Ergenekon Davası Nedir? 2007’den 2026’ya Süreç ve 21 Eski Hâkim-Savcı Hakkındaki Son Karar

Türkiye’nin yakın dönemindeki en uzun ve tartışmalı yargı süreçlerinden biri olan Ergenekon davası, 2026’da bu kez davayı yürüten 21 eski hâkim ve savcı hakkındaki ayrı bir hukuki süreç nedeniyle yeniden gündeme geldi. İstanbul Anadolu 26. Ağır Ceza Mahkemesi, Bakırköy 11. Ağır Ceza Mahkemesinin zamanaşımı gerekçesiyle verdiği “son soruşturmanın açılmasına yer olmadığı” kararını kaldırdı ve dosyayı yeniden aynı mahkemeye gönderdi.

Yeni karar, 2007’de başlayan Ergenekon soruşturmasının veya eski sanıklar hakkındaki örgüt davasının yeniden açıldığı anlamına gelmiyor. Güncel dosyanın konusu, Ergenekon soruşturma ve kovuşturmalarında görev yapan eski yargı mensuplarına yönelik iddialar.

Ergenekon Soruşturması Neydi?

Ergenekon adı verilen soruşturma süreci, 12 Haziran 2007’de İstanbul Ümraniye’deki bir evde 27 el bombasının ele geçirilmesi sonrasında başladı.

Soruşturma ilerleyen aylarda genişledi. Askerler, emekli askerler, gazeteciler, akademisyenler, siyasetçiler, avukatlar ve farklı meslek gruplarından çok sayıda kişi hakkında işlemler yapıldı.

Savcılık iddianamelerinde “Ergenekon” adıyla yasa dışı ve silahlı bir yapılanmanın bulunduğu, bu yapının hükümeti devirmeye yönelik faaliyetler yürüttüğü ileri sürüldü. Sanıkların önemli bölümü ise başından itibaren suçlamaları reddetti; delillerin hukuka aykırı biçimde elde edildiği veya üretildiği yönünde savunmalar yaptı.

İlk Ergenekon Davası Ne Zaman Açıldı?

İlk iddianame soruşturmanın başlamasından yaklaşık 13 ay sonra, 14 Temmuz 2008’de İstanbul 13. Ağır Ceza Mahkemesine sunuldu.

Mahkeme iddianameyi 25 Temmuz 2008’de kabul etti. İlk duruşma ise 20 Ekim 2008’de yapıldı.

Sonraki yıllarda yeni iddianameler ve farklı dosyalar ana davayla birleştirildi. Böylece başlangıçta Ümraniye’de bulunan mühimmat üzerinden yürütülen soruşturma, çok sayıda kişi ve farklı olayın dahil edildiği kapsamlı bir yargılamaya dönüştü.

Davalarda Kimler Yargılandı?

Ergenekon yargılamalarında eski Genelkurmay Başkanı İlker Başbuğ, emekli generaller Hurşit Tolon, Hasan Iğsız ve Veli Küçük, gazeteciler Mustafa Balbay ve Tuncay Özkan, Mehmet Haberal, Doğu Perinçek, Yalçın Küçük ve çok sayıda başka isim sanık olarak yer aldı.

Dosyalarda sanıklara göre değişen biçimde hükümeti devirmeye teşebbüs, silahlı örgüt kurma veya yönetme, örgüt üyeliği, örgüte yardım, silah ve patlayıcılarla ilgili suçlar ile başka suçlamalar yöneltildi.

Bu suçlamaların tamamının bütün sanıklar için geçerli olmadığı ve dosyada kişilere göre farklı isnatlar bulunduğu unutulmamalı.

2013’te Ergenekon Davasında Ne Karar Verildi?

İstanbul 13. Ağır Ceza Mahkemesi, yaklaşık altı yılı aşan yargılamanın ardından 5 Ağustos 2013’te kararını açıkladı.

Mahkeme çok sayıda sanık hakkında ağır hapis cezalarına hükmetti. İlker Başbuğ, Hurşit Tolon, Tuncay Özkan, Doğu Perinçek ve başka sanıklar hakkında müebbet veya uzun süreli hapis cezaları verildi.

Bu karar daha sonra temyiz incelemesine taşındı. Yargılama sürecinde bazı sanıkların Anayasa Mahkemesine yaptığı bireysel başvurularda hak ihlali kararları verilmesi ve özel yetkili mahkemelerin kaldırılması gibi gelişmeler de yaşandı.

Yargıtay Ergenekon Kararını Neden Bozdu?

Ergenekon dosyasının temyiz incelemesini yapan Yargıtay 16. Ceza Dairesi, 21 Nisan 2016’da 2013 tarihli kararı usul ve esas yönlerinden bozdu.

Yargıtay, yerel mahkemenin “Ergenekon Terör Örgütü” kabulünü isabetli bulmadı. Ayrıca soruşturma, delillerin toplanması ve yargılama aşamalarına ilişkin çeşitli hukuki sorunları bozma gerekçeleri arasında değerlendirdi.

Eski Genelkurmay Başkanı İlker Başbuğ’un isnat edilen fiiller nedeniyle hangi yargı merciinde yargılanması gerektiği de bozma kararında ele alınan konulardan biri oldu.

Bozma üzerine dava yeniden görülmek üzere İstanbul 4. Ağır Ceza Mahkemesinin önüne geldi.

2019’da Ergenekon Davasında Ne Karar Verildi?

Yeniden yargılama sonunda İstanbul 4. Ağır Ceza Mahkemesi 1 Temmuz 2019’da kararını açıkladı.

Mahkeme, dosyada yargılanan sanıkların tamamının Ergenekon adı verilen silahlı örgütle bağlantılı olarak yöneltilen “silahlı örgüt kurmak veya yönetmek, örgüte üye olmak, yardım ve yataklık” suçlamalarından beraatine karar verdi.

235 sanık yönünden görülen dosyada farklı suçlamalar bakımından 203 sanık hakkında beraat kararı verildi. Hükmün açıklanmasının geri bırakıldığı kişiler dahil olmak üzere 29 sanık hakkında ise çeşitli başka suçlardan hapis cezaları kuruldu. İki kişi hakkındaki dava düşürüldü, bir sanığın dosyası ayrıldı.

Örgüt Suçlarından Beraat ile Diğer Mahkûmiyetler Neden Ayrı?

2019 kararını anlatırken iki farklı hukuki sonucu birbirine karıştırmamak gerekiyor.

Mahkeme, Ergenekon adlı silahlı örgüte ilişkin örgüt suçlamalarından tüm sanıkların beraatine hükmetti. Ancak bu karar, dosya kapsamındaki bütün diğer suçların da beraatle sonuçlandığı anlamına gelmedi.

Örneğin Alparslan Arslan “Anayasayı ihlal” suçundan ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına çarptırıldı. Erhan Timuroğlu, İsmail Sağır ve Osman Yıldırım hakkında da aynı suçtan müebbet hapis cezaları verildi.

Arslan hakkında ayrıca Cumhuriyet gazetesine yönelik bombalı saldırıyla bağlantılı mala zarar verme ve patlayıcı madde suçlarından da hapis cezası kuruldu. Bazı diğer sanıklar hakkında da örgüt suçlamasından bağımsız farklı suçlardan kararlar verildi.

Dolayısıyla “Ergenekon davasındaki herkes bütün suçlardan beraat etti” ifadesi de, “2019’da Ergenekon örgütü suçlaması kabul edildi” ifadesi de hukuki sonucu doğru yansıtmıyor.

Ergenekon Soruşturmalarını Yürüten Hâkim ve Savcılar Hakkında Ne Oldu?

Ergenekon yargılamalarının seyrinin değişmesinin ardından, soruşturma ve davalarda görev yapan bazı hâkim ve savcıların işlemleri de ayrı hukuki süreçlerin konusu haline geldi.

Hâkimler ve Savcılar Kurulu tarafından çeşitli incelemeler yapıldı. Daha sonra Ergenekon soruşturma ve kovuşturmasında görev yapmış 21 eski hâkim ve savcı hakkında da ayrı bir dosya oluşturuldu.

Bu dosya, eski Ergenekon sanıklarının yeniden yargılandığı bir dosya değil. Konusu, o soruşturma ve yargılamalarda görev yapan yargı mensuplarının görevleri sırasında suç işleyip işlemedikleri yönündeki iddialar.

21 Eski Hâkim ve Savcı Hakkındaki İddialar Neler?

Bakırköy Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yürütülen süreçte, 21 eski hâkim ve savcının Ergenekon soruşturma ve kovuşturmaları sırasında çeşitli hukuka aykırı işlemlerde bulunduğu ileri sürüldü.

Başsavcılığın dosyasındaki iddialar arasında sahte delil oluşturma, hukuka aykırı dinleme, usulsüz arama, gözaltı ve tutuklama işlemleri bulunuyor.

Başsavcılık ayrıca bu eylemlerin FETÖ/PDY’nin amaçları ve hiyerarşisi doğrultusunda gerçekleştirildiğini ileri sürdü.

Bunlar soruşturma makamının isnatlarıdır. 21 kişi yönünden söz konusu eylemlerin işlendiğini ortaya koyan kesinleşmiş bir mahkûmiyet hükmü olarak aktarılmamalıdır.

2022’de Savcılık Ne Talep Etti?

Bakırköy Cumhuriyet Başsavcılığı, 20 Ocak 2022 tarihli iddianameyle şüpheliler hakkında “son soruşturmanın açılmasını” talep etti.

“Son soruşturmanın açılması”, hâkim ve savcıların görevden doğan veya görev sırasında işlendiği ileri sürülen suçları için 2802 sayılı Hâkimler ve Savcılar Kanunu’nda düzenlenen özel yargılama usulünün bir aşaması.

Bu sistemde ilgili ağır ceza mahkemesi dosyayı inceleyerek son soruşturmanın, başka bir ifadeyle kovuşturma aşamasının açılmasına karar verilip verilmeyeceğini değerlendiriyor.

Bakırköy 11. Ağır Ceza Mahkemesi Ne Karar Verdi?

Bakırköy 11. Ağır Ceza Mahkemesi, 30 Mart 2026 tarihli ek kararında isnat edilen suçlar açısından olağan ve olağanüstü zamanaşımı sürelerinin dolduğunu değerlendirdi.

Mahkeme bu gerekçeyle “son soruşturmanın açılmasına yer olmadığına” karar verdi.

Bu karar, şüphelilerin iddia edilen eylemleri gerçekleştirip gerçekleştirmediğine ilişkin esas hakkında verilmiş bir beraat hükmü değildi. Mahkemenin değerlendirmesi, zamanaşımı nedeniyle yargılamanın sonraki aşamasına geçilemeyeceği yönündeydi.

Başsavcılık Zamanaşımı Kararına Neden İtiraz Etti?

Bakırköy Cumhuriyet Başsavcılığı bu karara İstanbul Anadolu 26. Ağır Ceza Mahkemesi nezdinde itiraz etti.

Başsavcılık, şüphelilere atfedilen eylemlerin basit adli hatalar veya birbirinden bağımsız münferit suçlar olarak değerlendirilmemesi gerektiğini savundu.

İtirazda, sahte delil oluşturma, usulsüz arama, gözaltı, tutuklama ve dinleme yapıldığı ileri sürülen eylemlerin FETÖ/PDY’nin amaçları doğrultusunda gerçekleştirildiği iddia edildi.

Başsavcılık ayrıca bu eylemlerin “Anayasayı ihlal” suçunun icra hareketleri kapsamında ve mağdurlara yönelik bazı fiillerin “işkence” suçu yönünden değerlendirilmesi gerektiğini ileri sürdü.

Bu nitelendirmeler Başsavcılığın itirazındaki hukuki görüş ve iddialardır; yargılamanın sonunda kesinleşmiş suç tespiti anlamına gelmez.

2026’daki Zamanaşımı Kararı Neden Kaldırıldı?

İtirazı inceleyen İstanbul Anadolu 26. Ağır Ceza Mahkemesi, 10 Temmuz 2026’da Başsavcılığın itirazını kabul etti.

Mahkeme, Bakırköy 11. Ağır Ceza Mahkemesinin zamanaşımı gerekçesiyle verdiği “son soruşturmanın açılmasına yer olmadığı” kararını kaldırdı.

Dosyanın gereğinin yapılması için yeniden Bakırköy 11. Ağır Ceza Mahkemesine gönderilmesine kesin olarak karar verildi. Karar eylül ayında kamuoyuna yansıdı.

Böylece dosyanın zamanaşımı gerekçesiyle bu aşamada sona ermesinin önündeki karar ortadan kalkmış oldu.

Bu Karar 21 Eski Hâkim ve Savcının Suçlu Bulunduğu Anlamına mı Geliyor?

Hayır. İstanbul Anadolu 26. Ağır Ceza Mahkemesinin kararı, 21 eski yargı mensubunun isnat edilen suçları işlediğine ilişkin bir mahkûmiyet kararı değil.

Kararın hukuki sonucu, Bakırköy 11. Ağır Ceza Mahkemesinin zamanaşımı nedeniyle süreci sonlandıran kararının kaldırılması ve dosyanın yeniden değerlendirme için geri gönderilmesi.

İsnatların ispatlanıp ispatlanmadığı, suçların hukuki niteliği, kişilerin bireysel sorumlulukları ve varsa diğer usul meseleleri sonraki yargısal aşamalarda değerlendirilecek.

Ergenekon Davası Yeniden mi Başladı?

Hayır. 2026’daki gelişme Ergenekon davasının yeniden başlaması anlamına gelmiyor.

2007’de başlayan ve eski sanıklara yöneltilen örgüt suçlamalarının ele alındığı ana yargılamada 2019 yılında karar verildi. Günümüzde gündemde olan süreç ise bu soruşturma ve kovuşturmalarda görev alan 21 eski hâkim ve savcı hakkındaki ayrı dosya.

Bu nedenle gelişmeyi “yeni Ergenekon operasyonu”, “Ergenekon örgütü yeniden gündemde” veya “eski sanıklar yeniden yargılanıyor” biçiminde anlatmak hukuki açıdan yanıltıcı olur.

Dosya Bundan Sonra Ne Olacak?

İstanbul Anadolu 26. Ağır Ceza Mahkemesinin kesin nitelikteki itiraz kararının ardından dosya yeniden Bakırköy 11. Ağır Ceza Mahkemesine gönderildi.

Bakırköy 11. Ağır Ceza Mahkemesinin, üst mahkemenin kaldırma kararı doğrultusunda “son soruşturmanın açılması” talebini yeniden ele alması gerekiyor.

Hâkim ve savcıların görev suçlarına ilişkin özel yargılama usulünde son soruşturmanın açılmasına karar verilmesi, ilgili kişi hakkındaki kovuşturmanın görevli mahkemede görülmesinin önünü açan bir aşama niteliğinde.

Dolayısıyla 2026’daki kararın temel sonucu 21 eski hâkim ve savcı hakkındaki dosyanın zamanaşımı gerekçesiyle kapanmasının engellenmesi ve hukuki sürecin devam etmesi. Bunun ötesinde kişilerin suçluluğu veya beraati konusunda bugünden kesin bir sonuç çıkarmak mümkün değil.

2007’den 2026’ya Ergenekon Sürecinin Kısa Kronolojisi

• 12 Haziran 2007: Ümraniye’de 27 el bombası bulundu ve soruşturma başladı.
• 14 Temmuz 2008: İlk Ergenekon iddianamesi mahkemeye sunuldu.
• 25 Temmuz 2008: İlk iddianame kabul edildi.
• 20 Ekim 2008: İlk duruşma yapıldı.
• 5 Ağustos 2013: İstanbul 13. Ağır Ceza Mahkemesi çok sayıda sanık hakkında mahkûmiyet kararı verdi.
• 21 Nisan 2016: Yargıtay 16. Ceza Dairesi 2013 kararını usul ve esas yönlerinden bozdu.
• 1 Temmuz 2019: Yeniden yargılamada sanıkların tamamı Ergenekon bağlantılı örgüt suçlarından beraat etti; bazı sanıklar farklı suçlardan mahkûm edildi.
• 20 Ocak 2022: 21 eski hâkim ve savcı hakkında son soruşturmanın açılması talebiyle iddianame düzenlendi.
• 30 Mart 2026: Bakırköy 11. Ağır Ceza Mahkemesi zamanaşımı gerekçesiyle son soruşturmanın açılmasına yer olmadığına karar verdi.
• 10 Temmuz 2026: İstanbul Anadolu 26. Ağır Ceza Mahkemesi zamanaşımı kararını kaldırdı.
• Eylül 2026: Kararın kamuoyuna yansımasıyla 21 eski yargı mensubu hakkındaki dosya yeniden gündeme geldi.

Yaklaşık yirmi yıla yayılan bu süreçte birbirinden farklı davalar, bozma kararları ve ayrı soruşturmalar bulunduğu için eski Ergenekon sanıkları hakkındaki yargılamayla, bu yargılamalarda görev yapan eski hâkim ve savcılar hakkındaki 2026 dosyasını birbirinden ayırmak güncel gelişmeyi doğru anlamanın temel noktası.