Körler Rüya Görür mü? Doğuştan Körler Rüyada Ne Görür?

Kör insanlar rüya görür. Ancak rüyanın duyusal içeriği, kişinin doğuştan kör olup olmamasına, görme yetisini ne zaman kaybettiğine ve kalan görme düzeyine göre değişebilir. Sonradan görme yetisini kaybeden kişiler rüyalarında görüntü, renk ve yüzler görebilirken, doğuştan kör kişilerin rüyalarında ses, dokunma, koku, tat, hareket ve mekansal algı daha belirgin olabilir.

Bu nedenle “körler rüyalarında ne görür?” sorusunun herkese uyan tek bir cevabı yoktur. Üstelik rüya görmek yalnızca görüntü görmek anlamına gelmez. Rüyalar işitme, dokunma, koku, tat, beden hareketleri, duygular ve mekan algısı gibi çok sayıda deneyimden oluşabilir.

Körler Rüya Görür mü?

Evet. Görme yetisinin olmaması rüya görmeyi engellemez. Kör insanlar da uyku sırasında rüya görür ve rüyalarında kişiler, mekanlar, olaylar, duygular ve günlük yaşam deneyimleri yer alabilir.

Temel fark rüyanın hangi duyularla deneyimlendiğidir. Görme deneyimine sahip kişilerde rüyaların önemli bir bölümü görsel içerik taşırken, doğuştan kör kişilerde işitsel ve dokunsal unsurlar daha belirgin olabilir.

Araştırmalarda doğuştan kör kişilerin rüyalarında gören kişilere kıyasla ses, dokunma, koku ve tatla ilişkili deneyimlerin daha sık bildirildiği görülmüştür.

Doğuştan Körler Rüyalarında Ne Görür?

Doğuştan kör bir insanın rüyasını yalnızca “hiçbir şey görmez” şeklinde açıklamak fazla basittir. Hiç görsel deneyimi bulunmayan kişilerde rüyalar büyük ölçüde diğer duyular ve mekansal algı üzerinden kurulabilir.

Örneğin bir kişi rüyasında:

• Birinin sesini duyabilir
• Bir yüzeye dokunduğunu hissedebilir
• Bir odanın içinde hareket ettiğini algılayabilir
• Bir yiyeceğin tadını alabilir
• Bir kokuyu fark edebilir
• Sıcaklık, ağrı veya basınç hissedebilir
• Korku, mutluluk veya şaşkınlık yaşayabilir
• Bir kişinin veya nesnenin nerede bulunduğunu mekansal olarak algılayabilir

Dolayısıyla doğuştan kör bir kişinin rüyası görüntüsüz olsa bile son derece ayrıntılı ve canlı olabilir.

Doğuştan Körler Rüyalarında Görüntü Görebilir mi?

Bu konu bilimsel araştırmalarda uzun süredir tartışılıyor. Eski çalışmaların büyük bölümünde doğuştan tamamen kör kişilerin klasik anlamda görsel rüya imgeleri yaşamadığı sonucuna ulaşılmıştı.

Daha yeni araştırmalarda ise bazı doğuştan kör kişilerin rüya anlatımlarında ışık, şekil, büyüklük veya görsel benzeri mekansal izlenimler bildirebildiği görülüyor.

Ancak burada önemli bir sorun bulunuyor: Görsel deneyimi hiç yaşamamış bir kişinin “görüntü”, “parlaklık” veya “renk” olarak tanımladığı deneyimin, gören bir kişinin görsel imgesiyle gerçekten aynı olup olmadığını doğrudan karşılaştırmak mümkün değil.

Bu nedenle “doğuştan körler kesinlikle hiçbir görsel benzeri deneyim yaşayamaz” demek de, “gören insanlarla aynı biçimde görüntü görürler” demek de bilimsel verilerin izin verdiğinden daha kesin ifadeler olur.

Sonradan Kör Olanlar Rüyalarında Görür mü?

Evet. Görme yetisini yaşamının ilerleyen dönemlerinde kaybeden kişiler rüyalarında görsel imgeler yaşamaya devam edebilir.

Örneğin kişi rüyasında:

• İnsan yüzlerini
• Evleri ve sokakları
• Renkleri
• Manzaraları
• Daha önce gördüğü kişileri
• Çocukluk döneminden mekanları

görebilir.

Görsel rüyaların ne kadar sık ve ne kadar ayrıntılı olduğu kişiden kişiye değişir. Araştırmalar, görme kaybından sonra geçen süre arttıkça bazı kişilerde rüyaların görsel içeriğinin azalabildiğini, buna karşılık diğer duyuların daha fazla öne çıkabildiğini gösteriyor.

Yıllardır Kör Olan Biri Rüyasında Eski Görüntülerini Görebilir mi?

Evet. Sonradan görme yetisini kaybeden bir kişinin görsel belleği tamamen ortadan kalkmaz. Bu nedenle kişi yıllar önce gördüğü insanları, mekanları veya nesneleri rüyasında görsel biçimde deneyimleyebilir.

Ancak herkes için aynı süreç geçerli değildir. Bazı kişiler görsel rüyalarının yıllar içinde azaldığını bildirirken bazıları uzun süre boyunca görsel rüyalar görmeye devam edebilir.

Görme kaybının hangi yaşta gerçekleştiği de önemli olabilir. Beyin görsel deneyime ne kadar uzun süre sahip olmuşsa kullanılabilecek görsel anıların miktarı da genel olarak daha fazladır.

Kör İnsanlar Siyah mı Görür?

Her kör insanın sürekli siyah gördüğünü düşünmek doğru değildir. Siyah da bir görsel deneyimdir. Doğuştan hiç görmemiş bir kişinin deneyimini “karanlık bir oda görmek” şeklinde tarif etmek bu nedenle yanıltıcı olabilir.

Ayrıca körlük tek bir görme düzeyini ifade etmez. Görme kaybı olan bazı kişiler:

• Işığı algılayabilir
• Büyük şekilleri fark edebilir
• Hareketi seçebilir
• Belirli bir bölgede görüntü görebilir
• Merkezi veya çevresel görmesini kaybetmiş olabilir
• Bulanık veya çok düşük çözünürlüklü görebilir
• Hiç ışık algılamayabilir

Bu nedenle “kör bir insan ne görür?” sorusunun cevabı kişinin görme kaybının nedenine ve derecesine bağlıdır.

Tam Körlük ile Görme Engellilik Aynı Şey mi?

Hayır. Görme kaybı çok geniş bir aralığı kapsar. Dünya Sağlık Örgütü görme bozukluğunu farklı şiddet düzeylerinde sınıflandırır ve körlük bu spektrumun en ileri kategorilerinden biridir.

Bir kişinin hukuki veya tıbbi olarak kör kabul edilmesi de mutlaka hiçbir şey görmediği anlamına gelmez. Bazı kişiler oldukça sınırlı bir görme alanına sahip olabilir, bazıları ışık veya hareket algılayabilir, bazıları ise hiç ışık algılayamayabilir.

“Yasal körlük” gibi tanımlar ayrıca ülkelere göre değişebilen idari ve hukuki ölçütlerdir. Bu nedenle yasal olarak kör olan iki kişinin günlük görsel deneyimleri birbirinden çok farklı olabilir.

Işık Algısı Olan Kör Bir İnsan Ne Görür?

Bazı kişiler ayrıntılı bir görüntü oluşturamasalar bile ışığın açık veya kapalı olduğunu, güçlü bir ışığın nereden geldiğini ya da ortamın daha aydınlık hale geldiğini fark edebilir.

Başka kişiler ise el hareketlerini, büyük nesneleri veya çok yakınındaki şekilleri seçebilir ancak yüzleri ve ayrıntıları tanıyamayabilir.

Görme kaybının nedeni retina, optik sinir, gözün başka bölümleri veya beynin görme yollarıyla ilgili olabileceğinden kalan görme biçimi de değişir.

Kör İnsanlar Rüyalarında Renk Görür mü?

Sonradan kör olan kişiler daha önce deneyimledikleri renkleri rüyalarında görebilir.

Doğuştan tamamen kör kişilerde renk deneyimi daha karmaşık bir konudur. Bir kişi “kırmızı”, “mavi” veya “beyaz” kavramlarını dil yoluyla öğrenebilir ancak bu, gören bir kişinin kırmızı veya maviyi algıladığı öznel görsel deneyimin aynısına sahip olduğu anlamına gelmez.

Yeni çalışmalar doğuştan kör bazı kişilerin rüya anlatımlarında renk ve ışıkla ilişkili ifadeler kullandığını gösterse de bunların tam olarak nasıl deneyimlendiği halen bilimsel tartışma konusudur.

Körler Rüyalarında İnsan Yüzü Görür mü?

Sonradan görme yetisini kaybeden biri daha önce gördüğü insanların yüzlerini rüyasında görebilir.

Doğuştan kör biri ise bir insanı yüzünün görsel görünümünden çok sesi, dokunuşu, kokusu, hareket biçimi ve mekandaki konumuyla temsil edebilir.

Örneğin rüyadaki kişinin kim olduğu sesinden anlaşılabilir. Rüyayı gören kişi onun yanında durduğunu, elini tuttuğunu veya konuştuğunu hissedebilir. Böyle bir rüyanın “kişisiz” veya daha az gerçek olduğu söylenemez. Yalnızca duyusal yapısı farklıdır.

Körlerin Rüyalarında Ses Var mı?

Evet. Ses, özellikle doğuştan veya erken yaşta kör olan kişilerin rüyalarında önemli bir rol oynayabilir.

Rüyalarda:

• Konuşmalar
• İnsanların sesleri
• Müzik
• Trafik
• Ayak sesleri
• Hayvan sesleri
• Bir nesnenin çıkardığı ses

gibi işitsel deneyimler bulunabilir.

Araştırmalarda doğuştan kör kişilerin rüyalarında işitsel içeriklerin gören kişilerden daha sık bildirildiği görülmüştür.

Körler Rüyalarında Dokunma, Koku ve Tat Hisseder mi?

Evet. Bu duyular herkesin rüyasında bulunabilir ancak doğuştan kör kişilerin rüya anlatımlarında özellikle dokunma, koku ve tat deneyimlerinin daha sık görüldüğünü gösteren çalışmalar vardır.

Bir kişi rüyasında birinin elini tutabilir, bir yüzeyin sertliğini hissedebilir, bir yemeğin tadını alabilir veya belirli bir kokuyu fark edebilir.

Bu bulgular rüyanın yalnızca beynin oluşturduğu bir “film” olmadığını, farklı duyusal sistemlerden gelen deneyimlerin birleşimi olduğunu gösterir.

Kör İnsanlar Kabus Görür mü?

Evet. Kör insanlar da korkutucu veya rahatsız edici rüyalar görebilir.

Bazı araştırmalarda doğuştan kör katılımcıların gören veya sonradan kör olmuş kişilere kıyasla daha fazla kabus bildirdiği görülmüştür. Bu rüyalarda kaybolmak, bir yere düşmek, bir araçla çarpışmak veya tehdit altında olmak gibi günlük yaşamla bağlantılı tehlikeler bulunabilir.

Ancak bu sonuç her kör insanın daha fazla kabus gördüğü anlamına gelmez. Kabus sıklığı stres, uyku kalitesi, yaşanan olaylar ve ruh sağlığı dahil birçok etkene bağlıdır.

Körler REM Uykusuna Girer mi?

Evet. Kör insanlar da REM uykusu dahil normal uyku evrelerini yaşayabilir.

REM, İngilizcede “rapid eye movement”, yani hızlı göz hareketi anlamına gelir. Rüyaların önemli bir bölümü bu evrede görülür ancak rüya görmek yalnızca REM uykusuyla sınırlı değildir.

Doğuştan kör kişilerde REM sırasında göz hareketlerinin daha az veya farklı olabildiğini bildiren araştırmalar bulunuyor. Bununla birlikte gözlerin ne kadar hareket ettiği kişinin rüyasında mutlaka görsel görüntü bulunup bulunmadığını kesin olarak göstermez.

Bu nedenle “göz hareket etmiyorsa görüntülü rüya yoktur” şeklinde bir sonuç çıkarılamaz.

Charles Bonnet Sendromu Nedir?

Görme yetisini önemli ölçüde kaybetmiş bazı kişiler gerçekte bulunmayan görüntüler görebilir. Buna Charles Bonnet sendromu adı verilir.

Kişi:

• Geometrik şekiller
• Çizgiler ve desenler
• Renkler
• İnsan yüzleri
• Hayvanlar
• Binalar
• Manzaralar veya ayrıntılı sahneler

görebilir.

Charles Bonnet sendromunda kişi genellikle gördüğü görüntülerin gerçek olmadığının farkındadır. Bu durum tek başına psikiyatrik hastalık veya demans anlamına gelmez ve önemli görme kaybıyla ilişkilidir.

Ancak yeni başlayan görsel halüsinasyonlar yalnızca Charles Bonnet sendromundan kaynaklanmayabilir. İlaçlar, nörolojik hastalıklar, enfeksiyonlar ve başka durumlar da halüsinasyona neden olabileceğinden ilk kez ortaya çıktığında tıbbi değerlendirme gerekir.

Charles Bonnet Sendromundaki Görüntüler Rüya mı?

Hayır. Charles Bonnet sendromundaki görüntüler kişi uyanıkken meydana gelir. Dolayısıyla bunlar rüya değildir.

Görme kaybı nedeniyle gözlerden beyne ulaşan görsel bilgi azaldığında beynin görsel bölgelerinde kendiliğinden etkinlik ortaya çıkabileceği düşünülüyor. Bu durum kişinin gerçekte bulunmayan desenler, insanlar veya sahneler görmesine yol açabilir.

Hiç Görmeyen Beyin Görsel Bölgelerini Kullanır mı?

Evet. Beyin düşündüğümüzden daha esnektir. Doğuştan kör kişilerde normalde görsel işlemede rol alan oksipital korteksin bazı bölümleri dokunma, işitme, dil ve mekansal işlemler gibi görevlerde kullanılabilir.

Bu değişime nöroplastisite denir. Beyin görsel veri gelmediğinde bu bölgeleri tamamen işlevsiz bırakmak yerine diğer duyulardan gelen bilgilerin işlenmesine dahil edebilir.

Bu durum, doğuştan kör kişilerin mekansal olarak zengin rüyalar ve zihinsel temsiller oluşturabilmelerinin olası açıklamalarından biridir.

Kör Bir İnsan Işığı Görmeden Algılayabilir mi?

Bazı durumlarda evet. Gözdeki ışık algılayan sistem yalnızca ayrıntılı görüntü oluşturan çubuk ve koni hücrelerinden ibaret değildir.

Retinada melanopsin içeren ve ışığa kendileri de duyarlı olabilen özel ganglion hücreleri bulunur. Bu hücreler özellikle vücudun biyolojik saatinin ışığa göre ayarlanması, uyku-uyanıklık ritmi ve göz bebeğinin ışığa verdiği tepki gibi süreçlerde rol oynar.

Bu nedenle bazı görme engelli kişiler bilinçli olarak görüntü oluşturamasalar bile ışığın vücuttaki biyolojik etkilerinin bir bölümünü koruyabilir.

Ancak bu durum bütün kör kişiler için geçerli değildir. Retinanın, optik sinirin veya ilgili yolların ne ölçüde çalıştığına göre ışığa verilen yanıt değişebilir.

Tamamen Kör İnsanların Uyku Düzeni Farklı Olabilir mi?

Olabilir. Özellikle hiçbir ışık algısı bulunmayan bazı kişilerde beyin çevredeki gündüz-gece döngüsünden yeterli ışık sinyali alamaz.

Bu durumda yaklaşık 24 saatlik biyolojik saat dış ortamla senkronizasyonunu kaybedebilir. Uyku saatinin günler boyunca giderek kaymasıyla seyreden sirkadiyen ritim sorunları ortaya çıkabilir.

Ancak tüm kör kişilerde uyku problemi gelişmez. Işık algısının korunması, görme kaybının nedeni ve kişinin günlük yaşam düzeni sonucu etkileyebilir.

Bir Gözü Kör Olan Kişi Rüya Görür mü?

Evet. Bir gözde görme kaybı rüya görme yeteneğini ortadan kaldırmaz. Diğer gözden gelen görsel deneyimler ve kişinin daha önce edindiği görsel anılar rüya içeriğine katılabilir.

Rüya beynin oluşturduğu bir deneyim olduğu için kişinin uyurken gözlerini fiziksel olarak kullanarak etrafa bakması gerekmez.

Rüyaları Göz mü, Beyin mi Görür?

Rüyadaki görüntüler dış dünyadan göz yoluyla gelen gerçek görüntüler değildir. Uyku sırasında beyin hafıza, duygu ve duyusal sistemlerle ilişkili sinir ağlarını kullanarak rüya deneyimini oluşturur.

Bu nedenle gözleri kapalı bir insan görüntülü rüya görebilir ve görme yetisini kaybetmiş bir insan geçmişteki görsel anılarından yararlanabilir.

Aynı şekilde hiç görsel deneyimi olmayan bir insanın beyni ses, dokunma, koku ve mekansal bilgilerden zengin bir rüya dünyası oluşturabilir.

Körlerin Rüyaları Gören İnsanlardan Daha mı Farklıdır?

Rüyaların temel konuları düşünüldüğünde benzerlikler oldukça fazladır. Kör insanlar da aile, arkadaşlar, iş, seyahat, korku, tartışma, sevgi, günlük yaşam ve geçmişte yaşanan olaylar hakkında rüya görebilir.

Temel fark daha çok bu olayların hangi duyular aracılığıyla deneyimlendiğidir.

Genel olarak:

• Gören kişilerde görsel içerik baskındır.
• Sonradan kör olanlarda görsel rüyalar devam edebilir.
• Görme kaybından sonra geçen süreyle görsel içerik bazı kişilerde azalabilir.
• Doğuştan kör kişilerde ses ve dokunma gibi duyular daha belirgin olabilir.
• Doğuştan kör kişilerde görsel benzeri rüya deneyimlerinin bulunup bulunmadığı konusu halen araştırılmaktadır.

Kör İnsanların Rüyaları Hakkında En Önemli Bilgiler

• Kör insanlar da rüya görür.
• Rüya görmek yalnızca görüntü görmek değildir.
• Doğuştan kör kişilerin rüyalarında ses, dokunma, koku ve tat daha belirgin olabilir.
• Sonradan kör olan kişiler rüyalarında görsel görüntüler yaşamaya devam edebilir.
• Görme kaybından sonra geçen süre görsel rüyaların sıklığını etkileyebilir.
• Her kör insanın sürekli siyah gördüğünü söylemek doğru değildir.
• Körlük farklı düzeylerde olabilir ve bazı kişiler ışık veya şekilleri algılayabilir.
• Charles Bonnet sendromu rüya değil, uyanıkken görülen görsel halüsinasyonlarla ilişkili bir durumdur.
• Kör kişiler de REM uykusuna girer.
• Beyin, görme olmadığında görsel korteksin bazı bölümlerini diğer duyuları işlemek için kullanabilir.

Kısacası kör insanlar rüya görür ancak rüyalarının duyusal yapısı görme geçmişlerine göre değişebilir. Doğuştan hiç görmemiş birinin rüyası ses, dokunma, koku, hareket ve mekansal algıyla kurulabilirken, sonradan görme yetisini kaybeden biri yıllar sonra bile görüntülü rüyalar görebilir. Rüya deneyiminin yalnızca gözle değil, beynin hafıza ve duyusal sistemleriyle oluşturulması bu farklılığın temelini oluşturur.