Gitar Akor Şeması ve TAB Nasıl Okunur? Notalar ve Örnekler
Gitar akor şeması ve TAB nasıl okunur? Altı telin notalarını, perde numaralarını, X ve O işaretlerini ve C, G, Am, Em akorlarını örneklerle öğrenin.
Gitar akor şeması ve TAB okumak için öncelikle altı gitar telinin sırasını, perde numaralarını ve kullanılan işaretleri bilmek gerekir. Akor şemalarında dikey çizgiler telleri, yatay çizgiler perdeleri, noktalar ise parmakların basacağı yerleri gösterir. TAB (tablature) sisteminde ise altı yatay çizgi gitar tellerini temsil eder ve bu çizgilerin üzerindeki sayılar çalınacak perdeyi belirtir.
Standart akortlu altı telli gitarda teller kalından inceye doğru Mi, La, Re, Sol, Si ve Mi notalarına ayarlanır. Bu düzen hem klasik hem akustik hem de elektro gitar için temel alınır. Akor ve TAB okumayı öğrenirken ilk adım, bu tel sıralamasını doğru anlamaktır.
Gitar Tellerinin Notaları Nelerdir?
Standart akort düzeninde bir gitarın altı teli bulunur. En kalın tel altıncı tel, en ince tel ise birinci tel olarak numaralandırılır.
Gitar tellerinin kalından inceye doğru nota sıralaması şöyledir:
| Tel Numarası | Harf Notası | Türkçe Nota |
|---|---|---|
| 6. tel (en kalın) | E | Mi |
| 5. tel | A | La |
| 4. tel | D | Re |
| 3. tel | G | Sol |
| 2. tel | B | Si |
| 1. tel (en ince) | E | Mi |
Bu düzen uluslararası müzik eğitiminde E-A-D-G-B-E olarak gösterilir. Gitarı standart biçimde akort ettiğinizde herhangi bir perdeye basmadan çaldığınız teller bu notaları verir.
En kalın ve en ince telin ikisi de Mi notasına ayarlanır ancak farklı oktavlarda ses verir. Bu nedenle iki telin ses yüksekliği aynı değildir.
Buradaki sıra gitarın standart akort düzeni içindir. Drop D veya alternatif akort kullanılan şarkılarda tellerin notaları değişebilir. Böyle durumlarda akor ve TAB gösterimlerinin başındaki akort bilgisi kontrol edilmelidir.
Gitarda Nota Yerleri Nasıl Bulunur?
Gitarın klavyesindeki her perde, açık telin notasını yarım ses yükseltir. Örneğin en kalın Mi telinin birinci perdesi Fa, ikinci perdesi Fa diyez, üçüncü perdesi Sol notasını verir.
Yeni başlayanlar için standart akortlu gitarın ilk beş perdesindeki notaları öğrenmek, akorları ve melodileri anlamayı kolaylaştırır.
| Tel | Açık | 1. Perde | 2. Perde | 3. Perde | 4. Perde | 5. Perde |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 6. Mi | Mi | Fa | Fa# | Sol | Sol# | La |
| 5. La | La | La# | Si | Do | Do# | Re |
| 4. Re | Re | Re# | Mi | Fa | Fa# | Sol |
| 3. Sol | Sol | Sol# | La | La# | Si | Do |
| 2. Si | Si | Do | Do# | Re | Re# | Mi |
| 1. Mi | Mi | Fa | Fa# | Sol | Sol# | La |
Tablodaki # işareti diyez anlamına gelir ve notanın yarım ses yükseltildiğini gösterir. Örneğin Fa# (Fa diyez), Fa notasından yarım ses yüksektir.
Bu notaların bazılarının bemollü isimleri de bulunur. Örneğin Fa diyez ile Sol bemol, standart eşit aralıklı akort sisteminde aynı ses yüksekliğini ifade eder.
Gitar klavyesinde 12. perdeye ulaşıldığında açık telin aynı isimdeki notası bir oktav yukarıdan tekrar duyulur. Bu ilişkiyi öğrenmek, daha ileri perdelerdeki notaların yerlerini bulmayı kolaylaştırır.
Gitar Akor Şeması Nasıl Okunur?
Gitar akor şeması, belirli bir akoru çalabilmek için hangi tellere hangi perdelerde basılması gerektiğini gösteren bir diyagramdır. Genellikle gitar klavyesinin bir bölümüne karşıdan bakılıyormuş gibi çizilir.
Standart bir akor diyagramında:
- Altı dikey çizgi: Gitarın altı telini gösterir.
- Yatay çizgiler: Perdelerin sınırlarını belirtir.
- Üstteki kalın çizgi: Diyagram birinci perdeden başlıyorsa gitarın üst eşiğini gösterir.
- Siyah noktalar: Parmakların hangi telde ve hangi perde boşluğunda bulunacağını belirtir.
- Noktaların içindeki sayılar: Kullanılacak parmağı gösterir.
- X işareti: İlgili telin çalınmaması gerektiğini belirtir.
- O işareti: Telin açık, yani hiçbir perdeye basılmadan çalınacağını gösterir.
Diyagramda teller soldan sağa doğru kalın Mi, La, Re, Sol, Si ve ince Mi şeklinde sıralanır. Bu yön, TAB gösterimindeki yukarıdan aşağıya tel sırasıyla karıştırılmamalıdır.
Üst eşiği göstermeyen bazı akor diyagramları klavyenin daha ilerideki bölümlerini anlatır. Böyle çizimlerde diyagramın yanında yer alan perde numarası, akorun hangi konumdan başladığını belirtir.
Akor Şemasındaki Parmak Numaraları Ne Anlama Gelir?
Akor şemalarında noktaların içinde veya yanında görülen 1, 2, 3 ve 4 sayıları, tellere basmak için kullanılan elin parmaklarını belirtir.
- 1: İşaret parmağı.
- 2: Orta parmak.
- 3: Yüzük parmağı.
- 4: Serçe parmak.
Bu numaralar perde numaralarıyla karıştırılmamalıdır. Örneğin üçüncü perdedeki bir noktanın içinde 2 yazıyorsa, üçüncü perdeye orta parmağınızla basmanız isteniyor demektir.
Parmakları doğru yerleştirmek için tele, perdenin metal çubuğunun tam üzerine değil, çubuğun hemen gerisindeki boşluğa basılmalıdır. Böylece daha temiz ses elde etmek kolaylaşır.
Akor Şemasında X ve O Ne Demek?
Gitar akor diyagramlarında X ve O işaretleri, hangi tellerin seslendirilmesi gerektiğini anlamak için kullanılır.
- X: O tel çalınmaz veya ses çıkarmaması için susturulur.
- O: Tel, herhangi bir perdeye basılmadan açık olarak çalınır.
Örneğin C majör akorunun yaygın açık pozisyonunda en kalın Mi teli çalınmaz. Sol ve ince Mi telleri ise açık bırakılır.
Bu işaretler önemlidir. Çünkü bir akorun bütün tellerini gelişigüzel çalmak, hedeflenen akordan farklı seslerin duyulmasına neden olabilir.
C Majör Akoru Nasıl Okunur? x32010 Örneği
C majör (Do majör), başlangıç seviyesinde öğrenilen temel gitar akorlarından biridir. Sayısal akor gösteriminde x32010 şeklinde yazılır.
Bu altı karakter, kalın Mi telinden ince Mi teline doğru okunur:
- 6. tel (Mi): x. Bu tel çalınmaz.
- 5. tel (La): 3. Üçüncü perdeye yüzük parmağıyla basılır.
- 4. tel (Re): 2. İkinci perdeye orta parmakla basılır.
- 3. tel (Sol): 0. Tel açık çalınır.
- 2. tel (Si): 1. Birinci perdeye işaret parmağıyla basılır.
- 1. tel (Mi): 0. Tel açık çalınır.
Bu akor Do, Mi ve Sol notalarından oluşur. Farklı teller üzerinde aynı notalardan bazıları tekrar duyulur.
Gitarı tutarken parmaklarınızı sırayla yerleştirip önce her teli ayrı ayrı çalın. Sonrasında beşinci telden başlayarak akoru birlikte seslendirin. Böylece yanlışlıkla susturulan veya temiz çıkmayan telleri fark edebilirsiniz.
Gitar Akorlarının Sayısal Gösterimi
Akorlar, altı karakterden oluşan kısa gösterimlerle de yazılabilir. Bu yöntemde her karakter bir gitar telinin durumunu belirtir.
Sıra her zaman kalın Mi telinden ince Mi teline doğrudur. Rakam basılacak perdeyi, 0 açık teli, x ise çalınmayacak teli gösterir.
Başlangıç seviyesinde sık kullanılan bazı akorlar şöyle:
| Akor | Sayısal Gösterim | Türkçe Adı |
|---|---|---|
| C | x32010 | Do majör |
| G | 320003 | Sol majör |
| D | xx0232 | Re majör |
| Am | x02210 | La minör |
| Em | 022000 | Mi minör |
Bu gösterimler, söz konusu akorların yaygın açık pozisyonlarını ifade eder. Aynı akor gitar klavyesinin başka bölgelerinde farklı parmak düzenleriyle de çalınabilir.
Sayısal gösterimin önemli avantajı, akorun kısa bir ifadeyle anlatılabilmesidir. Ancak hangi parmağın kullanılacağı her zaman açıkça belirtilmediğinden başlangıç aşamasında akor diyagramlarıyla birlikte çalışılması yararlıdır.
Gitar TAB Nasıl Okunur?
Gitar TAB (tablature), çalınacak notaların gitar klavyesindeki yerini gösteren alternatif bir müzik yazım sistemidir. Standart nota okumayı bilmeden basit melodileri, gitar rifflerini ve bazı akorları öğrenmeye yardımcı olur.
TAB gösteriminde altı yatay çizgi bulunur. Her çizgi gitarın bir telini temsil eder.
Standart akort için TAB çizgileri yukarıdan aşağıya şöyle sıralanır:
e|-----------------| 1. tel (ince Mi) B|-----------------| 2. tel (Si) G|-----------------| 3. tel (Sol) D|-----------------| 4. tel (Re) A|-----------------| 5. tel (La) E|-----------------| 6. tel (kalın Mi)
En üst çizgi en ince Mi teline, en alt çizgi ise en kalın Mi teline aittir. Bu, TAB okumaya başlarken akılda tutulması gereken en önemli kurallardan biridir.
TAB içindeki sayılar hangi perdeye basılacağını gösterir. Örneğin ikinci tel üzerinde 3 yazıyorsa Si telinin üçüncü perdesi çalınır.
TAB Üzerindeki Sayılar Ne Anlama Gelir?
TAB’deki rakamlar parmak numaraları değil, perde numaralarıdır. Örneğin 5 yazıyorsa ilgili telin beşinci perdesine basılır. Hangi parmağın kullanılacağı ise ayrıca verilmemiş olabilir.
0 sayısı, açık tel anlamına gelir. Telin üzerinde 0 bulunuyorsa herhangi bir perdeye basmadan o teli çalmanız gerekir.
Basit bir örnek:
e|--0--1--3--1--0--| B|-----------------| G|-----------------| D|-----------------| A|-----------------| E|-----------------|
Bu TAB yalnızca ince Mi telinde çalınan beş notalık bir alıştırmadır. Soldan sağa doğru sırasıyla şu notalar duyulur:
- 0: Açık Mi.
- 1: Fa.
- 3: Sol.
- 1: Fa.
- 0: Açık Mi.
TAB soldan sağa doğru okunur. Sayılar yan yana farklı konumlarda bulunuyorsa notalar sırayla çalınır. Farklı tellerdeki sayılar aynı dikey hizaya yerleştirilmişse genellikle birlikte seslendirilir.
Ancak yalnızca rakamların yatay aralığına bakarak notaların kesin süreleri belirlenemez. Basit metin TAB’ları çoğu zaman ritmi eksiksiz göstermez.
C Majör Akoru TAB ile Nasıl Gösterilir?
C majör akoru, sayısal olarak x32010 biçiminde yazılabileceği gibi TAB üzerinde de gösterilebilir.
C e|--0--| B|--1--| G|--0--| D|--2--| A|--3--| E|--x--|
Bu gösterimde sayılar aynı dikey konumda yer aldığı için akoru oluşturan teller birlikte çalınır. En kalın Mi telindeki x işareti, o telin seslendirilmemesi gerektiğini belirtir.
Burada TAB ile akor şeması arasındaki temel fark ortaya çıkar:
- Akor şeması: Parmakların gitar klavyesindeki konumunu görsel olarak anlatır.
- Sayısal akor gösterimi: Aynı bilgiyi altı karakterle özetler.
- TAB: Çalınacak perde ve telleri, melodinin veya akorun ilerleyişi içerisinde gösterebilir.
Üç yöntem de aynı C majör akorunu tarif edebilir ancak bilgiyi sunma biçimleri farklıdır.
Gitar TAB Sembolleri ve Anlamları
TAB sisteminde perde numaralarının yanında bazı harfler ve özel işaretler de kullanılır. Bu semboller gitar tekniklerinin nasıl uygulanacağını belirtir.
| Sembol | Anlamı | Açıklama |
|---|---|---|
| 0 | Açık tel | Perdeye basılmadan çalınır. |
| h | Hammer-on | İkinci nota, tele yeniden vurulmadan parmakla seslendirilir. |
| p | Pull-off | Basılı parmak çekilerek daha düşük nota duyurulur. |
| / | Slide up | Parmak daha yüksek perdeye kaydırılır. |
| Slide down | Parmak daha düşük perdeye kaydırılır. | |
| b | Bend | Tel gerilerek ses yükseltilir. |
| r | Release | Bend yapılmış telin gerilimi azaltılır. |
| ~ | Vibrato | Notaya titreşim etkisi uygulanır. |
| x | Susturulmuş nota | Net perde sesi yerine susturulmuş veya vurmalı bir ses çıkarılır. |
Örneğin TAB üzerinde 3h5 yazıyorsa önce üçüncü perde çalınır, ardından tele yeniden pena vurulmadan beşinci perdeye başka bir parmakla basılarak ikinci ses elde edilir.
3/5 gösterimi ise üçüncü perdeden beşinci perdeye parmağı tel üzerinde kaydırarak geçmek anlamına gelir.
TAB’de x işareti, akor diyagramındaki x işaretiyle tamamen aynı kullanımda olmayabilir. Akor şemasında çoğunlukla telin çalınmaması istenirken TAB içerisindeki x, ritmik olarak çalınan ancak belirgin nota üretmeyen susturulmuş bir sesi gösterebilir. Bu ayrım özellikle elektro gitar rifflerinde önemlidir.
Gitar TAB ve Normal Nota Arasındaki Fark Nedir?
Standart müzik notasyonu, notaların ses yüksekliğini ve ritmik değerlerini belirtir. TAB ise temel olarak gitarda hangi telin hangi perdesinin çalınacağını gösterir.
Örneğin standart notada Do notasını gördüğünüzde hangi konumdan çalacağınızı kendiniz belirleyebilirsiniz. TAB ise aynı notanın gitarın hangi telinde ve hangi perdesinde çalınacağını doğrudan belirtir.
Bu nedenle TAB, gitar çalmaya yeni başlayanlar için pratik bir öğrenme yöntemi olabilir. Ancak yalnızca basit TAB gösterimlerine bağlı kalmak, ritim ve müzik teorisi bakımından bazı bilgilerin eksik öğrenilmesine yol açabilir.
Birçok profesyonel nota kitabında standart müzik notasyonu ile TAB birlikte sunulur. Böylece hem ritim değerleri hem de gitardaki parmak konumları aynı anda takip edilebilir.
Gitar Akor İsimleri Nasıl Okunur?
Gitar akorları genellikle uluslararası harf sistemiyle yazılır. Bu sistemde yedi temel nota bulunur:
- C: Do.
- D: Re.
- E: Mi.
- F: Fa.
- G: Sol.
- A: La.
- B: Si.
Akorun harfinden sonra gelen işaret veya ekler, akorun türü hakkında bilgi verir.
- C: Do majör akoru.
- Cm: Do minör akoru.
- C7: Do dominant yedili akoru.
- Cmaj7: Do majör yedili akoru.
- Csus4: Do dörtlü askılı akoru.
- F#: Fa diyez majör akoru.
- Bb: Si bemol majör akoru.
Majör ve minör akorlar farklı aralık düzenleriyle oluşturulur. Bu nedenle C ile Cm aynı akor değildir. Aynı kök notadan başlasalar bile içerdikleri notalar farklıdır.
Gitarda Kaç Akor Var?
Gitarda çalınabilecek akorların sabit ve tek bir sayısı yoktur. Çünkü bir akor farklı kök notalar, majör veya minör yapılar, yedili ve diğer ek sesler kullanılarak oluşturulabilir. Aynı akor gitar klavyesinin farklı bölgelerinde de çalınabilir.
Batı müziğinde kullanılan 12 kromatik nota, farklı akor türlerinin kurulması için temel oluşturur. Ancak her akorun birden fazla parmak pozisyonu bulunabildiğinden gitar üzerindeki toplam akor şekillerini yalnızca 12 veya 24 gibi bir sayıyla sınırlandırmak doğru değildir.
Yeni başlayanların bütün akorları öğrenmesi gerekmez. C, G, D, Am ve Em gibi birkaç temel açık pozisyon akoruyla çok sayıda basit şarkıya eşlik etmek mümkündür.
Elektro Gitar ve Klasik Gitarda Notalar Aynı mı?
Standart akort kullanıldığında klasik, akustik ve elektro gitarların altı açık teli aynı notalara ayarlanır: Mi, La, Re, Sol, Si ve Mi.
Bu nedenle klasik gitarda öğrenilen C majör akorunun temel nota ve perde düzeni, standart akortlu elektro gitarda da geçerlidir.
Ancak gitarların tel yapısı, klavye özellikleri, manyetikleri ve çalma teknikleri farklı olabilir. Özellikle elektro gitarda bend, slide, palm mute ve benzeri teknikler TAB gösterimlerinde daha sık karşınıza çıkabilir.
Elektro gitarda nota yerlerini öğrenmek için de açık tellerden başlanabilir. Bir tel üzerinde her perde ilerlediğinizde ses yarım ton yükselir. Böylece klasik gitarda kullanılan nota bulma yöntemi elektro gitarda da uygulanır.
Yeni Başlayanlar için Akor ve TAB Okuma Alıştırması
Akor şemalarını ve TAB sistemini öğrenmenin en etkili yollarından biri, kısa alıştırmaları düzenli tekrar etmektir.
- 1. Telleri öğrenin: Gitarı standart düzende akort edin ve altı açık telin notasını sırayla söyleyin.
- 2. Perde numaralarını çalışın: İnce Mi telinde açık tel, birinci ve üçüncü perdeyi sırayla çalın.
- 3. C majör akorunu kurun: x32010 gösterimine göre parmakları yerleştirin. Her teli ayrı ayrı kontrol edin.
- 4. İki akor arasında geçiş yapın: Örneğin C ile Am arasında yavaşça geçiş yaparak parmakların doğru konuma yerleşmesine odaklanın.
- 5. Basit TAB okuyun: Bir tel üzerindeki kısa notaları soldan sağa çalın. Ardından farklı telleri içeren alıştırmalara geçin.
- 6. Ritim ekleyin: Metronom kullanarak notaları eşit aralıklarla çalmayı deneyin. Daha sonra standart ritim notasyonunu öğrenmeye başlayın.
Yeni bir akoru çalışırken önce temiz ses elde etmek, hızlı çalmaktan daha önemlidir. Tellerden birinin sesi çıkmıyorsa parmak konumunu kontrol edin ve elinizi gereksiz yere sıkmamaya çalışın.
Gitar Akorları ve TAB Hakkında Sık Sorulan Sorular
Gitar Telleri Hangi Notalardan Oluşur?
Standart akortlu altı telli gitarda teller kalından inceye doğru Mi, La, Re, Sol, Si ve Mi notalarına ayarlanır. Uluslararası gösterimde bu sıra E-A-D-G-B-E olarak yazılır.
Gitar TAB’da 0 Ne Anlama Gelir?
TAB üzerinde 0 yazıyorsa ilgili tel herhangi bir perdeye basılmadan açık olarak çalınır. Örneğin ince Mi telindeki 0, açık Mi notasını ifade eder.
Akor Şemasındaki Sayılar Neyi Gösterir?
Akor diyagramındaki noktaların içine yazılmış 1, 2, 3 ve 4 sayıları kullanılacak parmakları belirtir. TAB üzerindeki sayılar ise parmakları değil, perde numaralarını gösterir.
Gitar Akoru ile TAB Arasındaki Fark Nedir?
Akor şeması genellikle bir akoru çalmak için gereken parmak konumunu gösterir. TAB ise bir melodide, riffte veya akorda hangi tellerin hangi perdelerinin çalınacağını sırayla anlatır. Her iki gösterim birbirini tamamlayabilir.
Gitar TAB Okumak için Nota Bilmek Gerekir mi?
Hayır. TAB sistemi doğrudan tel ve perde numaralarını gösterdiğinden temel melodileri öğrenmek için standart müzik notalarını önceden bilmek zorunlu değildir. Ancak nota ve ritim bilgisi geliştikçe TAB’daki müziği daha doğru yorumlamak kolaylaşır.
Gitar akor şeması ve TAB okumak, tel sırasını ve temel işaretleri öğrendikten sonra daha anlaşılır hale gelir. Önce açık tellerin notalarını ezberlemek, ardından basit akorları ve kısa TAB alıştırmalarını çalışmak, gitar klavyesini tanımak için sağlam bir başlangıç sağlar.