TÜBİTAK Nedir, Ne Yapar? Araştırma Merkezleri, Destek Programları ve 2026 Çalışmaları

Türkiye’de bilimsel araştırma desteklerinden sanayi Ar-Ge projelerine, öğrenci burslarından uzay teknolojilerine kadar geniş bir alanda çalışan kurumların başında Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu, kısa adıyla TÜBİTAK geliyor. 1963’te kurulan TÜBİTAK bugün yalnızca araştırmacılara proje desteği veren bir fon kuruluşu değil; kendi araştırma merkezlerinde yapay zekâ, siber güvenlik, uzay, savunma, raylı ulaşım, kuantum, enerji, iklim, metroloji ve temel bilimler gibi alanlarda doğrudan Ar-Ge de yürütüyor.

Kurumun görev alanı üniversitelerden şirketlere, lise öğrencilerinden doktora sonrası araştırmacılara kadar uzanıyor. 2026’da akademik tarafta 1001, 1003, 1004, 1005, 1007 ve 3501 gibi destek programları; sanayi tarafında 1501, 1507, 1707, 1711 Yapay Zekâ Ekosistem, 1812 BiGG Yatırım ve yeşil dönüşüm programları uygulanıyor. TÜBİTAK ayrıca TEKNOFEST 2026 kapsamında 16 ayrı teknoloji yarışmasını yürütüyor.

TÜBİTAK Nedir?

TÜBİTAK, bilimsel ve teknolojik araştırmaları destekleyen, koordine eden ve kendi araştırma merkezleri aracılığıyla doğrudan Ar-Ge çalışmaları yürüten kamu kurumudur.

Kurum, 17 Temmuz 1963’te kabul edilen 278 sayılı Kanun ile Türkiye Bilimsel ve Teknik Araştırma Kurumu adıyla kuruldu. Kanun 24 Temmuz 1963 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Kurumun adı daha sonra Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu olarak değiştirildi.

2026 yılı kurumsal belgelerine göre TÜBİTAK tüzel kişiliğe, idari ve mali özerkliğe sahip, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığıyla ilgili ve özel bütçeli bir kurum olarak faaliyet gösteriyor.

TÜBİTAK Ne Yapar?

TÜBİTAK’ın görevlerini yalnızca “bilimsel projelere para verir” şeklinde özetlemek eksik kalıyor. Kurumun çalışma alanları birkaç ana başlık altında toplanıyor:

• Bilimsel ve teknolojik araştırma projelerini desteklemek.
• Üniversiteler, araştırmacılar ve kamu kurumlarına yönelik Ar-Ge programları yürütmek.
• Şirketlerin Ar-Ge, yenilik ve teknoloji geliştirme projelerini desteklemek.
• Teknoloji tabanlı girişimciliği ve şirketleşmeyi teşvik etmek.
• Lisans, yüksek lisans, doktora ve doktora sonrası araştırmacılara burs ve destek sağlamak.
• Ortaokul ve lise öğrencilerine yönelik bilim olimpiyatları ve proje yarışmaları düzenlemek.
• Kendi araştırma merkezleri ve enstitülerinde stratejik teknolojiler geliştirmek.
• Bilim ve teknoloji politikalarına yönelik çalışmalar yürütmek.
• Bilimsel yayınlara, akademik bilgi altyapısına ve araştırma ağlarına erişimi desteklemek.
• Toplumda bilim kültürünü yaygınlaştıracak yayın, yarışma ve etkinlikler düzenlemek.

Bu yapı nedeniyle TÜBİTAK’ın bir tarafında araştırmacının üniversitedeki bilimsel projesi bulunurken diğer tarafında uydu, füze, tren sinyalizasyonu, yapay zekâ yazılımı veya ölçüm standardı geliştiren araştırma ekipleri yer alabiliyor.

Akademisyenler TÜBİTAK’tan Hangi Destekleri Alabiliyor?

Akademik araştırma projelerinin önemli bölümü Araştırma Destek Programları Başkanlığı üzerinden yürütülüyor. 2026 itibarıyla ulusal akademik destek sistemi çok sayıda farklı programdan oluşuyor.

1001 Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Projelerini Destekleme Programı, TÜBİTAK’ın en bilinen akademik programlarından biri. Yeni bilgi üretilmesi, bilimsel yorum yapılması veya teknolojik problemlerin çözülmesine yönelik araştırmalar destekleniyor. 2026’nın ilk dönemi itibarıyla programın proje destek üst limiti 3 milyon TL olarak uygulanıyor.

1003 Öncelikli Alanlar Ar-Ge Projeleri Destekleme Programı, Türkiye’nin stratejik belgelerinde belirlenen öncelikli araştırma ve yenilik konularına yönelik projelere odaklanıyor.

1004 Mükemmeliyet Merkezi Destek Programı, üniversite araştırma altyapıları, Ar-Ge merkezleri ve kamu araştırma birimlerinin belirli teknoloji alanlarında birlikte çalışmasını ve araştırma platformları oluşturmasını amaçlıyor.

1005 Ulusal Yeni Fikirler ve Ürünler Araştırma Destek Programı, yeni ürün, süreç, yöntem veya model geliştirilmesini hedefleyen uygulamalı araştırmaları destekliyor. Programın 2026’daki proje destek üst limiti 1,2 milyon TL.

1007 Kamu Kurumları Araştırma ve Geliştirme Projelerini Destekleme Programı ise kamu kurumlarının Ar-Ge yoluyla çözülebilecek ihtiyaçları için kullanılıyor. Üniversiteler, kamu Ar-Ge birimleri ve özel şirketler kamu kurumlarının belirlediği sorunlara yönelik proje geliştirebiliyor.

3501 Kariyer Geliştirme Programı kariyerinin ilk dönemindeki doktoralı araştırmacılara yönelik. 2026 itibarıyla proje destek üst limiti 1,5 milyon TL olarak uygulanıyor.

TÜBİTAK’ın Akademik Program Kodları Ne Anlama Geliyor?

TÜBİTAK desteklerinin 1001, 1501 veya 2209 gibi rakamlarla anılması ilk bakışta karmaşık görünebiliyor. Bu numaralar farklı destek programlarını birbirinden ayıran kurumsal kodlar.

Genel olarak akademik araştırmacıların karşısına ARDEB programları, şirketlerin karşısına TEYDEB programları, öğrenci ve araştırmacı burslarında ise BİDEB programları çıkıyor. Ancak başvuru şartları programdan programa değiştiği için yalnızca numaraya bakarak başvuru uygunluğu belirlenemiyor.

TÜBİTAK Gençlere Hangi İmkânları Sunuyor?

TÜBİTAK’ın faaliyet alanlarından biri bilim insanı yetiştirme programları. Destekler ortaokul ve lise düzeyindeki proje yarışmalarından doktora sonrası araştırmalara kadar uzanıyor.

2205 Lisans Burs Programı, belirli temel bilimler ile sosyal ve beşeri bilim programlarına yüksek başarıyla yerleşen öğrencilerin yanı sıra bilim olimpiyatları ve araştırma proje yarışmalarında derece alan öğrencileri destekliyor.

Üniversite öğrencileri için 2209-A Üniversite Öğrencileri Araştırma Projeleri Destekleme Programı, henüz lisans aşamasındaki öğrencilerin araştırma projesi hazırlayarak bilimsel çalışma deneyimi kazanmasına imkân sağlıyor.

Lisansüstü aşamada 2210 yüksek lisans, 2211 doktora ve 2218 yurt içi doktora sonrası araştırma programları gibi farklı destek modelleri bulunuyor. Yurt dışı araştırma ve bilimsel etkinliklere katılım için de ayrı programlar uygulanıyor.

Bilim Olimpiyatları ve Öğrenci Proje Yarışmaları Neler?

TÜBİTAK yalnızca üniversitedeki öğrencilere değil, ortaokul ve lise çağındaki gençlere yönelik de programlar yürütüyor.

2204-A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması ve 2204-B Ortaokul Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması bunların en bilinen örnekleri. 2026 yarışmalarında lise kategorisinde 52 binden fazla öğrencinin yer aldığı yaklaşık 30 bin proje, ortaokul kategorisinde ise 30 binden fazla öğrencinin yer aldığı 19 binden fazla proje başvurusu yapıldı.

TÜBİTAK ayrıca ulusal ve uluslararası bilim olimpiyatları, kutup araştırmaları ve iklim değişikliği proje yarışmaları ile üniversite öğrencilerine yönelik araştırma proje yarışmaları düzenliyor.

KOBİ ve Sanayi Kuruluşları İçin Hangi TÜBİTAK Destekleri Var?

Şirketlere yönelik programların önemli bölümü Teknoloji ve Yenilik Destek Programları Başkanlığı tarafından yürütülüyor.

1501 Sanayi Ar-Ge Projeleri Destekleme Programı, özel sektörün araştırma, teknoloji geliştirme ve yenilik faaliyetlerine yönelik temel TÜBİTAK programlarından biri.

1507 KOBİ Ar-Ge Başlangıç Destek Programı, küçük ve orta büyüklükteki işletmelerin Ar-Ge ve yenilik projeleri geliştirmesine yönelik.

1707 Siparişe Dayalı Ar-Ge modelinde, bir müşteri kuruluşun ihtiyaç duyduğu yenilikçi ürün veya çözümün bir KOBİ tarafından Ar-Ge yoluyla geliştirilmesi hedefleniyor.

1711 Yapay Zekâ Ekosistem Çağrısı ise yapay zekâ çözümüne ihtiyaç duyan şirketlerle teknoloji sağlayıcı şirketleri, üniversite veya araştırma merkezlerini ve TÜBİTAK Yapay Zekâ Enstitüsünü aynı konsorsiyumda buluşturan bir model kullanıyor.

1812 BiGG Yatırım, teknoloji ve yenilik odaklı iş fikirlerinin şirketleşmesi ve pazara ulaşması amacıyla uygulanan yatırım tabanlı girişimcilik programı.

Yeşil dönüşüm alanında ise 1831 Yeşil İnovasyon Teknoloji Mentörlük, 1832 Sanayide Yeşil Dönüşüm ve 1833 SAYEM Yeşil Dönüşüm gibi programlar bulunuyor.

2026’da Hangi TÜBİTAK Çağrıları Açık?

TÜBİTAK çağrılarının tarihleri yıl içerisinde değişiyor. 17 Eylül 2026 itibarıyla kurumun açık çağrılar sisteminde sanayi ve girişimcilik tarafında dikkat çeken bazı başvurular şöyle:

• 1711 Yapay Zekâ Ekosistem 2026: Son başvuru 18 Eylül 2026.
• 1832 Sanayide Yeşil Dönüşüm 2026-2: Son başvuru 28 Eylül 2026.
• 1812 BiGG Yatırım 2026-2: Son başvuru 30 Eylül 2026.
• 1501 Sanayi Ar-Ge 2026/2: Son başvuru 26 Ekim 2026.
• 1507 KOBİ Ar-Ge 2026/2: Son başvuru 11 Kasım 2026.
• 1707 Sipariş Ar-Ge 2026-3: Son başvuru 13 Kasım 2026.
• 1831 Yeşil İnovasyon Teknoloji Mentörlük: Uzun dönemli çağrı 2030’a kadar açık tutuluyor.

Çağrı tarihleri uzatılabildiği, yeni çağrılar açılabildiği veya başvuru dönemleri kapanabildiği için güncel başvuru yapacakların TÜBİTAK’ın açık çağrılar ekranını kontrol etmesi gerekiyor.

1711 Yapay Zekâ Ekosistem Programı Nasıl Çalışıyor?

2026’nın dikkat çeken teknoloji çağrılarından biri 1711 Yapay Zekâ Ekosistem. Program, şirketlerin somut bir ihtiyacını yapay zekâ çözümüne dönüştürmeye odaklanıyor.

Başvuruda bir müşteri kuruluş, teknoloji sağlayıcı olarak en az bir şirket, yapay zekâ konusunda deneyimli en az bir üniversite araştırma laboratuvarı veya araştırma merkezi ve TÜBİTAK Yapay Zekâ Enstitüsünün birlikte çalışması gerekiyor.

2026 çağrısında beş öncelikli alan belirlendi:

• Akıllı üretim sistemleri
• Akıllı tarım, gıda ve hayvancılık
• Finans teknolojileri
• İklim değişikliği ve sürdürülebilirlik
• Akıllı eğitim teknolojileri

Modelin temel farkı, yapay zekâ araştırmasını tek başına akademik bir çalışma olarak bırakmak yerine şirketin gerçek kullanım ihtiyacına bağlayan konsorsiyum yapısı.

TÜBİTAK’ın Araştırma Merkezleri ve Enstitüleri Hangileri?

TÜBİTAK, proje desteklerinin yanında kendi bünyesindeki araştırma merkezleri ve enstitüler aracılığıyla doğrudan teknoloji geliştiriyor.

2026’daki kurumsal yapıda başlıca birimler arasında BİLGEM, MAM, SAGE, UZAY, RUTE, UME, TÜSSİDE, TBAE ve KARE bulunuyor. Bunlara KBRN Savunma Enstitüsü ile kuruluş çalışmaları devam eden Temiz Enerji, İklim Değişikliği ve Sürdürülebilirlik Araştırma Enstitüsü de eklenmiş durumda.

ULAKBİM, Ulusal Gözlemevi ve Bursa Test ve Analiz Laboratuvarı gibi yapılar ise araştırma ve bilim ekosistemine altyapı ve hizmet sağlayan birimler arasında.

TÜBİTAK BİLGEM Ne Yapıyor?

Bilişim ve Bilgi Güvenliği İleri Teknolojiler Araştırma Merkezi, yani BİLGEM, TÜBİTAK’ın bilişim teknolojileri, elektronik, kriptoloji, siber güvenlik ve yapay zekâ çalışmalarının önemli merkezlerinden biri.

BİLGEM çatısı altında Ulusal Elektronik ve Kriptoloji Araştırma Enstitüsü, Bilişim Teknolojileri Enstitüsü, İleri Teknolojiler Araştırma Enstitüsü, Siber Güvenlik Enstitüsü, Yazılım Teknolojileri Araştırma Enstitüsü ve Yapay Zekâ Enstitüsü bulunuyor.

Çalışma alanları arasında kriptoloji, siber güvenlik, elektronik harp, telekomünikasyon, bilgi güvenliği, yapay zekâ, yazılım teknolojileri, veri analizi, ileri elektronik ve dijital dönüşüm yer alıyor.

Kamuda kullanılan bazı güvenli bilişim ve yazılım altyapıları da BİLGEM bünyesindeki araştırma ve geliştirme çalışmalarından çıkıyor.

TÜBİTAK MAM Ne Yapıyor?

Gebze’deki Marmara Araştırma Merkezi, MAM, enerji, iklim, yaşam bilimleri, malzeme ve proses teknolojileri üzerinde çalışan çok disiplinli bir araştırma merkezi.

Merkezin 2026’daki yapısı üç ana başkan yardımcılığı altında toplanıyor:

• Enerji Teknolojileri
• İklim ve Yaşam Bilimleri
• Malzeme ve Proses Teknolojileri

Çalışmalar su ve iklim yönetiminden biyoteknolojiye, gıda güvenliğinden deniz araştırmalarına, hidrojen ve yakıt pili teknolojilerinden yeni malzemelere kadar geniş bir alanı kapsıyor.

MAM aynı zamanda sanayi ve kamu kuruluşlarına test, analiz, Ar-Ge ve teknik hizmetler sunuyor.

TÜBİTAK UZAY Ne Yapıyor?

Uzay Teknolojileri Araştırma Enstitüsü, uydu sistemleri ve uzay teknolojileri geliştiriyor. RASAT, GÖKTÜRK-2, İMECE ve TÜRKSAT 6A, enstitünün geliştirme sürecinde rol aldığı başlıca uydu projeleri arasında.

TÜRKSAT 6A 9 Temmuz 2024’te uzaya gönderildi ve görev yörüngesine yerleştirilerek hizmete alındı. Proje kapsamında uçuş bilgisayarı, güç sistemleri, tepki tekeri, yıldız izler ve elektrikli itki sistemi dahil çok sayıda uydu alt sistemi geliştirildi.

2026’da enstitünün gündemindeki önemli çalışmalardan biri Türkiye’nin ilk Ay görevi için geliştirilen Ay Uzay Aracı. Eylül 2026’da aracın üretim, montaj ve entegrasyon faaliyetlerinin tamamlandığı açıklandı.

UZAY aynı zamanda yer gözlem, uydu haberleşmesi, uydu alt sistemleri, üretim, entegrasyon ve uzay şartlarına yönelik test altyapıları üzerinde çalışıyor.

TÜBİTAK SAGE Ne Yapıyor?

Savunma Sanayii Araştırma ve Geliştirme Enstitüsü, SAGE, savunma teknolojileri alanında araştırma ve ürün geliştirme faaliyetleri yürütüyor.

Enstitünün çalışma alanları arasında güdümlü ve güdümsüz mühimmatlar, füze sistemleri, güdüm kitleri, navigasyon, elektro-optik sistemler, harp başlıkları, mühimmat alt sistemleri, simülasyon, test ve ölçüm teknolojileri bulunuyor.

SAGE ayrıca rüzgâr tüneli, çevre şartları testleri, malzeme testleri ve platform entegrasyonu gibi teknik altyapılarla araştırma ve savunma sanayisi kuruluşlarına hizmet sunuyor.

TÜBİTAK RUTE Ne Yapıyor?

Raylı Ulaşım Teknolojileri Enstitüsü, RUTE, raylı ulaşım sistemlerinde yerli teknoloji ve Ar-Ge çalışmaları yürütüyor.

Raylı araç güç sistemleri, cer motorları, lokomotif motorları, sinyalizasyon, gömülü sistemler, enerji depolama, ray ve tren izleme teknolojileri enstitünün çalışma alanları arasında.

2026’daki faaliyet alanlarında yazılım, yapay zekâ, veri analizi ve robotik sistemlerin de raylı ulaşım teknolojilerine entegre edildiği görülüyor.

RUTE aynı zamanda TEKNOFEST’teki Hyperloop Geliştirme Yarışması ve elektrikli araç yarışlarının teknik çalışmalarında rol üstleniyor.

TÜBİTAK UME Ne İşe Yarıyor?

Ulusal Metroloji Enstitüsü, UME, Türkiye’nin ölçüm bilimleri altyapısından sorumlu temel araştırma kurumlarından biri.

Buradaki “metroloji”, meteoroloji ile karıştırılmamalı. Metroloji ölçüm bilimi anlamına geliyor. Enstitü; fiziksel, kimyasal, elektriksel ve mekanik ölçümlerin güvenilirliğini artırmak, ulusal ölçüm standartlarını geliştirmek ve ölçümlerin uluslararası sistemlerle uyumlu olmasını sağlamak için çalışıyor.

Sanayide bir ölçüm cihazının doğru sonuç verip vermediğinin güvenilir biçimde izlenebilmesi için gereken kalibrasyon ve referans zincirinde UME’nin önemli bir görevi bulunuyor.

TÜBİTAK TBAE Ne Yapıyor?

Temel Bilimler Araştırma Enstitüsü, TBAE, doğrudan temel bilim araştırmalarına odaklanıyor.

2026’daki araştırma alanları arasında kuantum temelleri, kuantum iletişimi, algılama ve hesaplama; nükleer reaksiyonlar, füzyon ve fisyon; parçacık fiziği; astrofizik ve kozmoloji; biyoinformatik; nöromorfik hesaplama ve yüksek performanslı hesaplama bulunuyor.

TBAE aynı zamanda yaz ve kış okulları, seminerler, bilim söyleşileri ve uluslararası araştırmacıları bir araya getiren programlar düzenliyor.

TÜBİTAK KARE Ne Yapıyor?

Kutup Araştırmaları Enstitüsü, KARE, Türkiye’nin Arktik ve Antarktika’daki bilimsel çalışmalarını koordine ediyor.

KARE; ulusal kutup seferlerinin planlanması, araştırma projelerinin koordinasyonu, sefer lojistiği, uluslararası iş birlikleri ve kutup verilerinin yönetimi gibi konular üzerinde çalışıyor.

2026’da 10. Ulusal Antarktika Bilim Seferi ve 6. Ulusal Arktik Bilimsel Araştırma Seferi gerçekleştirildi. Arktik seferinde 90’dan fazla istasyonda araştırmalar yürütüldü.

Enstitü bünyesindeki Türkiye Kutup Veri Merkezi de ulusal seferler sırasında üretilen bilimsel verilerin düzenlenmesi ve araştırmacıların kullanımına sunulması amacıyla faaliyet gösteriyor.

ULAKBİM ve TÜBİTAK Ulusal Gözlemevi Ne Yapıyor?

ULAKBİM, Türkiye’deki üniversiteler ve araştırma kurumları için akademik ağ, bilgi erişimi ve bilimsel yayın altyapıları sağlayan TÜBİTAK birimi. ULAKNET, akademik bilgi hizmetleri ve ulusal akademik yayın altyapıları bu ekosistemin önemli parçaları arasında.

TÜBİTAK Ulusal Gözlemevi ise astronomik gözlemlere yönelik teleskop ve gözlem altyapıları sağlıyor. Antalya Bakırlıtepe’deki teleskoplar araştırmacıların bilimsel gözlem projelerinde kullanılıyor.

Bursa Test ve Analiz Laboratuvarı ise sanayi ve araştırma kuruluşlarına test ve analiz hizmetleri sağlayan TÜBİTAK altyapılarından biri.

Yapay Zekâ TÜBİTAK’ın 2026 Gündeminde Nasıl Yer Alıyor?

Yapay zekâ 2026’da TÜBİTAK’ın hem doğrudan Ar-Ge hem de proje desteği tarafında yer alan başlıklardan biri.

BİLGEM bünyesinde ayrı bir Yapay Zekâ Enstitüsü faaliyet gösteriyor. Sanayi destekleri tarafındaki 1711 programı şirket, üniversite ve araştırma merkezi konsorsiyumları üzerinden yapay zekâ çözümlerinin gerçek sektör problemlerine uygulanmasını hedefliyor.

1007 kapsamında 2026’da Kamu Yapay Zekâ Ekosistemi çağrısı da bulunuyor. Kamu kurumlarının belirlediği ihtiyaçlara yönelik yapay zekâ projeleri bu yapı üzerinden geliştirilebiliyor.

TEKNOFEST tarafında ise Havacılıkta Yapay Zekâ Yarışması düzenleniyor.

TÜBİTAK Kuantum Teknolojilerinde Ne Yapıyor?

Kuantum teknolojileri TÜBİTAK’ın temel bilimler, ölçüm ve öğrenci yarışmaları tarafında kesişen çalışma alanlarından biri.

TBAE kuantum temelleri, kuantum iletişimi, kuantum algılama ve kuantum hesaplama konularında araştırmalar yürütüyor. UME ise kuantum ölçüm teknolojileri ve metroloji altyapısıyla bu alanın farklı bir bölümünde faaliyet gösteriyor.

TEKNOFEST 2026 Kuantum Teknolojileri Yarışması da yazılım ve donanım kategorileriyle düzenleniyor. 2026’daki kuantum donanım finallerine TÜBİTAK UME ev sahipliği yaptı.

Çip Tasarımı ve Mikroelektronikte Hangi Çalışmalar Var?

Mikroelektronik ve çip teknolojileri TÜBİTAK BİLGEM’in uzun süredir çalıştığı ileri elektronik alanları arasında. Çip tasarımı, güvenli donanım, kriptografi ve elektronik sistem geliştirme kabiliyetleri özellikle stratejik teknoloji projelerinde kullanılıyor.

Genç mühendislerin bu alana yönelmesine yönelik araçlardan biri de TEKNOFEST Çip Tasarım Yarışması. 2026 yarışmasının final aşamaları Diyarbakır’da gerçekleştirilecek teknoloji yarışmaları arasında yer alıyor.

Temiz Enerji ve İklim Alanında Neler Yapılıyor?

TÜBİTAK’ın temiz enerji ve iklim çalışmaları hem araştırma merkezlerinde hem destek programlarında yürütülüyor.

MAM’da hidrojen, yakıt pili, enerji sistemleri, iklim değişikliği, su yönetimi, çevre teknolojileri ve sürdürülebilir malzemeler üzerinde araştırmalar yapılıyor.

Sanayi desteklerinde 1831, 1832 ve 1833 kodlu yeşil dönüşüm programları bulunuyor. TÜBİTAK ayrıca uluslararası temiz enerji araştırmalarını destekleyen ortak çağrılara katılıyor ve temiz teknoloji girişimciliğine yönelik programlar yürütüyor.

2026 kurumsal belgelerinde Temiz Enerji, İklim Değişikliği ve Sürdürülebilirlik Araştırma Enstitüsünün Konya’da kuruluş sürecinin devam ettiği belirtiliyor.

TEKNOFEST 2026’da TÜBİTAK Hangi Yarışmaları Düzenliyor?

TÜBİTAK, 30 Eylül-4 Ekim 2026 tarihlerinde Şanlıurfa GAP Havalimanı’nda gerçekleştirilecek TEKNOFEST kapsamında 16 teknoloji yarışması düzenliyor.

• Biyoteknoloji İnovasyon Yarışması
• Blokzincir Yarışması
• Çip Tasarım Yarışması
• Dikey İnişli Roket Yarışması
• Havacılıkta Yapay Zekâ Yarışması
• Hyperloop Geliştirme Yarışması
• İnsanlık Yararına Teknoloji Yarışması
• Kuantum Teknolojileri Yarışması
• Lise Öğrencileri İklim Değişikliği Araştırma Projeleri Yarışması
• Lise Öğrencileri Kutup Araştırma Projeleri Yarışması
• Liseler Arası İnsansız Hava Araçları Yarışması
• PARDUS Hata Yakalama ve Öneri Yarışması
• Robotaksi Binek Otonom Araç Yarışması
• Uluslararası Elektrikli Araç Yarışları
• Uluslararası İnsansız Hava Araçları Yarışması
• Üniversite Öğrencileri Araştırma Proje Yarışmaları

2026 boyunca yarışmaların final aşamaları farklı şehirlerde gerçekleştiriliyor. Kuantum, elektrikli araç, Hyperloop, İHA, yapay zekâ, çip tasarımı, biyoteknoloji ve roket gibi kategoriler farklı araştırma altyapıları ve şehirlerde tamamlanıyor; dereceye giren ekiplerin ödülleri TEKNOFEST Şanlıurfa’da verilecek.

TÜBİTAK’a Sadece Bilim İnsanları mı Başvurabilir?

Hayır. Hangi programa başvurulabileceği kişinin veya kurumun statüsüne göre değişiyor.

Bir üniversite akademisyeni 1001 veya 1005 gibi araştırma programlarına, doktorasını yeni tamamlamış bir araştırmacı 3501’e, lisans öğrencisi 2209’a, teknoloji girişimcisi BiGG Yatırım’a, KOBİ ise 1507 veya uygun bir çağrı üzerinden 1707’ye başvurabiliyor.

Ortaokul ve lise öğrencileri ise araştırma proje yarışmaları ve bilim olimpiyatları aracılığıyla TÜBİTAK programlarında yer alabiliyor.

Bu nedenle “TÜBİTAK desteği” tek bir burs veya proje türünü değil, farklı hedef gruplar için hazırlanmış çok sayıda programı ifade ediyor.

TÜBİTAK Desteğine Nasıl Başvurulur?

Başvuru sistemi programa göre değişiyor. Akademik projelerde Araştırmacı Bilgi Sistemi ve proje başvuru sistemleri, BİDEB programlarında ilgili burs ve başvuru altyapıları, sanayi desteklerinde ise TEYDEB’in elektronik başvuru sistemi kullanılıyor.

Her program için yürütücü şartı, kurum türü, proje süresi, bütçe sınırı, değerlendirme kriterleri ve başvuru takvimi farklı olabiliyor. Bazı programlar yılın belirli dönemlerinde başvuru alırken bazıları özel çağrı usulüyle açılıyor.

Bu nedenle başvuru yapacak araştırmacı, öğrenci, girişimci veya şirketlerin eski yıllara ait destek tutarları ve şartlar yerine ilgili programın güncel 2026 çağrı metnini esas alması gerekiyor.

2026’da TÜBİTAK’ın Çalışma Alanı Ne Kadar Geniş?

TÜBİTAK’ın bugünkü yapısı, 1963’teki akademik araştırmaları teşvik etme görevinden çok daha geniş bir teknoloji ekosistemine dönüşmüş durumda.

Bir tarafta üniversitelerin bilimsel araştırmalarına kaynak aktarılıyor; diğer tarafta şirketlerin yapay zekâ, yeşil dönüşüm ve sanayi Ar-Ge projeleri destekleniyor. Kurumun kendi araştırma merkezlerinde ise uydu sistemlerinden siber güvenliğe, füze teknolojilerinden raylı ulaşıma, kuantum araştırmalarından kutup bilimlerine kadar farklı alanlarda çalışmalar yürütülüyor.

2026 itibarıyla TÜBİTAK’ı anlamanın en doğru yolu bu farklı görevleri birbirinden ayırmak: TÜBİTAK aynı anda araştırma fonlayıcısı, burs ve yarışma yürütücüsü, bilim altyapısı sağlayıcısı ve kendi merkezlerinde doğrudan Ar-Ge yapan bir kamu araştırma kuruluşu olarak faaliyet gösteriyor.