Sebze ve Meyve Fiyatlarına Soruşturma: 33 Yönetici Gözaltında

Yaş sebze ve meyvenin tarladan markete ulaşana kadar geçirdiği fiyat süreci büyük bir soruşturmanın konusu oldu. İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığının yürüttüğü soruşturmada 41 büyük dağıtıcı firmanın 41 yöneticisi hakkında gözaltı kararı verildi. 22 ilde düzenlenen operasyonlarda 33 şüpheli yakalanırken, 8 şüphelinin aranmasına devam ediliyor.

Soruşturma, yaş sebze ve meyve piyasasında ürünlerin çiftçiden çıktıktan sonra tüketiciye ulaşıncaya kadar fiyatının nasıl oluştuğuna odaklanıyor. Savcılık açıklamasına göre bazı büyük tedarikçilerin ürün arzını gerçekte olduğundan düşük, maliyetlerini ise yüksek göstererek fiyatları yukarı yönlü etkilediğine ilişkin tespitlere ulaşıldı.

1029 Çiftçinin Beyanı Alındı

Soruşturma kapsamında yaklaşık 1029 çiftçinin beyanına başvuruldu. Çiftçilere ürünlerini hangi fiyatlardan ve hangi koşullarda tedarikçilere verdikleri soruldu.

Rekabet Kurulu, Ticaret Bakanlığı ile İstanbul, Ankara, İzmir, Mersin ve Antalya’daki hal müdürlüklerinden de şüphelilerin yaş sebze ve meyve ticaretindeki işlem hacimlerine ilişkin veriler temin edilerek dosyaya eklendi.

Vergi Denetim Kurulu tarafından yapılan incelemelerde çiftçilerin beyanları, tedarikçilerin alış ve satış işlemlerine ilişkin defter ve belgelerle karşılaştırıldı. İncelemeler sonucunda 14 Temmuz ve 3 Eylül tarihli iki rapor hazırlandı.

Fiyatların Nasıl Yükseltildiği Araştırılıyor?

Soruşturma makamlarının açıklamasına göre bazı tedarikçilerin çiftçilerden aldıkları yaş sebze ve meyveleri gerçek alış fiyatından daha yüksek bedelle satın alınmış gibi gösteren müstahsil makbuzları düzenlediğine ilişkin tespitler yapıldı.

Ayrıca bazı firmaların piyasadaki konumlarını kullanarak ürün arzını olduğundan az gösterdikleri, maliyetleri gerçeğinden yüksek yansıttıkları ve tedarik zincirini gereksiz şekilde uzattıkları değerlendiriliyor.

Savcılık, bu yöntemlerin ürün fiyatlarının tarladan markete uzanan süreçte yukarı yönlü manipüle edilmesine ve tüketicinin karşılaştığı fiyatların artmasına neden olup olmadığını araştırıyor.

22 İlde 109 Adreste Arama Yapıldı

Soruşturma kapsamında İstanbul Emniyet Müdürlüğü Mali Suçlarla Mücadele Şube Müdürlüğü ekipleri tarafından 22 ilde toplam 109 iş yeri ve ikamette eş zamanlı arama gerçekleştirildi.

Hakkında gözaltı kararı bulunan 41 firma yöneticisinden 33’ü yakalandı. Diğer 8 şüphelinin yakalanması için çalışmalar sürüyor.

Hangi Suçlamalar Araştırılıyor?

Soruşturma; fiyatları etkileme, Vergi Usul Kanunu’na muhalefet, belgede sahtecilik ve suçtan kaynaklanan mal varlığı değerlerini aklama suçları yönünden yürütülüyor.

Şüpheliler hakkındaki iddialar soruşturma aşamasında bulunuyor. Gözaltı kararı veya soruşturma kapsamında yapılan tespitler, suçlamaların mahkeme tarafından kesinleştiği anlamına gelmiyor.

Tarladan Markete Fiyat Farkı Mercek Altında

Soruşturmanın diğer birçok ekonomik suç dosyasından ayrılan yönünü doğrudan sebze ve meyve fiyatlarının oluşum zincirine odaklanması oluşturuyor. İncelemelerde yalnızca şirket kayıtları değil, üreticilerin ürünü hangi bedelle sattığı da araştırılıyor.

Böylece çiftçinin satış fiyatı ile tedarikçilerde oluşan maliyet kayıtları ve ürünün sonraki satış aşamaları karşılaştırılıyor. Savcılığın soruşturması, tüketicinin market ve pazarda ödediği fiyatın yükselmesinde hukuka aykırı işlemler bulunup bulunmadığının belirlenmesine yönelik olarak devam ediyor.