Sanat

Can Barslan Kimdir? Gırgır, Limon, Leman ve Hasbelkader’e Uzanan Mizah Kariyeri

Can Barslan kimdir? Gırgır’da başlayan karikatür kariyerinden Limon ve Leman’a, Hain Evlat Ökkeş, Dedektif Sanlı, televizyon senaryoları ve 2026’daki Hasbelkader albümüne uzanan çalışmalarını inceliyoruz.

Can Barslan, Gırgır’da başlayan profesyonel çizgi yolculuğunu Limon, Leman ve L-Manyak gibi mizah dergilerine taşıyan; Hain Evlat Ökkeş, Terelelli Pictures ve Dedektif Sanlı gibi serileri yaratan karikatürist, mizah yazarı ve senarist. 1980’lerden itibaren basılı mizah dergilerinin farklı kuşaklarında üretim yapan Barslan, televizyon için de çok sayıda senaryo yazdı. Kariyerinin en yeni halkalarından biri ise Tümer Geban’la hazırladığı ve 2026’da yayımlanan Hasbelkader Karikatürler albümü oldu.

Eski arşivlerde Can Barslan’la yapılmış uzun bir söyleşi de bulunuyordu. Barslan bu röportajda çocukluk yıllarından Oğuz Aral’la tanışmasına, Gırgır’daki ilk profesyonel döneminden Limon ve Leman’a, çizgi karakterlerinden televizyon çalışmalarına kadar mizah kariyerini kendi anlatımıyla aktarıyordu. Bugün bu söyleşi, 2000’lerin sonundan bakıldığında Barslan’ın meslek yolculuğunu belgeleyen tarihsel kaynaklardan biri niteliğinde.

Can Barslan Kimdir?

Can Barslan 1959 yılında Ankara’da doğdu. Çocukluk döneminde ailesi nedeniyle farklı şehirlerde yaşadı. Daha sonra İstanbul’a geldi ve Güzel Sanatlar Akademisi Mimarlık Fakültesi’nde eğitim gördü.

Ancak profesyonel yaşamını belirleyen alan mimarlıktan çok karikatür ve mizah oldu. Üniversite yıllarında Türkiye’nin dönemin en yüksek tirajlı mizah yayınlarından Gırgır’ın çevresine girdi ve henüz öğrenciyken profesyonel çizerliğe başladı.

Can Barslan Karikatüre Nasıl Başladı?

Barslan’ın eski söyleşisinde anlattığına göre karikatüre ilgisi çocukluk ve gençlik yıllarında gelişti. Profesyonel dünyaya açılmasında ise Gırgır dergisinin amatör çizerlere ayırdığı alan belirleyici oldu.

Gırgır’ın genç karikatüristleri değerlendirdiği ve sonraki kadrosunu büyük ölçüde buradan yetiştirdiği “Çiçeği Burnunda Karikatürcüler” sistemi, Barslan’ın da dergi çevresine girmesinin yolunu açtı.

O dönemde amatör bir çizer için büyük bir mizah dergisinin editörleriyle doğrudan temas kurabilmek önemliydi. Çizimler değerlendirilirken genç çizerler yalnızca yayımlanma şansı bulmuyor, deneyimli isimlerden geri bildirim de alıyordu.

Oğuz Aral’ın Can Barslan’ın Kariyerindeki Yeri Neydi?

Can Barslan’ın profesyonel mizah kariyerinin ilk döneminde Oğuz Aral merkezi bir yere sahipti.

Aral yönetimindeki Gırgır, 1970’ler ve 1980’lerde yalnızca yüksek tirajlı bir mizah dergisi değil, yeni karikatüristler yetiştiren bir çalışma ortamıydı. Tuncay Akgün, Mehmet Çağçağ, Gani Müjde, Suat Gönülay ve Can Barslan gibi daha sonra kendi yayınlarını oluşturacak çok sayıda isim bu çevreden geçti.

Barslan, eski röportajında da Oğuz Aral’ın genç çizerler üzerindeki yetiştirici etkisini anlatıyordu. Gırgır’daki çalışma sistemi, çizimin yanı sıra espri üretmeyi, kısa sürede fikir geliştirmeyi ve haftalık yayın temposuna ayak uydurmayı da gerektiriyordu.

12 Eylül Döneminde Gırgır Kadrosuna Katıldı

Can Barslan’ın profesyonel Gırgır dönemi 1980 yılının Eylül ayında başladı. Biyografik kayıtlara göre Barslan, Güzel Sanatlar Akademisi’ndeki eğitimi devam ederken derginin kadrolu çizerlerinden biri oldu.

Tarih dikkat çekiciydi. Türkiye 12 Eylül 1980 askeri darbesinin yaşandığı günlerden geçiyordu ve mizah basını da dönemin siyasal ve toplumsal koşullarından doğrudan etkileniyordu.

Gırgır da darbe sonrasında yayımlanan bir karikatür nedeniyle kısa süreli kapatma yaptırımıyla karşı karşıya kaldı. Barslan’ın mesleğe başlangıcı böylece Türk basın tarihinin oldukça hareketli bir dönemine denk geldi.

Gırgır’da Neler Yaptı?

Barslan Gırgır’da ağırlıklı olarak karikatür üretti. Daha sonraki yıllarda Fırt gibi Gırgır çevresindeki yayınlarda çizgi roman senaryoları da yazdı.

Bu dönem onun yalnız çizgi geliştirmesini değil, espri ve hikâye yazarlığına yönelmesini de sağladı. Sonraki kariyerinde görülecek çizgi roman, kısa hikâye ve televizyon senaryosu çalışmalarının temelleri bu yıllarda atıldı.

Can Barslan Limon Dergisine Nasıl Geçti?

1980’lerin ortasında Gırgır’da yetişen genç kuşağın bir bölümü kendi yayınını oluşturmak üzere dergiden ayrıldı.

Can Barslan da bu grubun içindeydi. Limon dergisi 14 Mart 1986’da Güneş gazetesi bünyesinde yayımlanmaya başladı. İlk sayıdaki yayın kurulu kayıtlarında Can Barslan’ın adı Gani Müjde, Alp Tamer Uluç ve Şükrü Yavuz’la birlikte yer alıyordu.

Derginin kuruluş çevresinde ayrıca Mehmet Çağçağ, Tuncay Akgün, Suat Gönülay ve daha sonra Türk mizah yayıncılığında farklı işler üretecek başka isimler bulunuyordu.

Limon Gırgır’dan Neden Farklıydı?

Limon, Gırgır’da yetişen bir kuşağın aynı mizah geleneğinden gelip kendi anlatım alanını oluşturma girişimiydi.

Mizah tarihi üzerine yapılan çalışmalar, genç çizerlerin Gırgır’ın giderek büyüyen kadrosu içinde kendi sayfalarına daha fazla alan açmak istemesini ve Oğuz Aral’ın güçlü editoryal kontrolünün dışında üretme arzusunu Limon’a giden sürecin unsurları arasında gösteriyor.

Barslan açısından da Limon, kendi çizgi karakterlerini ve absürt anlatım biçimini daha görünür hale getirebildiği yayın oldu.

Hain Evlat Ökkeş Nedir?

Hain Evlat Ökkeş, Can Barslan’ın en uzun ömürlü ve en çok bilinen çizgi karakterlerinden biri.

Serinin 1980’lerin ikinci yarısında Limon’da yayımlandığı arşiv sayfalarından görülebiliyor. 1987 ve 1988 tarihli Limon sayılarında Hain Evlat Ökkeş düzenli çizgi bant olarak yer alıyordu.

Serinin merkezinde Ökkeş’in başta annesi ve yaşlı aile bireyleri olmak üzere yakın çevresine karşı aşırı, acımasız ve gerçek dışı ölçülere ulaşan davranışları bulunuyor. Mizah, normal aile ilişkisini tersyüz eden karanlık ve absürt bir yapı üzerine kuruluyor.

Hain Evlat Ökkeş’in aile içi ilişkileri ele alış biçimi akademik araştırmalara da konu oldu. 2019’da yayımlanan bir çalışmada seri, yaşlı ebeveynlere yönelik ihmal, istismar ve şiddetin mizahi temsili üzerinden incelendi.

Hain Evlat Ökkeş Kitaplaştırıldı mı?

Evet. Barslan’ın uzun yıllar çizdiği Hain Evlat Ökkeş karikatürleri farklı dönemlerde albüm olarak yayımlandı.

Parantez Yayınları tarafından çıkarılan kitaplar arasında Hain Evlat Ökkeş ile Hain Evlat Ökkeş 3 – Annemin Yelkeni Olsa gibi albümler bulunuyor.

Farklı baskıların katalog tarihleri değişebildiği için serinin ilk yayın tarihiyle belirli kitap baskılarının tarihi birbirine karıştırılmamalı. Ökkeş karakteri kitaplardan yıllar önce mizah dergilerinde yayımlanıyordu.

Terelelli Pictures Nedir?

Terelelli Pictures, Barslan’ın absürt mizah anlayışını daha serbest biçimde kullandığı çizgi ve kısa anlatı çalışmalarının ortak başlıklarından biri oldu.

Bu sayfalarda sürekli aynı karakterin klasik macerasını anlatmaktan çok, beklenmedik durumlar, dil oyunları, gerçeküstü karşılaşmalar ve gündelik hayatın mantığını bozan kısa fikirler öne çıkıyordu.

Terelelli çalışmalarının farklı bölümleri zaman içinde albümlere dönüştü. Türkiye Bibliyografyası’nda 2001 tarihli Terelelli Pictures: Salata Tabağında Kalan Son Domates kitabı Can Barslan imzasıyla, Parantez Yayınları tarafından yayımlanan 96 sayfalık bir karikatür albümü olarak kayıtlı.

Barslan’ın bibliyografisinde ayrıca farklı dönemlerde yayımlanmış Terelelli albümleri de bulunuyor.

Can Barslan’ın Mizah Anlayışı Nasıldı?

Barslan’ın çalışmalarında absürt mizah belirgin bir unsur. Gündelik hayatta normal kabul edilen aile, mahalle, arkadaşlık veya toplumsal davranış kalıpları beklenmedik ölçüde büyütülüyor ya da tamamen tersine çevriliyor.

Hain Evlat Ökkeş’te bu yöntem aile ilişkileri üzerinden kurulurken Terelelli Pictures’da daha serbest ve gerçeküstü bir yapıya dönüşüyor.

Eski söyleşisinde de Barslan kendi mizah yaklaşımını anlatırken alışılmış espri kalıplarının dışına çıkma arzusunu öne çıkarıyordu. Bu yaklaşımı tek bir mizah türüne indirgemek mümkün değil; kelime oyunları, çizgi roman anlatısı, karanlık mizah ve gündelik hayat gözlemi çalışmalarında iç içe geçebiliyor.

Limon’dan Leman’a Geçiş

Limon’un yayın hayatının 1991’de sona ermesinin ardından derginin kadrosunun önemli bölümü Leman adıyla bağımsız bir yayın oluşturmaya yöneldi.

Can Barslan da kariyerinin sonraki döneminde Leman çevresindeki üretimini sürdürdü. Biyografik kaynaklarda 1994’ten itibaren Leman’da çalıştığı belirtiliyor.

Leman ve bağlı yayınların gelişmesi, Barslan’ın tek kare ve kısa bant karikatürlerin yanında daha uzun çizgi öykülere yönelmesini de kolaylaştırdı.

Dedektif Sanlı Nedir?

Dedektif Sanlı, Can Barslan’ın polisiye türünün klişelerini absürt mizahla bir araya getirdiği çizgi roman çalışması.

Seri 1990’ların ikinci yarısında L-Manyak sayfalarında yayımlanmaya başladı. Kaynaklarda 1996’dan itibaren L-Manyak’ta yer aldığı belirtiliyor.

Barslan klasik dedektif anlatılarının suç, soruşturma ve gizem unsurlarını kendi mizah dünyası içinde dönüştürdü. Böylece Dedektif Sanlı, Hain Evlat Ökkeş’in kısa bant biçiminden farklı olarak daha uzun hikâye anlatımına dayanan çalışmalarından biri oldu.

Seri daha sonra kitaplaştırıldı. Parantez Yayınları tarafından yayımlanan Dedektif Sanlı albümünün katalog kayıtlarında 2003 tarihli, 112 sayfalık bir baskısı bulunuyor.

L-Manyak ve Öküz Dönemi

Barslan 1990’ların ortasında Leman’ın yanında grubun farklı yayınlarına da işler hazırladı.

L-Manyak, daha uzun çizgi romanlara yer veren yapısıyla Dedektif Sanlı gibi çalışmalar için uygun bir alan oluşturdu. Barslan ayrıca Metin Üstündağ yönetimindeki Öküz dergisine de çizim ve yazılar verdi.

Böylece Gırgır’da kısa karikatürlerle başlayan kariyeri, 1990’larda bant, uzun çizgi roman, öykü ve düz yazıya doğru genişledi.

Can Barslan’ın Diğer Kitapları

Barslan’ın yıllar içinde kitaplaştırılan çalışmaları Hain Evlat Ökkeş, Terelelli ve Dedektif Sanlı’yla sınırlı değil.

Kataloglarda yer alan kitaplarından bazıları şöyle:

  • Hain Evlat Ökkeş
  • Hain Evlat Ökkeş 3 – Annemin Yelkeni Olsa
  • Terelelli Pictures
  • Hayatın Anlamını Bulan Adam ve 66 Arkadaşı
  • Yusuf’un Dostları
  • Dedektif Sanlı

Barslan ayrıca farklı dergi dönemlerinde Barul Ülkesi, Tabudeviren ve Ulu Bilge Dandoldenyus gibi başka çizgi ve anlatı başlıkları da üretti.

Mizah Dergilerinde Usta-Çırak İlişkisi Nasıl Çalışıyordu?

Can Barslan’ın meslek hikâyesi aynı zamanda Türkiye’nin klasik mizah dergilerindeki usta-çırak sisteminin örneklerinden biri.

Gırgır döneminde gençler çalışmalarını Oğuz Aral ve derginin deneyimli kadrosuna gösteriyor, geri bildirim aldıktan sonra tekrar çiziyordu. Çalışması yayımlanan gençler zamanla dergide daha fazla sorumluluk almaya başlayabiliyordu.

Bu yapı resmi bir sanat eğitimi değildi ancak haftalık profesyonel yayın temposu içinde uygulamalı bir mizah ve karikatür atölyesi gibi çalışıyordu.

Barslan’ın Gırgır’dan Limon ve Leman’a uzanan yolu, bu sistemde yetişen bir kuşağın daha sonra kendi yayınlarını ve kendi genç çizer çevrelerini oluşturmasının da örneği oldu.

Can Barslan Televizyon Senaristliği Yaptı mı?

Evet. Barslan’ın kariyeri yalnızca basılı karikatür ve çizgi romanlardan oluşmuyor. 1980’lerin sonlarından itibaren televizyon senaryolarında da çalıştı.

Sinema ve televizyon kayıtlarında senarist olarak yer aldığı yapımlar arasında şunlar bulunuyor:

  • Güler Misin Ağlar Mısın, 1988
  • Biz Bize Benzeriz, 1992
  • Zeki Metince, 1992
  • Gülşen Abi, 1994
  • Medeni Haller, 1995
  • Yasemince, 1997
  • Yerim Seni, 1998
  • Yasemince, 2010
  • Bebek İşi, 2013
  • Manda Yuvası, 2014

Bu liste Barslan’ın mizah dergilerinden televizyona geçen kuşağın parçası olduğunu gösteriyor. Gani Müjde, Yılmaz Okumuş ve başka mizah dergisi yazarlarında olduğu gibi dergide geliştirilen espri ve karakter yazarlığı deneyimi ekrana taşındı.

Gülşen Abi’nin Senaristi Kimdi?

Can Barslan’ın televizyon çalışmalarının en çok hatırlananlarından biri Gülşen Abi.

1994 tarihli komedi dizisinde Haluk Bilginer, gazetede “Gülşen Abla” adıyla okurların sorunlarına cevap veren Abidin karakterini canlandırıyordu.

Dizinin senaristi olarak Can Barslan’ın adı yapım kayıtlarında yer alıyor. Programın absürt durumları, yanlış anlamaları ve sıra dışı karakterleri, Barslan’ın çizgi mizahındaki bazı anlatım özellikleriyle televizyon formatında buluşturuyordu.

Karikatürden Televizyon Senaryosuna Geçiş Nasıl Oldu?

Karikatür ile televizyon senaryosu teknik olarak farklı alanlar olsa da ikisinin ortak noktalarından biri kısa sürede güçlü bir mizahi durum kurma ihtiyacı.

Mizah dergilerinde yıllarca haftalık olarak espri ve karakter üreten Barslan için bu deneyim televizyon yazarlığına aktarılabilecek bir altyapı oluşturdu.

Çizgi karakterlerde kullanılan belirgin kişilik özellikleri, tekrar eden davranışlar ve absürt durumlar televizyon komedisinin karakter yapısında da karşılık bulabiliyordu.

Hasbelkader Karikatürler Nedir?

Can Barslan’ın kariyerindeki en yeni kitaplardan biri Hasbelkader Karikatürler.

Can Barslan ve Tümer Geban imzalı albüm, Kuravena Yayınları tarafından 19 Haziran 2026’da yayımlandı. Kitap 64 sayfa ve 21×29,7 santimetre boyutunda hazırlandı.

Kitabın ISBN numarası 978-625-92445-3-2.

Can Barslan ile Tümer Geban Nasıl Bir Araya Geldi?

Kitabın yayıncı tanıtımında Barslan, Tümer Geban’la yollarının sosyal medyada kesiştiğini anlatıyor.

Geban daha önce Leman’daki başka bir çizere espriler gönderiyordu. Barslan bu fikirleri beğendikten sonra ikili arasında doğrudan bir çalışma başladı.

Geban’ın yazdığı espriler Barslan tarafından çizilmeye başlayınca Leman’daki karikatürlerin önemli bölümü “Tümer&Can” imzasıyla yayımlandı.

Barslan daha sonra bu ortak üretimden bir seçki hazırladı, çizimleri renklendirdi ve kendi esprilerinden de bazı çalışmalar ekleyerek albüm haline getirdi.

Hasbelkader Kitabı Neden Can Barslan’ın Kariyeri Açısından Dikkat Çekiyor?

Albümün dikkat çekici yönlerinden biri Barslan’ın kariyerinin başladığı klasik dergi kültürü ile sosyal medya çağındaki mizah üretimini aynı hikâyede buluşturması.

1980’de bir genç çizer olarak Gırgır çevresine giren Barslan, o dönemde espri ve çizgiyi yüz yüze dergi toplantılarında geliştiriyordu. Yaklaşık dört buçuk on yıl sonra ise yeni bir ortak üretim sosyal medya üzerinden tanıştığı bir espri yazarıyla başladı.

Sonuç yine basılı bir karikatür albümü oldu. Ancak üretime giden yol, Türkiye’deki mizah dünyasının dijitalleşmeyle nasıl değiştiğini de gösteriyor.

Can Barslan’ın Kariyerinin Ana Hatları

  • 1959: Ankara’da doğdu.
  • 1980: Gırgır’ın profesyonel kadrosuna katıldı.
  • 1986: Limon’un kuruluş/yayın ekibinde yer aldı.
  • 1980’lerin ikinci yarısı: Hain Evlat Ökkeş, Limon sayfalarında yayımlandı.
  • 1991: Limon sonrasında farklı mizah yayınlarında çalıştı.
  • 1990’lar: Leman ve bağlı yayınlarda üretimini sürdürdü.
  • 1994: Gülşen Abi’nin senaryosunu yazdı.
  • 1996 sonrası: Dedektif Sanlı, L-Manyak’ta yayımlandı.
  • 2000’ler: Karikatür albümleri ve televizyon senaryolarıyla üretimine devam etti.
  • 19 Haziran 2026: Tümer Geban’la hazırladığı Hasbelkader Karikatürler yayımlandı.

Gırgır’dan Hasbelkader’e Uzanan Bir Mizah Kariyeri

Can Barslan’ın kariyeri, Türkiye’deki mizah yayıncılığının son kırk yılı aşkın sürede geçirdiği değişimi de izlemeyi mümkün kılıyor.

Gırgır’ın amatör çizer yetiştirme sisteminde başlayan meslek hayatı, Gırgır’dan ayrılan kuşağın kurduğu Limon’a, oradan Leman ve L-Manyak’a uzandı. Barslan aynı dönemde kendi karakterlerini geliştirdi, karikatürlerini albümlere dönüştürdü ve televizyon senaryoları yazdı.

Hain Evlat Ökkeş, Terelelli Pictures ve Dedektif Sanlı, bu yolculuğun farklı mizah biçimlerini temsil ederken 2026 tarihli Hasbelkader Karikatürler yeni bir ortak üretim dönemini belgeliyor.

Eski Can Barslan söyleşisi de bu uzun kariyerin 2000’lerin sonundaki görünümünü, çizerin kendi anlatımı üzerinden kayda geçiren tarihsel bir arşiv belgesi niteliğinde. Yeni çalışmalarla birlikte okunduğunda Barslan’ın Gırgır’ın basılı dergi kültüründen sosyal medya üzerinden gelişen yeni ortaklıklara kadar uzanan üretim çizgisi daha belirgin hale geliyor.