Gıdalarda Yeni Dönem: Domuz ve Böcek Kaynaklı Aroma Vericiler Yasaklandı

Türkiye’de gıdalarda kullanılan aroma vericilere ilişkin kurallar değişti. Tarım ve Orman Bakanlığının hazırladığı yeni Türk Gıda Kodeksi düzenlemesiyle domuz ve böcek kaynaklı aroma vericilerin gıdalarda kullanılması yasaklandı. Yasak yalnızca aroma vericileri değil, aroma verme özelliği taşıyan gıda bileşenlerini ve bunların üretiminde kullanılan kaynak materyalleri de kapsıyor.

14 Eylül 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Aroma Vericiler ve Aroma Verme Özelliği Taşıyan Gıda Bileşenleri Yönetmeliği, 2011 yılından bu yana yürürlükte bulunan önceki düzenlemenin yerini aldı.

Domuz ve Böcek Kaynaklı Hangi Ürünler Yasaklandı?

Yeni düzenlemedeki yasak bütün domuz veya böcek kaynaklı gıda bileşenlerine yönelik genel bir yasak şeklinde düzenlenmedi. Hüküm doğrudan aroma vericiler, aroma verme özelliği taşıyan gıda bileşenleri ve bunların üretiminde kullanılan kaynak materyalleri kapsıyor.

Buna göre bu kaynaklardan elde edilen ve yönetmelik kapsamına giren aroma vericiler gıda üretiminde kullanılamayacak. Yönetmeliğe uygun olmayan aroma vericileri içeren gıdaların piyasaya arzına da izin verilmeyecek.

10 Aroma Maddesi Daha Yasaklanacak

Yönetmelikte ayrıca 10 aroma verici madde için ayrı bir geçiş takvimi belirlendi. 31 Aralık 2026’dan itibaren FL 04.029, FL 05.100, FL 05.175, FL 05.222, FL 15.029, FL 15.030, FL 15.060, FL 15.119, FL 15.130 ve FL 15.131 kodlu maddelerin piyasaya arz edilmesine, gıda üretiminde kullanılmasına ve ithal edilmesine izin verilmeyecek.

FL 05.062 ve FL 05.099 kodlu iki aroma maddesinin kullanımı ise tamamen yasaklanmak yerine belirli gıda kategorileriyle sınırlandırıldı.

“Doğal Aroma” Yazabilmek için Yüzde 95 Şartı

Yeni yönetmelik gıda etiketlerindeki “doğal” ifadesinin kullanımına ilişkin kuralları da netleştirdi. Bir aroma vericide belirli bir gıda veya kaynağa atıf yapılarak “doğal” ifadesinin kullanılabilmesi için aroma bileşeninin ağırlıkça en az yüzde 95’inin belirtilen kaynaktan elde edilmesi gerekecek.

Bu düzenlemeyle tüketicinin ürünün aromasının kaynağı konusunda yanıltılmasının önüne geçilmesi amaçlanıyor.

Gıda Üreticilerine 31 Aralık’a Kadar Süre

Gıda işletmelerine yeni hükümlere uyum sağlamaları için 31 Aralık 2026’ya kadar geçiş süresi verildi. Bu tarihten önce mevzuata uygun şekilde üretilmiş veya piyasaya arz edilmiş ürünler ise raf ömürleri sona erene kadar piyasada bulunabilecek.

Bu nedenle yeni yönetmeliğin yayımlanması, mevcut ürünlerin tamamının aynı anda raflardan kaldırılacağı anlamına gelmiyor. İşletmelerin formülasyonlarını ve kullandıkları aroma maddelerini yıl sonuna kadar yeni kurallara uygun hale getirmeleri gerekiyor.

Aroma Vericilerde Temel Kural Ne Olacak?

Yeni düzenlemeye göre gıdalarda kullanılacak aroma vericilerin bilimsel veriler doğrultusunda tüketici sağlığı açısından güvenilir olması ve kullanımlarının tüketiciyi yanıltmaması gerekiyor.

Domuz ve böcek kaynaklı aroma vericilere getirilen açık yasak, 10 aroma maddesi için belirlenen yıl sonu takvimi ve “doğal” ifadesine getirilen yüzde 95 şartı, yeni yönetmeliğin tüketici açısından en doğrudan sonuçları arasında yer alıyor.