Yasin Yirmibeşoğlu Kimdir? LeMan’dan Ekmek’e Karikatür ve Storyboard Kariyeri
Yasin Yirmibeşoğlu kimdir? LeMan PaF’tan profesyonel karikatüre, Ekmek dergisinden sinema storyboardlarına uzanan çizerlik kariyerini inceledik.
Yasin Yirmibeşoğlu, karikatür, illüstrasyon ve storyboard alanlarında çalışan Türk çizerdir. Genç yaşta LeMan’ın yeni çizerlere ayrılan PaF bölümüne gönderdiği çalışmalarla mizah dergiciliğine adım atan Yirmibeşoğlu, daha sonra LeMan ve L-Manyak’ta çizdi. Kendi güncel portföyünde ise kendisini “Cartoonist and Sketch Artist” olarak tanımlıyor; LeMan döneminin yanında Ekmek mizah dergisindeki çalışmaları ile sinema için hazırladığı storyboardları kariyerinin öne çıkan parçaları arasında gösteriyor.
2009 tarihli bir röportaj, Yirmibeşoğlu’nun profesyonel çizerliğinin ilk yıllarını ayrıntılı biçimde kayda geçiriyordu. O dönem henüz 20’li yaşlarının başında olan çizer, çocuklukta başlayan resim ilgisinin mizah dergilerine çizim götürmeye, oradan da düzenli karikatür üretimine nasıl dönüştüğünü anlatıyordu. Aradan geçen yıllarda çalışma alanı karikatürden storyboard, poster, line art ve farklı görsel projelere doğru genişledi.
Yasin Yirmibeşoğlu Kimdir?
Yasin Yirmibeşoğlu, 2009’da verdiği bir röportajdaki kendi anlatımına göre 4 Haziran 1985’te İstanbul’un Üsküdar ilçesinde doğdu. Çizimle ilişkisi çocukluk döneminde başladı.
Yirmibeşoğlu, ailesindeki bazı kişilerin çizim yapmasının kendisinde erken yaşta merak uyandırdığını anlatıyordu. Başlangıçta çocukluk resimleri ve çevresindeki kişileri taklit ederek yaptığı çizimler zaman içinde karikatüre yöneldi.
Ortaokul ve lise döneminde mizah dergilerini daha yakından takip etmeye başladı. Karikatürün yalnızca boş zaman uğraşı değil, gelecekte yapmak istediği meslek olduğuna da bu yıllarda karar verdi.
Karikatüre Nasıl Başladı?
Yirmibeşoğlu’nun profesyonel kariyerinin başlangıcında dönemin mizah dergiciliğinde yaygın olan doğrudan iletişim modeli bulunuyordu. Genç çizerler çalışmalarını hazırlıyor, dergi bürolarına gidiyor veya değerlendirilmek üzere yayınlara gönderiyordu.
Yirmibeşoğlu da ilk yıllarında farklı mizah yayınlarına çizimlerini götürdü. Her çizimin hemen yayımlanmadığı, geri dönüşlerin zaman zaman olumsuz olduğu bu dönem aynı zamanda kendi çizgi dilini geliştirdiği bir öğrenme süreciydi.
2009’daki anlatımında karikatürist olma isteğinin genç yaşta oldukça belirginleştiğini, eğitim hayatındaki bazı güçlüklerin ardından çizime daha fazla ağırlık verdiğini söylüyordu. Eski röportajın başlığında öne çıkarılan “tasdikname” hikâyesi de bu döneme ait bir ayrıntıydı. Ancak Yirmibeşoğlu’nun sonraki kariyerini açıklayan esas gelişme, mizah dergilerine ısrarla çizim göndermeyi sürdürmesi oldu.
LeMan PaF Nedir?
LeMan’ın PaF bölümü, profesyonel mizah dergiciliğine girmek isteyen genç çizerlerin çalışmalarına yer verilen alanlardan biriydi. Dergiye gönderilen veya götürülen çizimler değerlendirilerek uygun bulunan çalışmalar bu bölümde yayımlanabiliyordu.
PaF, yalnızca okuyucu karikatürlerinden oluşan bir köşe olmanın ötesinde yeni çizerlerin görünürlük kazanabildiği bir tür yetişme alanı işlevi gördü. Çizgisi ve espri anlayışı ilgi gören isimler zaman içinde derginin düzenli kadrosuna geçebiliyordu.
Yirmibeşoğlu’nun LeMan’a giriş yolu da bu sistem üzerinden oldu.
Yasin Yirmibeşoğlu LeMan’a Nasıl Girdi?
Yirmibeşoğlu eski röportajında LeMan’a çizim götürdüğü dönemi anlatırken, çalışmalarının önce PaF bölümünde yayımlanmaya başladığını aktarıyordu.
Genç çizerin karikatürleri burada görünür hale geldikten sonra süreç hızlı ilerledi. Kısa bir süre içerisinde PaF’tan çıkarak LeMan’ın normal sayfalarında düzenli olarak çizim yapmaya başladı.
Bu geçiş önemliydi çünkü artık yalnızca dergiye dışarıdan çalışma gönderen genç bir çizer değil, Türkiye’nin en bilinen haftalık mizah yayınlarından birinde sürekli üretim yapan profesyonel bir karikatüristti.
“Yasin 25oğlu” Nedir?
Yirmibeşoğlu’nun LeMan döneminde kullandığı en tanınan imzalardan biri “Yasin 25oğlu” oldu. İsim, soyadındaki “Yirmibeşoğlu” ifadesinin rakamla oynanmış biçimiydi.
Dönemin LeMan sayıları üzerine yapılan akademik taramalarda da “Yasin 25oğlu” imzasıyla yayımlanan karikatürlere rastlanıyor. 2006 tarihli internet kayıtlarında Yirmibeşoğlu’nun LeMan’da bu adla bir köşe çizdiğinden söz ediliyor.
Bu imza, 2000’lerin ikinci yarısında Yirmibeşoğlu’nun dergideki görünür kimliklerinden birine dönüştü.
LeMan’da Nasıl Bir Çizim Dili Kullandı?
Yirmibeşoğlu’nun LeMan dönemindeki karikatürlerinde gündelik yaşam gözlemleri, popüler kültür, toplumsal alışkanlıklar ve absürt durumlar öne çıkıyordu. Çizgi ile esprinin birlikte çalıştığı tek karelik karikatürler bu dönemin üretiminde önemli yer tuttu.
2000’lerin mizah dergileri yoğun bir haftalık üretim temposuna sahipti. Çizerin yeni fikir bulması, bunu kısa bir görsel anlatıya dönüştürmesi ve sayfa teslim süresine yetiştirmesi gerekiyordu. Yirmibeşoğlu’nun profesyonel çizim pratiğinin önemli bölümü de bu çalışma temposu içinde gelişti.
Karikatürün gerektirdiği kısa anlatım, sahneyi mümkün olduğunca ekonomik biçimde kurma ve karakterin durumunu birkaç çizgide anlatma becerisi, daha sonra yöneldiği storyboard çalışmalarıyla da ortak bir görsel anlatım zemini oluşturdu.
L-Manyak Döneminde Neler Yaptı?
Yirmibeşoğlu’nun erken dönem kariyerinde L-Manyak da bulunuyor. LeMan grubunun çizgi hikâye ve daha uzun görsel anlatılara ağırlık veren yayınlarından biri olan L-Manyak, tek kare karikatürden farklı bir üretim ortamı sunuyordu.
Yirmibeşoğlu eski röportajında hem LeMan hem de L-Manyak için çalışma yaptığını anlatıyordu. Bu dönem, yalnızca kısa karikatür esprisine değil, illüstrasyon ve daha geniş çizim biçimlerine duyduğu ilginin de belirginleştiği yıllardı.
Kendi anlatımında karikatürist kimliğini korurken farklı resim tekniklerini ve illüstrasyonu denemek istediğini özellikle vurguluyordu. Sonraki portföyündeki çeşitlilik bu erken dönem ilgisinin devam ettiğini gösteriyor.
Yirmibeşoğlu Neden Farklı Çizim Alanlarına Yöneldi?
Karikatür ile illüstrasyon aynı görsel araçları kullansa da farklı ihtiyaçlara cevap veriyor. Karikatürde çoğu zaman fikir ve espri birkaç saniye içerisinde anlaşılmalı. İllüstrasyonda ise atmosfer, karakter tasarımı, ayrıntı ve görsel kompozisyon daha fazla öne çıkabiliyor.
Yirmibeşoğlu’nun güncel portföyünde storyboard, line art, poster, ikon ve farklı görsel çalışmalar ayrı kategoriler halinde yer alıyor. Bu yapı, mizah dergilerinde başlayan çizgi kariyerinin zaman içinde görsel iletişimin başka alanlarına genişlediğini gösteriyor.
Ekmek Dergisi Nedir?
Ekmek, 2009 yılında yayın hayatına başlayan haftalık mizah dergilerinden biriydi. İlk sayısı 1 Nisan 2009’da yayımlandı. Dergi, daha önce farklı mizah yayınlarında çalışmış genç çizer ve yazarların yer aldığı bağımsız bir yayın olarak tanıtıldı.
Dönemin haberlerinde Ekmek’in yaklaşık 15 kişilik bir ekiple başladığı ve mevcut mizah dergilerinden farklı bir yayın dili oluşturmaya çalıştığı aktarılıyordu.
Yirmibeşoğlu’nun kendi güncel portföyünde Ekmek, kariyerinin üç “featured project”inden biri olarak yer alıyor.
Yasin Yirmibeşoğlu’nun Ekmek Dergisindeki Rolü Neydi?
Yirmibeşoğlu kendi portföyünde Ekmek’i ortak yaratıcısı olduğu ve genel yayın yönetmenliğini üstlendiği mizah dergisi olarak tanımlıyor. Portföyündeki İngilizce ifadeyle rolü “Co-creator and Editor In Chief” şeklinde belirtiliyor.
2009 dönemindeki internet arşivleri de Yirmibeşoğlu’nun derginin ilk haftalarında kadroya dahil olduğunu gösteriyor. Ekmek, dönemin yerleşik mizah dergilerinden gelen veya genç yaşta bu yayınlarda deneyim kazanmış çizerlerin yeni bir mecra oluşturma girişimlerinden biriydi.
Yirmibeşoğlu kendi portföyünde dergiyi Türkiye’deki sosyokültürel meseleleri mizah aracılığıyla ele alan ve farklı tanınmış karikatüristlerin katkıda bulunduğu bir proje olarak tarif ediyor.
LeMan’dan Ekmek’e Geçiş Ne Anlama Geliyordu?
LeMan dönemi Yirmibeşoğlu açısından büyük bir mizah dergisinde profesyonel üretim deneyimi anlamına gelirken Ekmek, yayın oluşturma ve editoryal sorumluluk tarafının da öne çıktığı farklı bir aşamaydı.
Çizerin yalnızca kendi karikatürünü hazırlaması ile bir mizah dergisinin bütün içeriğinin ortaya çıkışında görev alması aynı çalışma biçimi değil. Genel yayın yönetmenliği; yazar ve çizerlerle koordinasyon, sayfa bütünlüğü, yayın takvimi ve editoryal kararlar gibi daha geniş sorumlulukları beraberinde getiriyor.
Yirmibeşoğlu’nun güncel portföyünde Ekmek’e özellikle yer vermesi de bu projenin kariyerinde yalnızca birkaç çizim yayımladığı bir dergiden daha önemli bir konuma sahip olduğunu gösteriyor.
Storyboard Nedir?
Storyboard, film, reklam, animasyon veya başka bir hareketli görüntü projesinin çekimden önce kare kare görselleştirilmesi anlamına geliyor.
Storyboard sanatçısı senaryoda yazılı olan bir sahnenin kadrajını, karakterlerin konumunu, kamera açısını ve sahneler arasındaki görsel akışı çizimlerle gösteriyor. Böylece yönetmen, görüntü yönetmeni ve yapım ekibi çekimden önce sahnenin nasıl görünebileceği konusunda ortak bir görsel plan elde ediyor.
Storyboard çiziminin çok ayrıntılı bir illüstrasyon olması şart değil. Asıl önemli nokta hareketin, kompozisyonun ve anlatılmak istenen görüntünün açık biçimde anlaşılması.
Karikatür ile Storyboard Arasında Nasıl Bir Bağ Var?
İki çalışma alanının amacı farklı olsa da temel çizim becerilerinin önemli bölümü ortak. Karikatürist bir sahnenin ana fikrini kısa sürede görselleştirmek zorunda. Storyboard sanatçısı da senaryodaki eylemi mümkün olduğunca açık ve hızlı okunabilir karelere dönüştürüyor.
Karakterin yüz ifadesi, beden dili, sahnedeki konumu ve bakış yönü iki alanda da önem taşıyor. Karikatürde tek kare içinde tamamlanan anlatı, storyboardda birbirini takip eden çizimlere dönüşüyor.
Bu açıdan Yirmibeşoğlu’nun mizah dergilerinde geliştirdiği hızlı eskiz ve görsel anlatım pratiğinin sonraki storyboard çalışmalarına aktarılabilecek bir temel oluşturduğu söylenebilir.
Yasin Yirmibeşoğlu Hangi Filmlerde Storyboard Çizdi?
Yirmibeşoğlu’nun kendi portföyünde özellikle öne çıkardığı sinema çalışması Ve Panayır Köyden Gider, uluslararası adıyla And the Circus Leaves Town.
Mete Sözer’in yönettiği 2015 yapımı filmde Engin Altan Düzyatan, Cem Davran, Açelya Devrim Yılhan, İlyas Salman ve Meral Çetinkaya gibi oyuncular yer aldı. Film, 34. İstanbul Film Festivali programında Türkiye Sineması seçkisinde gösterildi.
Yirmibeşoğlu’nun portföyünde bu yapımdaki görevi açık biçimde “Storyboard Artist” olarak belirtiliyor. Film ekip listelerinde de sanat departmanında storyboard sanatçısı olarak adı yer alıyor.
Film daha sonra uluslararası festival gösterimleri de yaptı. Yirmibeşoğlu’nun portföyünde projenin İstanbul ve Varşova film festivallerindeki gösterimleri özellikle belirtiliyor.
Mahmut ile Meryem Filminde de Çalıştı mı?
Film ekip kayıtlarında Yasin Yirmibeşoğlu’nun 2013 yapımı Mahmut ile Meryem filminde de sanat departmanı içerisinde storyboard artist olarak görev yaptığı bilgisi bulunuyor.
Bu kayıt, storyboard çalışmasının tek bir sinema projesiyle sınırlı kalmadığını gösteren örneklerden biri. Bununla birlikte Yirmibeşoğlu’nun kişisel portföyü yaptığı bütün ticari veya sinema çalışmalarını eksiksiz bir filmografi biçiminde listelemiyor.
Bu nedenle doğrulanmamış proje adlarını kapsamlı bir filmografi gibi sıralamak yerine, kendi portföyünde veya güvenilir film ekip kayıtlarında yer alan çalışmalarla sınırlı kalmak daha sağlıklı.
Yasin Yirmibeşoğlu’nun Güncel Portföyünde Neler Var?
Yirmibeşoğlu’nun güncel kişisel portföyü kariyerini “Cartoonist and Sketch Artist” tanımıyla sunuyor.
Portföyde öne çıkarılan üç ana proje şöyle:
- Ekmek: Ortak yaratıcı ve genel yayın yönetmeni.
- LeMan: Karikatürist.
- Ve Panayır Köyden Gider: Storyboard sanatçısı.
Bunun yanında çalışmalar bölümünde poster ve ikon örnekleri, çeşitli projeler için hazırlanmış storyboardlar, line art çizimleri ve başka görsel işler bulunuyor.
Bu çeşitlilik Yirmibeşoğlu’nun kariyerini yalnızca “mizah dergisi karikatüristi” tanımıyla sınırlamanın günümüzde yeterli olmadığını gösteriyor.
Line Art Nedir?
Yirmibeşoğlu’nun portföyünde ayrı bir kategori olarak gösterilen line art, görüntünün ağırlıklı olarak çizgiler üzerinden kurulduğu görsel çalışma biçimi.
Renk ve gölgelemenin geri planda kaldığı bu teknikte kontur, biçim ve çizginin karakteri öne çıkıyor. Karikatür, çizgi roman, taslak, karakter tasarımı ve bazı illüstrasyon çalışmalarında line art temel aşamalardan biri olabiliyor.
Yirmibeşoğlu’nun hem karikatür hem storyboard geçmişi düşünüldüğünde hızlı ve okunabilir çizgi kullanımı farklı çalışma alanlarını birbirine bağlayan mesleki becerilerden biri.
2009’daki Röportajında Neler Anlatmıştı?
Röportajda Üsküdar’daki çocukluk yıllarından, aile çevresindeki çizim merakından, okul döneminde karikatüre yönelmesinden ve profesyonel çizer olma kararından söz ediyordu.
En önemli bölümlerden biri LeMan’a giriş süreciydi. Çizimlerini PaF’a göndermesi, çalışmalarının yayımlanması ve ardından derginin normal sayfalarında düzenli çizmeye başlaması genç bir karikatüristin profesyonel mizah dünyasına giriş biçimini somutlaştırıyordu.
Yirmibeşoğlu ayrıca kendisini yalnızca tek kare karikatürle sınırlandırmak istemediğini, illüstrasyon ve farklı çizim alanlarına ilgi duyduğunu da anlatıyordu. Bugünkü portföyünde storyboard, poster ve line art gibi farklı alanların bulunması bu açıdan eski röportajdaki kariyer beklentileriyle dikkat çekici bir devamlılık gösteriyor.
Kariyerinin İlk Yılları ile Sonraki Üretimleri Arasında Nasıl Bir Devamlılık Var?
Yirmibeşoğlu’nun kariyerindeki en belirgin süreklilik hikâyeyi çizgiyle anlatma becerisi. Araç ve mecra değişse de temel yaklaşım büyük ölçüde görsel anlatı etrafında kalıyor.
LeMan’da tek bir kareyle espri kurulurken L-Manyak daha geniş çizimli anlatılara alan açıyordu. Ekmek döneminde karikatürün yanında yayın üretiminin editoryal tarafı devreye girdi. Storyboard çalışmalarında ise mizahi sonuç yerine senaryonun kamera önünde nasıl görüntüye dönüşeceği çiziliyor.
Böylece kariyer çizgisi karikatürden koparak başka bir alana geçmekten çok, çizgi temelli anlatımın farklı kullanım alanlarına genişlemesi şeklinde okunabilir.
Yasin Yirmibeşoğlu’nun Türk Mizah Dergiciliğindeki Yeri
Yirmibeşoğlu’nun ilk profesyonel yılları, Türkiye’de haftalık basılı mizah dergilerinin hâlâ güçlü bir genç çizer yetiştirme işlevine sahip olduğu 2000’lerin ortasına denk geliyor.
PaF gibi bölümler, henüz profesyonel olmayan çizerlerin çalışmalarını ülke çapında dağıtılan bir dergide yayımlatma fırsatı bulduğu alanlardı. Yirmibeşoğlu’nun bu bölümden LeMan’ın düzenli çizerleri arasına geçmesi, dönemin mizah dergilerindeki genç çizer yetiştirme sisteminin örneklerinden biri.
Ekmek deneyimi ise aynı kuşağın yalnızca mevcut dergilerde çalışmakla kalmayıp kendi yayınlarını oluşturmayı denediği başka bir dönemi temsil ediyor.
Yirmibeşoğlu’nun daha sonraki storyboard ve görsel tasarım çalışmaları da basılı mizah dergiciliğinde kazanılan çizim becerilerinin sinema ve diğer görsel sektörlere aktarılabildiğini gösteriyor.
Yasin Yirmibeşoğlu Bugün Nasıl Tanımlanabilir?
Yirmibeşoğlu kendi profesyonel portföyünde kendisini doğrudan karikatürist ve eskiz sanatçısı olarak tanımlıyor. Kariyerinin belgelenebilen ana hatları da bu tanımın zaman içinde genişlediğini gösteriyor.
Çocuklukta başlayan resim merakı, LeMan PaF aracılığıyla profesyonel karikatüre; oradan LeMan ve L-Manyak’a, Ekmek’teki yayıncılık deneyimine ve sinema storyboardlarına uzandı.
2009’daki genç karikatüristin illüstrasyon ve farklı çizim biçimlerine yönelme isteği, yıllar sonra portföyündeki storyboard, line art, poster ve diğer görsel çalışmalarla somutlaşmış durumda. Bu nedenle Yasin Yirmibeşoğlu’nun kariyeri, Türk mizah dergiciliğinden yetişen bir çizerin görsel anlatının farklı alanlarına açılmasının örneklerinden biri olarak değerlendirilebilir.