşık 4-5 milyon varil petrol taşıyordu. Suudi Arabistan, İran savaşı nedeniyle Hürmüz üzerinden yapılan sevkiyatların ciddi biçimde azalmasının ardından bu güzergaha daha fazla bağımlı hale gelmişti.

Hürmüz Boğazı savaş öncesinde dünya petrol ve sıvılaştırılmış doğal gaz ticaretinin yaklaşık beşte birinin geçtiği en kritik enerji koridorlarından biriydi. Bölgede gemi geçişlerinin azalması, Doğu-Batı hattının küresel arz açısından önemini daha da artırdı.

Saldırının Ardından Hat Geçici Olarak Kapatıldı

Suudi yetkililer, Riyad ve Medine bölgelerindeki Doğu-Batı petrol hattını hedef alan saldırıların ardından sistemi geçici olarak kapattı. Suudi Arabistan, saldırılarda kullanılan insansız hava araçlarının Irak yönünden geldiğini açıkladı ancak saldırıyı kimin gerçekleştirdiğine ilişkin kesin bir açıklama yapılmadı.

Saldırılarda yaralananların olduğu ve enerji altyapısında hasar meydana geldiği bildirildi. Hasarın boyutuna yönelik teknik incelemeler devam ediyor.

Suudi Arabistan’ın Petrol Arzı Zaten Gerilemişti

Yeni kesinti, Suudi petrol arzının son yılların en düşük seviyelerine gerilediği bir dönemde yaşandı. Uluslararası Enerji Ajansı verilerine göre Suudi Arabistan’ın üretimi ağustosta günlük yaklaşık 6,2 milyon varile kadar düştü. Şubat ayında bu rakam günlük 10,9 milyon varil seviyesindeydi.

Uluslararası Enerji Ajansı, küresel petrol arzının 2026 genelinde günlük 5,7 milyon varil, yaklaşık yüzde 6 azalabileceğini öngörüyor. Bu nedenle Suudi Arabistan’daki boru hattının uzun süre devre dışı kalması, halihazırda daralan küresel arz üzerindeki baskıyı artırabilir.

Petrol Fiyatlarında Yeni Zam Riski Var mı?

Doğu-Batı hattındaki kesinti petrol piyasası için önemli bir risk oluşturmasına rağmen, Türkiye’de benzin veya motorine yeni bir zam yapılacağına ilişkin doğrulanmış bir karar bulunmuyor. Akaryakıt pompa fiyatları yalnızca ham petrol fiyatına değil, döviz kuru, rafineri fiyatları, vergi ve dağıtım maliyetleri gibi birden fazla değişkene göre belirleniyor.

Brent petrol cuma günkü işlemleri 104,61 dolardan tamamladı. Hattın ne kadar süre kapalı kalacağı, Suudi Arabistan’ın stoklardan ihracatı ne kadar sürdürebileceği ve Hürmüz ile Kızıldeniz’deki güvenlik koşulları önümüzdeki günlerde petrol fiyatları açısından yakından izlenecek başlıklar arasında bulunuyor.