Madımak Oteli Müze Oldu mu? 2 Temmuz 1993, Müze Talebi ve Binanın Bugünkü Durumu

2 Temmuz 1993’te 37 kişinin hayatını kaybettiği olayların yaşandığı eski Madımak Oteli bugün müze olarak kullanılmıyor. Bina kamulaştırılmasının ardından 2011’de Sivas İl Özel İdaresi Bilim ve Kültür Merkezi olarak düzenlendi. İçinde olaylarda hayatını kaybedenlerin anıldığı bir bölüm oluşturuldu. Sivas Valiliğinin 2 Temmuz 2026’daki anma programında da yapı “Sivas Bilim ve Kültür Merkezi” olarak geçiyor ve binadaki anı köşesi ziyaret ediliyor.

Buna karşılık Madımak’ın tamamının müze veya anı müzesi haline getirilmesi yönündeki talep sona ermiş değil. Başta bazı Alevi kuruluşları ve hayatını kaybedenlerin yakınları olmak üzere çeşitli kesimler, binanın 2 Temmuz 1993’ün tarihsel hafızasını aktaracak bir müzeye dönüştürülmesini yıllardır talep ediyor. Devletin 2009-2010 Alevi Çalıştayları sürecinde şekillenen yaklaşımı ise binanın kamulaştırılarak kamuya hizmet eden bir merkeze dönüştürülmesi ve içerisinde bir anma alanı oluşturulması yönünde oldu.

2 Temmuz 1993’te Madımak Oteli’nde Ne Oldu?

2 Temmuz 1993’te Sivas’ta Pir Sultan Abdal etkinlikleri sürerken kalabalık bir grup Madımak Oteli’nin çevresinde toplandı. Otelde etkinliklere katılmak üzere kente gelen yazarlar, sanatçılar, ozanlar ve diğer konuklar bulunuyordu. Gün içinde büyüyen olaylarda otelin önündeki araçlar ve daha sonra bina ateşe verildi.

Olaylarda toplam 37 kişi hayatını kaybetti. Kaynaklarda bu sayı çoğunlukla 33 etkinlik katılımcısı, yazar, sanatçı ve diğer konuk, 2 otel çalışanı ve 2 gösterici şeklinde sınıflandırılıyor. Bu nedenle bazı anma ve siyasi açıklamalarda “35 kişi”, bazı resmî ve haber kaynaklarında ise olaylardaki toplam can kaybını ifade eden “37 kişi” sayısı kullanılıyor.

Anadolu Ajansının yargı sürecine ilişkin arşivinde de Madımak Oteli’nin yakılması nedeniyle 33 kişinin, 2 otel çalışanının ve 2 göstericinin öldüğü aktarılıyor. Olayların ardından çok sayıda kişi hakkında ceza davaları açıldı ve yargı süreci yıllara yayıldı.

Madımak Oteli Neden Müze Yapılmak İstendi?

Madımak’ın müze yapılması talebi, 1993’ten sonraki yıllarda özellikle hayatını kaybedenlerin yakınları ve Alevi kuruluşları tarafından dile getirildi. Talebin temelinde olayların yaşandığı yapının tarihsel hafızayı koruyan, hayatını kaybedenleri anan ve benzer olayların tekrar etmemesine yönelik toplumsal bir hatırlama mekânına dönüştürülmesi düşüncesi bulunuyor.

Talep farklı dönemlerde “Barış ve Kardeşlik Müzesi”, “2 Temmuz Müzesi”, “İnsanlık Müzesi” veya “Utanç Müzesi” gibi farklı adlarla ifade edildi. İsimler değişse de ortak nokta, eski otel binasının tamamının 2 Temmuz 1993’ü anlatan bir müze işlevi kazanmasıydı.

Eski Otel Binası Ne Zaman Kamulaştırıldı?

Madımak Oteli’nin geleceği 2009-2010 döneminde gerçekleştirilen Alevi Çalıştayları sırasında yeniden gündeme geldi. 24 Şubat 2010’da Sivas’ta yapılan özel değerlendirme toplantısında binanın kamu tarafından kamulaştırılması konusunda ortak bir yaklaşım ortaya çıktı.

Alevi Çalıştayları Nihai Raporu’nda, toplantıya katılanların önemli bölümünün binanın yıkılmasını uygun bulmadığı, Sivaslı katılımcıların ise yapının satın alınarak kütüphane gibi kamu hizmetlerine ayrılmasını savunduğu aktarılıyor. Aynı yaklaşım içerisinde binanın giriş katında 2 Temmuz 1993’ü hatırlatacak özel bir bölüm oluşturulması önerildi.

Sivas 2. Asliye Hukuk Mahkemesi 23 Kasım 2010’da eski Madımak Oteli’nin kütüphane, sosyal hizmet, eğitim, kültür ve sanat amacıyla kullanılmak üzere kamulaştırılmasına karar verdi. Kararın ardından tapu İl Özel İdaresine geçti ve bina eski sahipleri tarafından boşaltıldı.

Kamulaştırma bedeliyle ilgili hukuki süreç daha sonra devam etti. İlk aşamada 5 milyon 601 bin 225 lira olarak belirlenen bedel, Yargıtay’ın bozma kararından sonra yapılan yeni değerlendirmeyle 2012’de 7 milyon 691 bin 283 liraya çıkarıldı.

Madımak Oteli Ne Zaman Bilim ve Kültür Merkezi Oldu?

Kamulaştırmanın ardından binada kapsamlı bir düzenleme yapıldı. 2011’de eski otel tabelası kaldırıldı ve yapıya “Sivas İl Özel İdaresi Bilim ve Kültür Merkezi” tabelası asıldı.

Anadolu Ajansının Ekim 2011’de binanın içinden yayımladığı ayrıntılı habere göre merkez, ilköğretim öğrencilerinin yararlanabileceği kütüphane, deney alanları ve bilim merkezi olarak düzenlendi. Üst katta bilimsel deney araçları ve küçük bir sinema alanı bulunuyordu.

Bu dönüşümle bina otel ve ticari işletme işlevini tamamen bırakarak kamuya ait eğitim ve kültür yapısı haline geldi.

Madımak Oteli Bugün Ne Olarak Kullanılıyor?

2026 itibarıyla eski Madımak Oteli binası müze statüsünde değil. Sivas Valiliğinin güncel resmî açıklamalarında yapı “Sivas Bilim ve Kültür Merkezi” adıyla anılıyor.

2 Temmuz 2026’da olayların 33. yıl dönümü dolayısıyla düzenlenen resmî anmada Sivas Valisi Yılmaz Şimşek, milletvekilleri, belediye yönetimi, Alevi-Bektaşi Kültür ve Cemevi Başkanlığı, Cem Vakfı ve diğer kurumların temsilcileri Valilik binasından eski Madımak Oteli’ne yürüdü. Heyet, Bilim ve Kültür Merkezi içindeki anı köşesine karanfil bıraktı.

Bu resmî kayıt, yapının bugünkü statüsünü de netleştiriyor: Madımak Oteli müzeye dönüştürülmüş değil; kamuya ait Bilim ve Kültür Merkezi olarak hizmet veriyor ve binada 2 Temmuz 1993’e ayrılmış bir anma bölümü bulunuyor.

Anı Köşesinde Ne Bulunuyor?

Anadolu Ajansının 2011’de binayı gezerek yayımladığı habere göre giriş katında oluşturulan Anı Köşesi’nde olaylarda yaşamını yitiren 37 kişinin isimleri alfabetik olarak yer aldı.

Anı alanının merkezine Mustafa Kemal Atatürk’ün bir maskı ve toplumdaki farklı düşünce ve inanışlara rağmen birlik içinde hareket edilmesini vurgulayan bir sözü yerleştirildi. Alt bölümde ise 2 Temmuz 1993’te 37 kişinin hayatını kaybettiğini belirten ve benzer acıların bir daha yaşanmaması dileğini ifade eden bir metin bulunuyordu.

Anı köşesinde iki göstericinin isimlerinin de diğer hayatını kaybedenlerle birlikte yer alması geçmişte tartışma konusu oldu. Bunu eleştirenler, otelde hayatını kaybedenlerle saldırıya katıldığı belirtilen kişilerin aynı listede bulunmasına karşı çıktı. Dönemin Sivas Valiliği ise düzenlemenin olayda hayatını kaybeden herkesi ayrım yapmadan anma anlayışıyla hazırlandığını savundu.

Sivas Valiliğinin 2026 tarihli açıklaması, binada anı köşesinin halen bulunduğunu ve resmî anmalarda ziyaret edildiğini doğruluyor.

Madımak’ın Müze Yapılması Talebi Neden Devam Ediyor?

Bilim ve Kültür Merkezi’ne dönüştürülmesi, müze tartışmasını sona erdirmedi. Bazı Alevi kuruluşları, sivil toplum örgütleri ve hayatını kaybedenlerin yakınları, mevcut anı köşesini yeterli görmeyerek binanın bütününün müzeye dönüştürülmesini istemeyi sürdürdü.

Örneğin Cem Vakfı Genel Başkan Vekili Hasan Sezgin, 2023’te Anadolu Ajansına yaptığı açıklamada eski Madımak Oteli’nin müze olmasını talep ettiklerini açıkça ifade etti. Benzer talepler sonraki yıllarda çeşitli Alevi kuruluşları, siyasi partiler ve sivil toplum temsilcileri tarafından da tekrarlandı.

Bu görüşü savunanların temel argümanı, olayın gerçekleştiği fiziksel mekânın yalnızca küçük bir anma bölümüyle değil, olayın tarihini, hayatını kaybedenleri ve yargı sürecini gelecek kuşaklara aktaracak kalıcı bir hafıza mekânıyla korunması gerektiği yönünde.

2010’daki Alevi Çalıştayları sürecinde ortaya çıkan farklı yaklaşım ise binanın tamamının müze yapılması yerine kamulaştırılarak toplumun kullanımına açılması, eğitim ve kültür işlevi kazanması ve olayın özel bir anma bölümüyle hatırlatılması yönündeydi. Bugünkü Bilim ve Kültür Merkezi modeli büyük ölçüde bu yaklaşım doğrultusunda şekillendi.

Madımak Oteli Müze Oldu mu?

Kısa cevap hayır. Eski Madımak Oteli 2010’da kamulaştırıldı, 2011’de Bilim ve Kültür Merkezi’ne dönüştürüldü ve içerisinde bir anı köşesi oluşturuldu. Bina 2026 itibarıyla da Sivas Bilim ve Kültür Merkezi olarak kullanılıyor.

Müze talebi ise tarihsel olarak sona ermiş değil. Olaylarda hayatını kaybedenlerin yakınlarının ve çeşitli Alevi kuruluşlarının bir bölümü yapının tamamının bir hafıza müzesine dönüştürülmesini savunmayı sürdürüyor.

Dolayısıyla Madımak’ın bugünkü durumunu “otel müze oldu” şeklinde anlatmak doğru değil. Daha doğru ifade şu: Madımak Oteli kamulaştırıldı, Bilim ve Kültür Merkezi’ne dönüştürüldü ve içine bir anma alanı yapıldı; binanın tamamının müze olması yönündeki talep ise devam ediyor.